یادداشت

خطر تحریف شعر آیینی

اصل قضیه این است که شعر آیینی از لحاظ ساختار فرقی با اشعار دیگر ندارد و همان است. چه شعر کلاسیک، چه شعر نیمایی و چه شعر سپید فرم همان است، اما بحث محتواست که تفاوت دارد و این باعث می‌شود شاخه‌های مختلفی از شعر داشته باشیم. مثلا شعر جنگ، ضدجنگ، شعر دفاع و شعر آیینی. خود شعر آیینی هم زیرشاخه‌هایی دارد و به مفاهیمی چون انتظار، عاشورا، شعر علوی، شعر فاطمی و شعر رضوی می‌پردازد. همه این شاخه‌ها به محتوا بازمی‌گردد.

کد خبر: ۱۰۶۴۶۴۱

در شعر آیینی اندیشه باید به روز و متعالی باشد در عین صدق، چون هنر به نوعی آینه درون هنرمند است. یکی از صفات خداوند خالق است و به جز خدا تنها موجودی که این صفت را دارد انسان است. همه این عالم با کلمه ساخته شده و کلمه است که پیش از آفرینش خلق شده و از کلمه عالم آفریده شده است. هر جا کن‌فیکون است قبلش قل آمده است. این گفتن و شدن که در عالم هست، در شعر نیز جاری و ساری است.

ما وقتی درباره اهل بیت می‌نویسیم باید چنان باشد که اگر این گفتن‌ها تبدیل به عمل شد در قیامت شرمسار نشویم. متاسفانه بسیاری از اشعار آیینی ما غلوهای شاعرانه است و هیچ ریشه‌ای در واقعیت ندارد. این بزرگ نمایی‌ها و خیالپردازی‌هایی که به دور از واقعیت است، به شعر آیینی ضربه می‌زند و پرمعلوم است که از چنین غلوهایی باید پرهیز شود. گاهی بزرگ کردن یکی از اهل بیت(ع) مصادف است با کمرنگ‌کردن بزرگ دیگری. این شعری که امروز سروده می‌شود ثبت و فردا به ‌آن استناد می‌شود. این است که پیش از سرودن باید شاعر بداند از که می‌نویسد و ارزش و قدر و اعتبارش را بشناسد و بداند چگونه در وصفش باید بنویسد.

شعر آیینی ما بیشتر تحت تاثیر هیجانات احساسی است. گاهی احساس می‌شود شاعر بعد از سرایش یک بار نمی‌نشیند با خودش آن شعر را مرور کند؛ مثل کارگردانی که بعد ساخت یک بار فیلمش را نمی‌بیند تا کاستی‌ها را دریابد. شاعر در ناخودآگاهش اندیشه‌ای دارد اما وقتی در خودآگاه آن را می‌آفریند حرف دیگری می‌زند. این کاستی عدم تطابق خودآگاه و ناخودآگاه باعث شده گاهی کج‌فهمی‌هایی پدید بیاید که در ساحت شعر مذهبی این اصلا خوب نیست. با این همه شعر آیینی حضوری بالنده و بانشاط دارد که در عرصه عمومی ادبیات قابل اعتنا و
رو به تعالی است.