بایدهای شورای امنیت سازمان ملل

کوفی عنان که در ماههای پایانی دومین دوره پنجساله دبیرکلی سازمان ملل متحد به سر می برد ، با اشاره به تحولات گسترده در عرصه بین الملل خواستار تبدیل شدن شورای امنیت به نهادی دموکراتیک تر و منتخب تر شده است.

کد خبر: ۱۰۹۹۷۴

دکتر آرمین امینی ، کارشناس سازمان های بین المللی در گفتگو با جام جم بر این باور است که به دلیل وجود حق وتو در شورای امنیت رسیدن به شورایی دموکراتیک تر ، امکان پذیر نخواهد بود.

تبدیل شدن شورای امنیت به نهادی دموکراتیک تر ، در گرو اتخاذ چه ساز و کارهایی خواهد بود؛
اظهارات اخیر دبیرکل سازمان ملل در ادامه سخنان سال گذشته ایشان درمورد ضرورت اصلاحات در ساختار ملل متحد است که معتقدند یک جهان باثبات تر از طریق انجام اصلاحات در منشور صورت می گیرد. باید توجه داشت که شورای امنیت دموکراتیک تر یا کارآمدتر مساله ای است که معطوف به منافع تمام کشورها می باشد. متاسفانه شورای امنیت به عنوان رکن تامین کننده ثبات و امنیت بین الملل به یک حالت تبعیض آمیز استوار شده به این مفهوم که تضمین کننده قدرت های بزرگ در ساختار نظام بین الملل است . بر این اساس کشورهای جهان سوم یا گروه نم خواستار حضور در ساز و کار تعیین کننده شورای امنیت هستند تا از سطح تاثیرگذاری بستری برخوردار باشند که البته این مساله با ساختار کنونی شورای امنیت همخوانی ندارد. چرا که طبق نظر پنج کشور دائمی شورای امنیت و براساس یک قانون نانوشته ، کشورهای جهان به دو دسته مسوول و غیرمسوول تقسیم می شوند که به تبع کشورهای بزرگ مسوول تامین صلح و امنیت بین المللی خوانده می شوند.

آیا با وجود حق وتو در شورای امنیت ، می توان به چشم انداز یک شورای امنیت دموکراتیک تر امیدوار بود؛
حق وتو بر پایه حق کشورهای فاتح جنگ جهانی دوم پایه ریزی شده است. هم اکنون برخی کشورها از جمله آلمان ، برزیل و هند و ژاپن خواستار برخورداری از عضویت دائم و حق وتو شورای امنیت شده اند و دلیل آن را سطح بالای تاثیرگذاری در صحنه بین الملل عنوان می کنند.به عبارت دیگر حق وتو در دوران جنگ سرد به عنوان یک حربه برای تاثیرگذاری پنج قدرت برتر دنیا بود اما با فروپاشی شوروی ، استفاده از حق وتو در دوران پساجنگ سرد کاهش یافته است ، چراکه در شرایط فعلی نوعی توافق پنج کشور برای وتو به یک عرف درون شورایی تبدیل شده است اما با این وجود ، حق وتو مانع اصلی برای شورای امنیت دموکراتیک تر خواهد بود.