حذف بروکراسی در بورس با سامانه سمتا

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، سامانه مدیریت پیگیری تخلفات و رسیدگی به شکایات (سمتا) در آذر 1394 به منظور انجام هرچه بهتر مأموریت‌های مذکور در دو بخش مجزا، متشکل از فرآیندهای الکترونیکی رسیدگی به شکایات و رسیدگی به تخلفات مورد بهره‌برداری قرار گرفت.

تاریخچه رسیدگی به شکایات در سازمان بورس و اوراق بهادار از جمله حقوق سرمایه‌گذاران در بازار سرمایه داشتن اطمینان کافی از حفظ حقوق خود در صورت سرمایه‌گذاری و ایجاد مشکل و اختلاف است.

مدیریت پیگیری امور تخلفات در اسفند ماه سال 1385 در راستای پاسخگویی، پیگیری و رسیدگی به شکایات عموم سهامداران و سرمایه‌گذاران در بازار سرمایه فعالیت خود را آغاز کرد. این دفتر، شکایات مردمی را از طریق مراجعه حضوری، فاکس و ارسال پستی دریافت و پاسخ مربوط را از طریق پست برای شاکیان ارسال می‌کرد.

با توجه به ایرادات وارده به مجموعه خروجی‌های این دفتر، سیستم مکانیزه پاسخگویی به شکایات در آبان 1387 به منظور بررسی و پاسخگویی به شکایات راه اندازی شد تا امکان ثبت، پیگیری و دریافت نتیجه به صورت الکترونیکی برای شکایت فراهم شود.

با ایجاد این سامانه علاوه بر حذف یا کاهش بسیاری از هزینه‌های رفت و آمد یا هزینه‌های پستی، سرعت رسیدگی به شکایات به صورت قابل توجهی افزایش یافت؛ اما با توجه به رشد بازار سرمایه این مهم نیز پاسخگوی شکایات وارده به مجموعه بورس ایران نبود. براین اساس در راستای ارتقای سیستم مذکور، بهینه کردن، ارتباط با ادارات و مدیریت‌های نظارتی درون و برون سازمان و اظهار نظر آنان در مورد شکایات واصله، در سال 1393 ارتقای سیستم و ایجاد سامانه سمتا در دستور کار قرار گرفت.

به گفته مقامات بازار سرمایه سمتا سامانه‌ای آنلاین است که برای ثبت شکایت دیگر نیازی به مراجعه حضوری نیست و اشخاص با بهره‌گیری از این سامانه می‌توانند در هر زمان و مکان تنها با در اختیار داشتن اینترنت، شکایت خود را ثبت کنند.

شاکیان با مراجعه به سامانه سمتا یا از طریق پیوند یا لینک موجود در صفحه اصلی سایت سازمان بورس و اوراق بهادار، پس از طی مراحل ثبت شکایت، کد رهگیری دریافت می‌کنند و در مراجعات بعدی به سامانه با وارد کردن کد رهگیری قادر به پیگیری شکایت خود خواهند بود. هم‌اکنون مدیریت پیگیری تخلفات سازمان بورس و اوراق بهادار به منظور ایجاد بازاری شفاف، کارا و عاری از سوء‌استفاده در دو حوزه اصلی رسیدگی به تخلفات و شکایات حوزه بازار سرمایه در حال انجام مأموریت است.

مزیت‌های راه‌اندازی سامانه سمتا

سامانه سمتا، مزیت‌های متعددی دارد و حذف بروکراسی اداری یکی از مزیت‌های سامانه سمتا به‌شمار می‌آید؛ مثلا پاسخگویی به شکایات با توجه به لزوم انجام استعلام از واحدهای نظارتی داخل و خارج سازمان و در برخی موارد استعلام از متشاکی به صورت کاغذی و از طریق پست صورت می‌گرفت و بررسی یک شکایت به خودی خود بروکراسی پیچیده‌ای در دل خود جای داده بود و احتیاج به صرف زمان زیادی داشت.

همچنین شاکی تا زمانی که پاسخ ارسالی از طریق پست را دریافت نمی‌کرد از مجموعه نتیجه رسیدگی‌ها هیچ اطلاعی نداشت و در صورت نیاز باید از طریق تلفن یا با حضور در محل سازمان، وضعیت پرونده خود را از کارشناسان مربوط جویا می‌شد، اما با تلاش‌های انجام گرفته در جهت رفع مشکلات یاد شده و همچنین در راستای حمایت از حقوق سهامداران و سرمایه‌گذاران، سامانه مدیریت پیگیری تخلفات و رسیدگی به شکایات (سمتا) راه‌اندازی و به مرحله اجرا گذاشته شد؛ سامانه‌ای که پس از راه‌اندازی آن علاوه بر افزایش سرعت رسیدگی‌ها، باعث صرفه‌جویی در وقت و هزینه شاکیان نیز شد.

نحوه ثبت و رسیدگی به شکایات در سامانه سمتا

بنابر این سرمایه‌گذاران حقیقی و حقوقی جهت طرح شکایت نسبت به اشخاص تحت نظارت سازمان (اعم از نهادهای مالی، تشکل‌های خود انتظام و ناشران اوراق بهادار) با مراجعه به سامانه یاد شده و ثبت شکایت خویش، کد پیگیری دریافت کرده و به وسیله آن در قسمت پیگیری شکایت می‌توانند پاسخ خود را حداکثر در مدت یک ماه مشاهده کند. این امکان برای اشخاص حقوقی نیز در دستور کار قرار گرفته شده است و آنان با ارائه مدارک دال بر وجود نمایندگی و بارگذاری آن در سامانه از طرف شخص حقوقی قادر به ثبت شکایت خواهند بود.

حتی برای اشخاصی که به وکالت، ولایت، قیمومیت یا هر نوع نمایندگی قانونی و قضایی، قصد طرح شکایت دارند نیز این امکان میسر شده است که با ارائه و بارگذاری مدارک دال بر ذی‌سمت بودن، به عنوان نماینده قانونی یا قضایی ثبت شکایت کنند. بر این اساس شاکیان پس از ورود به سایت، ابتدا فرم طرح شکایت همراه با انتخاب نوع شاکی (حقیقی یا حقوقی) را دریافت و سپس اطلاعات متشاکی را وارد می‌کنند که بر اساس فرم‌های تعبیه شده در سامانه، انتخاب و در نهایت موضوع شکایت را از فهرست موجود تعیین و متن شکایت خود را نیز وارد می‌کند. در پایان در صورتی که اسناد یا اطلاعاتی در خصوص شکایت لازم باشد، شاکی می‌تواند با بارگذاری آن در سامانه، آن اطلاعات را در اختیار سازمان برای رسیدگی هر چه بهتر شکایت قرار دهد. پس از طی این مراحل، ضمن اختصاص کد رهگیری، شکایت به مدیریت پیگیری تخلفات ارجاع می‌شود.

گفتنی است در صورت اختلاف بر سر جنبه مالی یا احراز تخلف توسط واحدهای نظارتی داخل یا خارج از سازمان، مراتب از حیث انضباطی در مراجع رسیدگی به تخلفات مطرح و درخصوص جنبه مالی، شاکی راهنمایی خواهد شد تا حسب مورد از طریق کمیته سازش، هیأت داوری یا مراجع قضایی موضوع پیگیری شود.