هند ، بازوی استراتژیک امریکا

سفر جورج بوش به هند و امضای قرارداد هسته ای میان دو کشور چهره استراتژیک جهان و یا لااقل آسیا را دگرگون خواهد کرد.

کد خبر: ۹۰۱۱۸

به همین دلیل نیز رئیس جمهوری امریکا از قرارداد همکاری های هسته ای با هند تحت عنوان قرارداد تاریخی نام برد. از دید دولت هند ، دریافت تکنولوژی پیشرفته اتمی از امریکا و تامین سوخت هسته ای از این کشور یک دستاورد بزرگ به شمار می آید. بویژه که در دو دهه اخیر به دلیل ناخرسندی واشنگتن از دستیابی دهلی نو به سلاح اتمی ، هند با یک انزوای تکنولوژیکی در زمینه برنامه های هسته ای خود روبرو بوده است . اکنون تنها با صدور مجوز بازدید بازرسان آژانس بین المللی انرژی هسته ای از نیروگاه های غیر نظامی هند ، دهلی نو بطور رسمی به جمع 5 عضو کلوپ هسته ای می پیوندد ، درحالی که این کشور می تواند همچنان به تولید سلا حهای اتمی همچون امریکا ، روسیه ، فرانسه ، انگلستان و چین ادامه دهد. اما قرارداد تاریخی برای امریکا فراتر از یک همکاری دوجانبه اتمی تلقی می شود. در صورت تائید این قرارداد در سنای امریکا ، واشنگتن به تامین کننده اصلی سوخت هسته ای هند تبدیل می شود اما این مساله تنها هدف بوش برای صرف نظر کردن از استراتژی قدیمی امریکا در قبال هند اتمی نیست . تغییر مناسبات قدرت در جهان و ظهور قدرت های جدید در عرصه بین المللی موجب شده تا واشنگتن چشمان خود را بر روی فعالیت های اتمی یک کشور غیر عضو آژانس بین المللی انرژی هسته ای ببند، حرکتی که در دوران جنگ سرد و حتی یک دهه پس از آن تقریبا غیر ممکن به نظر می رسید. اکنون این سوال وجود دارد که چه عاملی موجب تغییر رویکرد واشنگتن به فعالیت ها هسته ای هند شده است؛ پاسخ در قدرت روبه رشد جمهوری خلق چین نهفته است . اگر به قدرت اقتصادی چین نگاهی افکنده شود، این واقعیت مشخص می شود که رقیب استراتژیک امریکا در ربع قرن آینده چین و نه اتحاد اروپا خواهد بود. در حال حاضر چین از یک تراز مثبت 200 میلیارد دلاری در تجارت با امریکا برخوردار است . اخیرا پنتاگون ، چین را به عنوان جدی ترین رقیب در سند راهبری نظامی امریکا قرار داد. جان نگروپنته عالی رتبه ترین مقام اطلاعاتی در امریکا نیز اذعان کرد چین در دو دهه آینده به یک ابرقدرت جهانی تبدیل خواهد شد که می تواند با اتخاذ یک سیاست خارجی فعال تر ، نظام تک ابرقدرتی مد نظر واشنگتن را به چالش بطلبد. در نتیجه ، از نظر استراتژیست های امریکایی تقویت یک قدرت اتمی در مرزهای جنوبی چین که اتفاقا با این کشور اختلافات مرزی دیرینه دارد می تواند در آینده توازن منطقه ای و بین المللی را به ضرر پکن تغییر دهد. همانگونه که هند در اوج اختلافات ایدئولوژیک میان مسکو و پکن توانست با کمک اتحاد شوروی به توان هسته ای دست یابد ، اکنون نیز چنین به نظر می رسد رقابت واشنگتن و پکن به یاری دهلی نو آمده است . از این رو هند در سال های نخست قرن بیست و یکم ، برخلاف نیمه دوم قرن بیستم یک کشور شاخص عضو جنبش عدم تعهد نخواهد بود بلکه از این پس باید از هند انتظار متحد استراتژیک امریکا در آسیا داشت که می خواهد نقش برتری دهنده به واشنگتن در مقابل پکن را بازی کند. به همین دلیل نباید از رای مثبت دهلی نو به قطعنامه شورای حکام آژانس بین المللی انرژی هسته ای علیه جمهوری اسلامی ایران چندان تعجب کرد.