آوار حاشیه‌ها بر سر موسیقی فجر

به گزارش جام‌جم، حدود پنج ماه از پایان سی و یکمین جشنواره موسیقی فجر می‌گذرد و در حالی که هنوز خبری از برنامه‌ریزی برای دوره بعدی این رویداد نیست، هنوز حاشیه‌های دوره گذشته گریبان این رویداد هنری را رها نکرده و دست‌کم هفته‌ای یکی دو بار ماجرای دستمزدهای دریافتی هنرمندان حاضر در این رویداد مورد بحث و انتقاد قرار می‌گیرد.

گروه موسیقی شمس هم که قرار است فردا و پس‌فردا در تالار وحدت روی صحنه برود، روز دوشنبه در نشستی که برای ارائه توضیح درباره اجرای تازه‌اش برگزار کرد، به بخشی از این حاشیه‌ها پاسخ داد. کیخسرو پورناظری و پسرانش سهراب و تهمورس که طی سال‌های گذشته در موسیقی ایرانی حضور پررنگ و اجراهای موفقی داشته‌اند، با شفاف‌سازی برخی موضوعات مطرح‌شده بر این نکته تاکید کردند که دیگر به جشنواره موسیقی فجر نمی‌آیند!

رانت‌خوار نیستیم

سهراب در این نشست، گفت: از ابتدای امسال تقریبا هفته‌ای یک خبر درباره نحوه حضور ما در جشنواره موسیقی فجر منتشر شد که اصلی‌ترین آنها مربوط به اظهارات برخی دوستان درباره مبلغ دستمزد من در جشنواره بود. من به هیچ عنوان دوست ندارم مردم فکر کنند من از رانت خاصی در جشنواره موسیقی استفاده کردم البته به هیچ شخصی هم اجازه نمی‌دهم در باره مسائلی که حیطه کاری من بوده بدون حضور خودم اظهار نظر کند.

او ادامه داد: آقای ساکت در مراسمی (نشست گفتمان ضرب اصول) بدون این که من حضور داشته باشم تا بتوانم از خود دفاع کنم و در مورد اظهارات ایشان توضیحی بدهم، گفتند دستمزد من صد میلیون بوده که با جدیت می‌گویم این رقم نبوده است، مبلغ قرارداد من حدود 78 میلیون بوده و این مبلغ به گونه‌ای بوده است که اگر من در برج میلاد تنها کنسرت بدهم نه‌تنها چنین مبلغی به دست نخواهم آورد بلکه بسیار بیشتر از اینهاست. ضمن این‌که هزینه این مبلغ از طریق بلیت‌فروشی جشنواره فراهم شد و کنسرت بنده ریالی هزینه روی هزینه‌های جشنواره نگذاشته بود.

او در پایان سخنانش گفت: فضای خوبی در جامعه موسیقی نداریم منتها من هر کاری برای موسیقی از دستم بربیاید کوتاهی نمی‌کنم، از خانه موسیقی گرفته تا هرجایی که احساس شود با آن مشکل و موضع دارم. من روزی به خانه موسیقی انتقادات زیادی داشتم و تمام آنها را با آقای نوربخش مطرح کردم؛ چراکه معتقد بودم اگر این اقدام ذره‌ای به نفع موسیقی تمام می‌شود چرا نباید چنین کاری برای آن بکنم. به هر حال بنده و تهمورس دیگر هرگز در جشنواره فجر حضور نخواهیم داشت و از کنار جشنواره نیز عبور نخواهیم کرد.

این حاشیه‌ها در حالی برای گروه‌های موسیقی کامکارها و برادران پورناظری و چند گروه دیگر پیش آمده است که این گروه‌های شناخته‌شده خارج از فضای جشنواره در دیگر ایام سال کنسرت‌هایی را برگزار می‌کنند که پرمخاطب بوده و می‌تواند درآمد خوبی برایشان داشته باشد. در واقع این گروه‌ها نیاز چندانی به حضور در جشنواره‌ها ندارند و حضورشان به رونق این رویدادها می‌انجامد.

یکی از هنرمندانی که درباره نحوه تقسیم دستمزدها انتقاد داشته و بارها در رسانه‌ها این موضوع را مطرح کرده، کیوان ساکت نوازنده و آهنگساز است. او سی و یکمین جشنواره موسیقی فجر را به یک مهمانی خانوادگی تشبیه و عنوان کرده بود: انتقاداتی را به شیوه انعقاد قرارداد با گروه‌های شرکت‌کننده و نحوه تقسیم بودجه مطرح کردم که متاسفانه آقایان هنوز پاسخی به سوالات بنده و بسیاری از موارد دیگر نداده‌اند که این موضوع برای من هم جای شگفتی و هم جای ناراحتی دارد.

کیفیت بهتر با طعم حاشیه

با توجه به ادامه یافتن حاشیه‌ها و بی‌پاسخ ماندن آنها، موضوع را با حمیدرضا نوربخش مدیرعامل خانه موسیقی که در این دوره برگزاری جشنواره را به عهده داشت، مطرح کردیم. او درباره این اتفاقات به جام‌جم گفت: همان طور که در ابتدای برگزاری جشنواره هم اعلام کردیم بودجه جشنواره نسبت به قبل کمتر شده بود، در چنین شرایطی ما درصدد بودیم تا اجراهای بهتری را نسبت به دوره‌های قبل روی صحنه ببریم و جشنواره کیفیت بهتری داشته باشد. بنابراین تصمیم گرفتیم روی فروش بلیت جشنواره حساب کنیم تا بتوانیم این رویداد را بهتر از قبل برگزار کنیم.

او ادامه داد: با گروه‌ها هم براساس فروشی که داشتند قرارداد بستیم و با توجه به نوع مخاطب هر اجرایی سالنی را به آن اختصاص دادیم. همه چیز کاملا شفاف و روشن بود و گروه‌ها با قراردادهایی کاملا مشخص روبه‌رو بودند که با آن موافقت کردند. اما بعد کم‌کم حاشیه‌ها پیش آمد که چرا دستمزد یک گروه سه میلیون تومان است. وقتی سالنی نهایت 200 نفر ظرفیت دارد مسلما بلیت‌فروشی آن هم کمتر است. ضمن این‌که در برخی سئانس‌ها چند گروه روی صحنه می‌رفتند و اجراهای مفصلی نداشتند. با این حال می‌توانم بگویم همه دستمزدها نسبت به سال گذشته ارتقا داشت و هیچ کس مبلغ کمتری دریافت نکرد.

پس ریشه این همه حاشیه در کجاست؟ نوربخش در پاسخ به این سوال می‌گوید: در سال‌های گذشته همه گروه‌ها دستمزد ثابتی می‌گرفتند اما در این دوره ما تصمیم گرفتیم براساس فروش بلیت‌ها دریافتی هنرمندان را هم بیشتر کنیم. در واقع این کار برای هنرمندان هم بهتر بود. نمی‌دانم چرا آقای ساکت تا این حد اعتراض داشتند و قرارداد خودشان و خواننده گروه را با هم حساب نکردند و این دو را جدای از هم دانستند.

او افزود: سهراب پورناظری با انتونیو ری و گروهش روی صحنه رفته بود و طبیعی بود نوازنده و گروه خارجی هم دستمزد خودشان را داشته باشند. این حاشیه‌ها کاملا به ضرر موسیقی تمام می‌شود و امیدوارم بتوانیم آنها را در فضای خودمان حل کنیم.

نوربخش اضافه کرد: من هم دیگر حاضر نیستم در برگزاری جشنواره موسیقی فجر نقشی داشته باشم و این موضوع فقط به برادران پورناظری برنمی گردد. برخی دوست دارند در روی همان پاشنه سابق بگردد و مسیرهای تازه را برنمی‌تابند.

با همه انتقادات مطرح شده باید گفت، سی و یکمین دوره موسیقی فجر پرفروغ تر و هیجان انگیزتر از لااقل ده سال گذشته برگزار شد، اما حاشیه‌ها شرایطی را ایجاد کردند که برگزارکنندگان و برخی گروه‌های حرفه‌ای دیگر حاضر نیستند در این رویداد حضور پیدا کنند. با این حساب باید منتظر بود و دید آیا در دوره‌های بعد گروه‌های موفق و حرفه‌ای تا چه اندازه حاضرند در جشنواره حضور پیدا کنند.

زینب مرتضایی‌فرد

فرهنگ و هنر