اثرات زیست محیطی اشعه ماورای بنفش
اشعه ماورای بنفش یک بخش طبیعی اما خطرناک از انرژی خورشیدی است. لایه ازن که در ارتفاع 30کیلومتری بالای زمین در لایه استراتوسفر قرار دارد، از ورود بخش عمده ای از این اشعه به زمین جلوگیری می کند.
کاهش چشمگیر لایه ازن برای اولین بار در اواسط دهه 1980بر فراز قطب جنوب مشاهده شد. از آن زمان دانشمندان کاهش های فصلی بارزی از لایه ازن را در قطب جنوب تایید کرده اند.
تخریب لایه ازن موجب تشدید نگرانی ها درخصوص سلامت و اثرات زیست محیطی ناشی از اشعه UVشده است. اشعه UVسبب بسیاری از مشکلات مختلف بهداشتی است که سرطان پوست و آب مروارید از آن جمله اند. احتمالا افزایش اشعه UVسبب بسیاری از مشکلات زیست محیطی شامل کاهش جهانی جمعیت دوزیستان وسفید شدن صخره های مرجانی است.
در خشکی افزایش اشعه UVاحتمالا سبب کاهش جمعیت و تغییر شکل اندام قورباغه ها و سایر دوزیستان می شود. همچنین بر برخی گیاهان و به طور مشخص محصولات کشاورزی آسیب می رساند.
وارد آمدن خسارت بر محصولات توسط اشعه فرابنفش می تواند بر رشد و چرخه غذایی آنها اثر گذارد. همچنین توانایی گیاهان برای مقاومت در برابر آفات و بیماری ها کاهش می یابد.
صدمه دیدن محصولات کشاورزی ، گیاهان و درختان که تامین کننده غذا و پناهگاه برای بسیاری از جانوران محسوب می شوند، سبب می شود سایر گونه ها و حتی اکوسیستم ها نیز تحت تاثیر واقع شوند.
در دریا، افزایش اشعه فرابنفش سبب صدمه دیدن علفهای دریایی ، مرجان ها، گیاهان میکروسکوپی و پلانکتون ها می شود که بسیاری از این جانداران در زمره منابع غذایی مهم هستند. پلانکتون ها در انتهای زنجیره غذایی دریا قرار دارند و مورد تغذیه جمع کثیری از موجودات دریایی از ستاره دریایی تا نهنگها قرار می گیرند.
همچنین در مناطقی که آلودگی هوا زیاد است ، افزایش اشعه فرابنفش می تواند کیفیت هوا را بدتر کند؛ چراکه افزایش اشعه فرابنفش سبب افزایش واکنش اکسیدهای نیتروژن توسط ترکیبات آلی فرار و افزایش تولید ازن سطحی می شود و قرار گرفتن انسان در معرض ازن سطحی مشکلات بهداشتی فراوانی را به همراه خواهد داشت.
دکتر سعید متصدی
استاد دانشکده بهداشت دانشگاه علوم بهشتی 
استاد دانشکده بهداشت دانشگاه علوم بهشتی
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
پشت پرده اتاقهای دود و طلسـم
