یادداشت

سنت‌شکنی مردود

قطعا نمی‌توان خط‌شکنی‌ها و عبور از خط قرمزهای عرفی، شرعی و فرهنگی را در سینما تائید کرد، اما ما باید دنبال دلایل آن باشیم که چه اتفاقی می‌افتد سینماگران و نویسندگان ما به دنبال نوعی سنت‌شکنی و تابوشکنی می‌روند و از حد و مرز مسائل فرهنگی رد می‌شوند. وقتی این طور دیالوگ‌ها، صحنه‌ها و موقعیت‌ها باعث اقبال و خنده مخاطب می‌شود، بقیه را هم تشویق می‌کند که به این سمت بروند و دیگران هم احساس می‌کنند اتفاق تازه‌ای افتاده و می‌توان این کار را ادامه داد. متاسفانه این روند به بدترین شکل به فیلم‌های مختلف سینمایی سرایت کرده است. وقتی یک سنت‌شکنی پاداش می‌گیرد، بقیه هم می‌گویند،‌ ما هم بلدیم و از آن استفاده نادرست می‌کنند. اگر این حرکت مجاز تلقی شود، براحتی حرمت‌شکنی پیش می‌آید و به‌شکل مبتذل‌تر مطرح می‌شود.

کد خبر: ۱۰۵۴۹۵۴

مساله دیگر این‌که معمولا در آثار کمدی دنیا این طور است که یا با مشاغل شوخی می‌کنند یا با قومیت‌ها و لهجه‌ها یا با مسائل جنسی، اما در سینمای کمدی ما به دلایل فرهنگی چنین چیزی به طورطبیعی وجود ندارد. تنها چیزی که ما باید درباره آن سعه صدر داشته باشیم، بحث نقادی اجتماعی است. اگر اجازه و فضای این نقد در بین صنوف و مشاغل و مسئولان اداری وجود داشته باشد، نویسندگان و فیلمسازان بهانه‌ای برای دیالوگ‌ها و صحنه‌های خط‌شکن و جنسی ندارند. یعنی اگر ما بتوانیم مسائل اجتماعی و شخصیت‌های اجرایی را مورد نقد قرار بدهیم، دیگر کمتر سینماگران ما سراغ دیالوگ‌ها و صحنه‌های بحث‌بر‌انگیز می‌روند، اما ما آن فضا را محدود کرده‌ایم و نمی‌توانیم با پلیس، قاضی، وکیل، دکتر و مشاغل دیگر و حتی خود سینماگران شوخی کنیم. جالب اینجاست که همین شوخی‌ها در فضای مطبوعاتی و فضای مجازی راحت و فراوان است، اما به محض این‌که همین‌ها تبدیل به فیلم و سریال می‌شود، همه احساس خطر می‌کنند یا مدعی می‌شوند که همه چیز زیر سوال رفته، درحالی که باید سعه صدر داشت.