حراج تهران و آسیب‌ هنرهای تجسمی

به گزارش جام‌جم، در حالی که برخی خبرگزاری‌ها 22 دی‌ماه را به عنوان تاریخ قطعی برگزاری هفتمین دوره حراج تهران یاد کرده‌اند، هنوز بین 22 و 29 دی‌ماه به عنوان تاریخ برگزاری این رویداد، تصمیم‌گیری نهایی اتخاذ نشده است.

با وجود این‌که برگزاری این رویداد، رونق هنرهای تجسمی در ایران کمک کرده، علیرضا سمیع‌آذر مدیر حراج تهران، دیروز به پرسشی فارغ از تاثیر این رونق‌ها پاسخ گفته است. این پژوهشگر تاریخ هنر در پاسخ به این پرسش ایران‌آرت که با وجود توسعه چشمگیر هنرهای تجسمی، این روزها جدی‌ترین آسیب و تهدید در این عرصه را چه می‌داند، گفته: هنرهای تجسمی در ایران طی چند سال اخیر به طور فزاینده‌ای بر محور مارکت پیش می‌رود و اشکال مارکت هم این است که عادت به تکرار دارد و چندان به تنوع و تحول مقید نیست. مارکت هیچ‌وقت از عرضه کردن محصولی که قبلا مورد پسند مخاطب قرار گرفته، خسته نمی‌شود و همین باعث می‌شود که هنر در ورطه تکرار بیفتد.

سمیع‌آذر افزوده: مارکت بر اساس مولفه شناخته‌شده جهانی، دنبال ایده‌های تثبیت شده و فکرهای پذیرفته شده است و به سراغ فکرهای نو، خام و تازه نمی‌رود. به همین خاطر بستر ارائه ایده‌های نو و متفاوت هنری را به وجود نمی‌آورد و در اکثر مواقع به چهره‌های ناشناخته بی‌اعتنایی می‌کند.

رئیس اسبق موزه هنرهای معاصر تهران تأکید کرده: بر همین مبنا گالری‌هایی که جنبه تجاری برای‌شان اهمیت دارد و همچنین حراج‌ها و مجموعه‌داران به دنبال خرید آثاری هستند که هنرمند خالق آن، تثبیت شده باشد. این‌که این روزها از ایده‌های نو و هنرمندان جدید استقبال قابل توجهی نمی‌شود یک آسیب و تهدید جدی است و چون بخش‌های دیگر هم به ترویج ایده‌های نو نمی‌پردازند، هنر تجسمی از تولید فکر و معرفی چهره‌های نو سر باز می‌زند که مطمئنا این یک کاستی بزرگ است.

سمیع‌آذر سپس به اهمیت توجه به ایده‌های نو در عرصه تجسمی تأکید کرد و افزود: فکرهای نو باعث پویایی مارکت تجسمی می‌شود. مارکت نمی‌تواند برای مدتی طولانی به هنر یک عده مشخص بسنده کند و باید به دنبال فکرهای تازه باشد. در صورتی‌ که هنرمند و ایده جدید به حد کافی به مارکت تزریق شود، این اتفاق باعث درخشش و دوام یافتن مارکت در درازمدت می‌شود.

سمیع‌آذر راهکار خروج از این پارادوکس را حضور پررنگ گالری‌هایی که رسالت فرهنگی دارند خواند و گفت: در کنار گالری‌های تجاری، یک سری گالری‌ها هم هستند که برای خودشان یک رسالت فرهنگی قائل شده‌اند. این تیپ از گالری‌ها به شهرداری‌ها و نهادهای دولتی و عمومی تعلق دارند یا تحت‌هدایت آنها مدیریت می‌شوند. تعداد این گالری‌ها در ایران کمتر است و آنهایی که چنین رسالتی را دارند هم چندان فعال نیستند و برنامه‌های خوبی ندارند. اگر چنین گالری‌هایی در سطح کشور فعال‌تر باشند، بخشی از خلأ مارکت عرصه تجسمی پر می‌شود.

او اظهار کرد: به خاطر آن‌که کشور ما با سراسر دنیا محدودیت ارتباطی دارد، نمایشگاه‌های اندکی به ایران می‌آیند و نمایشگاه‌های اندکی هم از ایران به خارج از کشور می‌روند که پایین بودن سطح این مراودات باعث می‌شود هنرمندان ایرانی تا حد زیادی با موج هنر دنیا بیگانه باشند. گالری‌دارها و مجموعه‌دارها به این ضایعه بی‌توجه هستند اما در نهایت باید نهادهای دولتی و نیمه دولتی وابسته به شهرداری یا انجمن‌های هنری این خلأ را پر کنند که اینها هم وظیفه خودشان نمی‌دانند و به آن نمی‌پردازند.