تصویرسازی از حکومت ها (image creating) یکی از دغدغه های اصلی مشاوران رسانه ای نهادهای قدرت است. رسانه های نوشتاری ، شنیداری و دیداری در ایجاد تصویر مثبت یا منفی در افکار عمومی نقش کانونی ایفا می کنند.
کد خبر: ۱۰۰۴۱۶
حکومت ها همواره می کوشند تصویری به جامعه ارائه کنند که با اقبال مردمی توام باشد. این تصویر اغلب با بینش ها و گرایش های دولتمردان همسویی معناداری دارد. نخستین گام برای ایجاد تصویر مثبت ، تلاش حکومت ها در عقلانی جلوه دادن تصمیم هایشان نزد افکار عمومی است.
کارکرد حکومت ها در برخی حوزه های سیاسی اقتصادی یا فرهنگی ممکن است با حقیقت همخوان نباشد، اما این امکان وجود دارد که به صورت یک واقعیت خدشه ناپذیر در ذهن مخاطب جا انداخته شود.
افکار عمومی اغلب ذهنیتی که از سران یا نهادهای قدرت در اختیار دارند با تصویری که رسانه ها از آن فرد یا حکومت ارائه می دهند تا حدود زیادی یکسان است. این موضوع تا آن حد اهمیت دارد که تصویر رهبران نزد افکار عمومی با تصویر آن مملکت یا نهاد یکسان گرفته می شود.
تصویرسازی رهبران عصر نوین با نوع تصویری که از سران در گذشته وجود داشته ، بسیار متفاوت است. مدیران در گذشته با کمتر نمایان شدن در نزد افکار عمومی می کوشیدند چهره ای مقتدر و دست نیافتنی از خود به نمایش بگذارند. این شیوه در میان سران بلوک شرق تا یکی دو دهه پیش نیز همچنان وجود داشت.
بوریس یلتسین رئیس جمهور پیشین روسیه که زمان آمدنش به کرملین با برژنف صدر هیات رئیسه شوروی سابق فقط به اندازه عمر سیاسی گورباچف فاصله داشت ، با لباس راحتی مقابل دوربین ها در ژاپن ماهیگیری می کرد.
برژنف بسیار کم در انظار عمومی هویدا می شد و زمانی نیز که در تلویزیون دیده می شد، چندین عضو ک.گ.ب که بارانی های سیاه یقه بلند پوشیده بودند از پشت عینک های دودی همه چیز را زیرنظر داشتند.
ولادیمیر پوتین نیز که با گذر از راهروهای ک.گ.ب به کرملین پا نهاده است ، با استفاده از هنر رزمی تکواندو که در آن مهارت دارد به راحتی با کودکان در مقابل دوربین ها به رقابت می پردازد تا مردمی بودنش را اثبات کند.
ریوتارو هاشی موتو شمشیرباز و جونیچیرو کوایزومی هم با استفاده از مدل ویژه موهایش که به بتهون شبیه است دو نخست وزیر پیشین و کنونی ژاپن هستند که در میان سیاستمداران هنرمند سرزمین آفتاب تابان بی همتایند.
جورج بوش رئیس جمهور امریکا و تونی بلر نخست وزیر انگلیس هم که از بس مقابل دوربین ها تمرین کرده اند، شاید در دوران بازنشستگی بتوانند دست کم به حرفه هنرپیشگی سرگرم شوند. رئیس جمهور بوش وقتی می خواهد سخنرانی کند، ترکیبی از زنان و مردانی از نژادهای گوناگون پشت سرش ردیف می شوند تا به بیننده تنوع نژادی و وحدت ملی امریکا را القا کند.
رهبران جهان سوم نیز به سرعت با در پیش گرفتن این شیوه رفتاری در مسیر تصویرسازی نزد افکار عمومی گام برمی دارند.
برخی رهبران هستند که هنوز رغبتی برای بهره گیری از این شیوه نشان نمی دهند. کیم جونگ ایل رهبر کره شمالی در زمره افرادی است که هنوز نیز به سختی در برابر دوربین خبرنگاران قرار می گیرد. سفرهایش بی سروصدا صورت می گیرد و مردم کمتر لبخند او را دیده اند.
برخی حکومت های پادشاهی یا رئیسان جمهور مادام العمر هم هنوز با اکراه تن به ارائه بازیهای جدی مقابل دوربین می دهند. گرچه الیزابت دوم ملکه انگلستان نیز امسال در هشتادمین سالگرد تولدش با رفتن به میان مردم از کودکان بادکنک گرفت و اکی هیتو امپراتور ژاپن هم سوار بر خودرو در شهر می گردد تا بر خندق دربار به سوی مردم پل بزند. تصویرسازی از یک کشور یا رهبر صرفا کاربرد داخلی ندارد.
پایبندی به اندیشه دهکده جهانی موجب شده است تا یک اظهارنظر به سرعت در گیتی منتشر شود. خبرگزاری های فراملیتی فرانس پرس ، رویترز و ای پی و خبرگزاری های تصویری رویترز و ای پی تی ان در تصویرسازی جهانی نقشی کانونی دارند.
سایر رسانه ها نیز در این حوزه نقش آفرین هستند، اما به نظر می رسد بیش از 70درصد خبر یا تصویری که از رهبران یا کشورهای جهان سوم منتشر می شود به صورت مستقیم یا غیرمستقیم تابعی از نگاه این چند بنگاه اصلی خبررسانی است.
تصویر ایران
ایران در زمره کشورهای انگشت شماری است که در بسیاری از رخدادهای جهانی نقش آفرین است. بسیاری از کارشناسان بر این باورند که نظام نوین جهانی بدون در نظر گرفتن نقش ایران ، ابتر به نظر می رسد.
جهان پس از فروپاشی نظام کمونیستی به سوی تک قطبی شدن پیش می رفت ، اما ایران با سردادن شعارهای مبتنی بر ارزشهای دینی در مقابل این جریان قرار گرفت.
بسیاری از کشورهای عربی یکی پس از دیگری به صورت آشکار و پنهان برای شناسایی موجودیت اسرائیل چراغ سبز نشان دادند، اما ایران از بازگو کردن منویاتش در نامشروع بودن رژیم صهیونیستی هرگز ابا نداشته است.
وجود تصویر مثبت نزد افکار عمومی از کشورها یا رهبرانی که اداره جهان بر مبنای اندیشه انگلوساکسونی را به چالش کشیده اند، بی تردید با منافع نظام سلطه مغایرت دارد.
ایران در زمره چنین نظامهایی است که از اندونزی تا مصر و از فلسطین تا امریکای لاتین هوادارانی دارد. سکوت و تحریف ، دو اصل راهبردی برای تصویرسازی هدفمند است.
سکوت: هر آنچه موجب نشان دادن چهره ای روشن و پویا از کشور هدف نزد افکار عمومی شود، با بایکوت خبری هوشمندانه رسانه های فراملیتی مواجه می شود.
بررسی ها نشان می دهد بیشترین سهم خبرهای ارسالی رسانه های بین المللی از ایران ، مبتنی بر ارزش تضاد و درگیری است.