برف روی دوش مردان، شهر در دست زنان

این آیین هم مثل دیگر آیین‌های جذاب سرزمین ایران در زمان خاصی از سال برگزار می‌شود و این زمان بدون شک از عقبه‌ای تاریخی برخوردار است. مراسم برف‌چال همه ساله در نیمه اردیبهشت در روستای ییلاقی آب اسک برگزار می‌شود. هرساله مردان روستاهای اسک، نیاک و سایر روستاهای همجوار برحسب رسمی که سیدحسن ولی از اجداد آنان بنیان نهاده است، در روزی معین از فصل بهار، آخرین بقایای برف‏های زمستانی را از کوهستان به داخل یخچال حمل می‏کنند. یک روز قبل از برگزاری این مراسم، زنان روستایی با استفاده از آرد نذری و آب چشمه‏های معدنی اسک، خمیری آماده می‏کنند و در محوطه آرامگاه سیدحسن ولی (که در روستای نیاک واقع شده است) نانی می‏پزند و در همین حال نوعروسان روستایی، شیرینی، رشته و تخم‏مرغ رنگی آماده و شب هنگام آنها را به عنوان غذا بین مردانی که در مراسم شرکت دارند، تقسیم می‏کنند.

در روز اجرای مراسم، همه مردان بجز سالخوردگان و بیمارانی که قادر به حرکت نیستند، از روستا خارج می‏شوند و در غیاب آنها زن‏ها امور روستا را به‌دست می‌گیرند و برای آن‏که مطمئن باشند مردی وارد روستا نمی‏شود، از بین خود نگهبانانی انتخاب می‏کنند و در گذرگاه و کنار پل می‏گمارند و چون هیچ مردی در روستا حضور ندارد، زنان با آزادی کامل و سر و وضعی آراسته، در محوطه‏ای گرد می‏آیند و به شادمانی و انجام بازی‌های مختلف می‏پردازند. همزمان با این مراسم که در روستا جریان دارد، مردانی که به کوهستان رفته‏اند، هر کدام با توجه به توان و نیروی بدنی خود و استفاده از امکانات موجود می‌کوشند تا قبل از رسیدن ظهر، یخچال را پر از برف کنند. آنگاه در لطافت هوای بهاری، بر گستره دشت سفره‏ای گسترده می‏شود و مردان خسته از کار، فارغ از هرگونه دغدغه بر سر یک سفره می‏نشینند و پس از رفع خستگی عازم خانه‏های خود می‏شوند. انجام تمامی مراسم برف چال در اسک ضمن آن‌که نشانه‏ای از تعاون و همیاری روستاییان ناحیه است، به کینه‏ها و کدورت‏هایی هم که در طول سال بین مردم ایجاد شده، پایان می‏بخشد و با تأمین آب مورد نیاز دامداران در تابستان به رونق دامداری در منطقه نیز کمک می‏کند.