در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
حذف کنکور را پیگیری می کنیم
علی عباسپور تهرانی با دکتری مهندسی هسته ای ، رئیس کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس شورای اسلامی است. به همین علت است که در گفتگویش با «جام جم» بارها برای تایید حرفهایش از ماجرای هسته ای ایران شاهد مثال می آورد.
عباسپور تهرانی ، عضو هیات علمی دانشگاه صنعتی شریف هم هست و به قول خودش با مشکلات متعدد دانشجویان آشنایی دارد: «خیلی وقتها دانشجویانم از مشکلات حاشیه ای برای من می گویند. تا آنجا که بتوانم آن را رفع می کنم ، اما همیشه هم می گویم فردی که عاشق درس خواندن است همه چیز را حل می کند.»
در عین حال وی جزو افرادی است که نقش جدی در طرح تغییر کنکور ایفا می کند. او از روزهای اول طرح ماجرا، از افراد مورد علاقه رسانه ها برای خبردار شدن از آخرین ایده های نمایندگان مجلس و دولت بوده است.
«کنکور» از قدیمی ترین بحثهای مطرح شده در کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس است. شاید سابقه تاریخی آن هم به مجلس پنجم برگردد؛ اما انگار هیچ وقت قرار نیست این بحثها پایان بگیرد، چون حالا هم که اواسط دوره هفتم مجلس هستیم هنوز ادامه دارد.
در مجلس پنجم که من هم حضور داشتم وقتی از کنکور صحبت می شد، بحث اصلاح روش فعلی بود، اما آنچه حالا و در مجلس هفتم مطرح می شود کلا دگرگونی در کنکور است.
در این فاصله مجلس پنجم تا هفتم چه اتفاقی افتاد که شما از اصلاح به دگرگونی رسیدید؛
این پرسش به زمینه سازی نیاز دارد. شما دقت کنید ما پس از سالهایی که از انقلاب می گذرد ظرفیت سازی بسیار خوبی در آموزش عالی چه در وجه خصوصی و چه دولتی انجام داده ایم.
در حال حاضر و براساس آمار دستگاه های اجرایی ، امسال چیزی حدود 850هزار نفر وارد آموزش عالی شده اند. در واقع حدود یک میلیون و 400هزار نفر شرکت کرده بودند که از این میزان بیش از نیمی از آنها پذیرفته شدند.
این یعنی ظرفیت سازی خوب انجام شده است. مردم هم وقتی می بینند شانس قبولی افزایش پیدا کرده علاقه بیشتری به شرکت در کنکور احساس می کنند. همین است که کلاسهای کنکور هم برای خالی کردن جیب مردم پیدایشان می شوند.
در روند همین کلاسهای کنکور و بالا رفتن رقابت است که مسائل روحی - روانی شدیدی به دانش آموزان وارد می شود. در کنار این ، بسیاری از همین کلاسهای کنکور هم به جای دادن آرامش به دانش آموزان بدون عرضه علم و دانش هزینه های بسیار سنگین بر دوش خانواده فرد متقاضی ورود به دانشگاه تحمیل می کنند.
متاسفانه که باید بگویم در چنین وضعیتی بسیاری از خانواده ها هم دنباله رو تبلیغات پوچ بعضی موسسات کنکور می شوند. پس از تشکیل مجلس هفتم ، تصمیم جدی بر این شد که ما به این وضیعت خاتمه دهیم و کنکور را دچار دگرگونی کنیم.
صحبتهایی که درباره دگرگونی کنکور مطرح می شود چندان روشن نیست. این دگرگونی در چه بخشهایی اتفاق می افتد؛
ما از آغاز مجلس هفتم کمیته ای تشکیل دادیم که وظیفه اش فقط بررسی و کار کارشناسی روی مسائل مربوط به کنکور بود حتی باخبر شدیم مراکزی مانند مرکز پژوهش های مجلس و حتی وزارت علوم هم مشغول چنین کارهایی هستند؛ اما ما قصدمان این بود به سمتی برویم که بتوانیم تا آنجا که می شود در بعضی رشته ها کنکور را حذف کنیم.
در عین حال ما تلاش می کردیم و می کنیم تا در رشته هایی که ظرفیت محدود است کنکور به سمتی برود که فشار روحی و روانی برداشته شود.
همان سمتی که از آن به آزمون استعداد سنجش به جای رقابت مقطعی تعبیر می شود؛
دقیقا. بر همین اساس همان طور که عرض کردم مرکز پژوهش های مجلس هم کار کارشناسی انجام داد و نتیجه اش را به کمیسیون ارسال کرد در همین اوضاع و احوال در دولت هم تغییرات بنیادی رخ داد، اما تا آنجا که ما خبر داریم آنها هم مشغول انجام کار سنگینی روی کنکور هستند تا به صورت لایحه به مجلس تقدیم کنند.
در واقع ما زمانی که لایحه دولت به دستمان برسد با مجموعه ای از طرحها روبه رو هستیم که از جاهای مختلفی رسیده و نقاط مشترکی هم با هم دارند. ما کلیات طرح ورود به بحث کنکور را در کمیسیون تصویب کرده ایم تا بتوانیم ادامه بحث را پی بگیریم.
با همه این تفاسیر، اما فقط به بخش کوچکی از تغییرات اشاره کردید.
چون هنوز طرحها نهایی نشده اند نمی توان از ریز به ریز تغییرات صحبت کرد، اما همین هایی هم که من عرض کردم اگر محقق شود اتفاق بسیار بزرگی افتاده است. بگذارید نهایت ماجرا را برایتان بگویم.
براساس طرح تغییر، ما هدفمان حذف کنکور است. ما معتقدیم مثلا در گام اول در مقاطع کاردانی ظرفیت سازی را به شکلی انجام داده ایم که حالا می توانیم کنکور را حذف کنیم ؛ البته ناگفته نماند که بعضی دانشگاه ها مانند دانشگاه آزاد چنین کاری را شروع کرده اند.
برای رشته هایی مثل پزشکی ، برق و کامپیوتر و حقوق که متقاضی زیادی دارد چه کرده اید؛ اصولا ذهنیت شما فقط برای مرحله کاردانی است؛
نه. ما برای این رشته ها هم برنامه داریم. همان طور که گفتم ، می خواهیم آزمون را به نحوی برگزار کنیم که معیارسنجی شود.
یعنی نه این که طرف یک سال درس بخواند بعد فقط در یک کنکور 3ساعته شرکت کند. ما دنبال به دست آوردن این ماجرا هم هستیم که امیدوارم در شور دوم نهایی شود.
ظاهرا در حوزه علوم پزشکی غیر از اینها تغییرات جدی تری هم در میان است.
بله. ما می خواهیم رشته های علوم پزشکی را به پس از لیسانس موکول کنیم. یعنی دانشجو لیسانس رشته های علوم پایه را بگیرد. سپس وارد رشته های پزشکی شود.
نتیجه اجرایی شدن این ماجرا هم این است که دانشجو با دید باز، پزشکی را انتخاب می کند.
من بارها افرادی را دیده ام که تا سالهای بالای پزشکی درس خوانده اند و بعد گفته اند: این رشته دلخواه من نیست. به هر حال ، ما باید جلوی تلف شدن عمر مردم را بگیریم. نکته دیگر هم این که با توجه به ظرفیت سازی و کاهشی که در دانشجویان پزشکی صورت می گیرد، دانشجویان ما می توانند سیستم جدید را پذیرا باشند.
آقای دکتر! چیزی که مسجل است این است که همه این صحبتها ایده است. اما متاسفانه بسیاری از مسوولان به نحوی آن را مطرح کرده اند که انگار قرار است از سال آینده عملی شود. فکر نمی کنید اطلاع رسانی به این نحو مردم را می ترساند؛
متاسفانه بعضی مسوولان حتی به صورت قطعی گفته اند ما می توانیم این طرح را از سال 85هم اجرایی کنیم ؛ در حالی که اصلا این طور نیست.
البته ما در ابتدای مجلس هفتم حدس می زدیم چنین اتفاقاتی بیفتد، برای همین اساس کار را بر کار پژوهشی و مطالعه قرار دادیم تا مردم در تنش فرو نروند. در واقع همیشه حرفها این بوده که به قول شما ایده ها به سال 85نمی رسد و ما حتی مایل نیستیم تغییرات به کنکور 86هم تسری یابند.
علتش هم این است که دانش آموزان از آغاز دبیرستان برای کنکور برنامه ریزی می کنند. بنابراین ، به منظور آرامش فکری دانش آموزان معتقدیم هر تغییری باید در درازمدت صورت بگیرد. من بارها هم به دوستان تاکید کرده ام که در مصاحبه ها دقت کنند. نباید به مردم بگوییم این تغییرات به این سرعت تصویب می شود.
به هر حال ما هم نمی توانیم وقتی مسوولان القائ کرده اند که تغییرات انجام می شود، به مردم بگوییم امکان این تغییرات به این زودی ها نیست ؛ اما بگذارید باز هم تاکید کنم اگر بشود، می خواهیم حتی اجرای طرح را تا 87 - 88به تاخیر بیندازیم.
کمی از بحث کنکور دور شویم. موسسات بسیاری در دنیا هر ساله فهرست دانشگاه های برتر دنیا را منتشر می کنند؛ اما حتی دانشگاه های ایرانی نمی توانند به رده 120این فهرست ها برسند، چرا؛
ببینید من برخلاف آن فهرست ها ادعا می کنم ما دانشگاه هایی در سطح جهانی داریم که خیلی بالا هستند. دلیل این ادعا هم استقبال و پذیرش بالای دانشجویان ایرانی در خارج از کشور است.
در حال حاضر، از فارغ التحصیلان ما در دانشگاه فنی تهران ، شریف و... نه تنها استقبال می شود، بلکه از ما درخواست می کنند اسامی دانشجویان برترمان را برای ادامه تحصیل در کشورهای دیگر اعلام کنیم.
ولی آنهایی هم که فهرست منتشر می کنند، مبناهایی را در نظر دارند...
درست است اما من می خواهم بگویم ما به علت صورت نگرفتن اطلاع رسانی مناسب از سوی دانشگاه هایمان ، در آن فهرست ها حضور نداریم. اصولا انگار ما نمی توانیم اطلاع رسانی صحیحی از وضعیت کارهایمان از جمله آموزش عالی به جامعه جهانی بدهیم.
پس آنها در بی خبری به سر می برند. مطمئنم آموزش عالی ما در سطح مطلوبی حرکت می کند. نمی گویم عالی ؛ اما به هر حال در سطح خوبی هستیم. این را هم بگویم ، خیلی ها الان فکر می کنند مثلا امریکا و انگلیس از نظر علمی خیلی عالی هستند؛ در حالی که همه دانشگاه ها مثل آکسفورد و هاروارد نیستند. به هر حال همین کشورها هم دانشگاه هایی دارند که حتی ما هم مدارک آنها را قبول نداریم.
حرفهای شما را از جنبه دیگری هم می توان بررسی کرد. مثلا شاید در رشته های مهندسی که بیشتر افرادی که به خارج می روند از آنها هستند در سطح خوبی باشیم ؛ اما در حوزه علوم انسانی مشکلات خیلی وسیع است.
تخصص من در فنی مهندسی است. بنابراین ، خیلی دقیق نمی توانم درخصوص علوم انسانی اظهار نظر کنم. نگرش ما به مسائل علوم انسانی با تفکر شرقی و اسلامی ما همخوان است و تفاوت های بنیادینی با نگرش غربی دارد. بنابراین نمی توان روی این حوزه چندان مانور داد.
شما هر چقدر این بحث را مطرح کنید، بازهم جای سوال دیگری باقی می ماند. وزارت کار مدتی پیش اعلام کرد 90درصد بیکاران ما هیچ فعالیتی نیاموخته اند. قطعا در این میان دانشجویان بسیاری هم حضور دارند. شما از عملکرد دانشگاه هایی دفاع می کنید که بسیاری از آنها واقعا چندان کاری یاد افراد نمی دهند. نتیجه هم این که فارغ التحصیلان ما در برزخ قرار می گیرند.
در دنیا 2سیستم آموزشی وجود دارد. یکی سیستمی که متولی آن آموزش عالی آلمان است که در آن دانشجو ترکیبی از علم و کارهای عملی را یاد می گیرد و طبیعتا دوره تحصیل طولانی تری دارد.
دیگری سیستم آموزش عالی کشورهایی مانند امریکاست که دانشجو پایه های تئوریک علمی را یاد می گیرد. در این سیستم دانشجو وقتی فارغ التحصیل می شود و می خواهد به کاری مشغول شود، دوره کارآموزی فشرده ای می بیند و بعد شروع به کار می کند.
دانشگاه های ما هم چون پیش از انقلاب شکل گرفته اند، از نوع دوم یعنی آموزش عالی امریکایی است . به هر حال می خواهم بگویم نقص ما در دانشگاه ها نیست ، چون فارغ التحصیلان ما که از دانشگاه خارج می شوند، به سرعت می توانند جذب بازارهای بین المللی و در سطح بالایی مشغول به کار شوند.
پس شما معتقدید مشکل از بازار کار ماست؛
دقیقا. افراد پیش از کار با وجود این که درس هم خوانده اند آموزش نمی بینند پس توان بهره برداری از پتانسیل داشته های خود را هم ندارند.
می خواهم بپرسم اگر دانشجویان ما ضعیف هستند، پس الان نیروگاه های برق ما از طریق چه کسانی اداره می شود؛ پستهای فشار قوی ما را چه کسانی می گردانند؛ همه این کارها را پیش از انقلاب خارجی ها انجام می دادند، در حالی که امروزه کار دانشجویان خود ماست.
ما الان خط انتقال را خودمان می سازیم. حتی در زمینه مسائل هسته ای هم خودمان روی پای خودمان ایستاده ایم. متاسفانه من فکر می کنم ما چرا باید بدون مطالعه ، کم کاری خودمان را به دانشگاه ها حواله دهیم؛
راستی آقای عباسپور الان در فصل بودجه قرار داریم. وضعیت بودجه آموزش عالی چطور است؛
براساس بررسی مقدماتی که از بودجه 85انجام داده ایم ، دانشگاه های ما، حدود 15تا 19درصد افزایش بودجه خواهند داشت که طبیعی است ما کافی نمی دانیم.
ما برای ارتقای وضعیت علمی کشورمان احتیاج به اعتبارات بیشتری داریم که متاسفانه انگار وجود ندارد. نتیجه کمبود این بودجه مشکلات فراوان در بخشهای رفاهی دانشجویان است.
به نظر شما در سال آینده هم وضعیت خوابگاهی دانشجویان ما مثلا بدتر می شود؛
ببینید البته داخل پرانتز توضیح بدهم که ما کمبود خوابگاه را به عنوان کمبود امکانات یک دانشگاه خوب حساب نمی کنیم. یک دانشگاه خوب از نظر علمی پارامترهای خودش را دارد، یعنی ممکن است یک دانشگاه از نظر خوابگاه و امکانات رفاهی مشکلات شدیدی داشته باشد، اما از نظر آموزشی کاهش کیفیت نداشته باشد.
اما به هر حال باید بگویم در حالی که حدود 90درصد اعتبارات دانشگاه های دولتی ما صرف حقوق و دستمزد می شود و ما هم سالانه این میزان اندک را به بودجه اضافه می کنیم ، باید منتظر مشکلات باشیم.
طی روزهای گذشته صحبتهایی مبنی بر فعالیت های سیستم آموزش عالی برای جلوگیری از بورسیه کردن دانشجویان ایرانی به خارج از کشور به گوش می رسد. این صحبتها که از جانب مقامات بلندپایه ای هم مطرح می شود قابل اجراست؛
{سکوت} به هر حال از زمانی که دوره های دکتری در ایران افزایش یافته ، خود به خود تعداد بورسیه ها و افرادی که به خارج می روند، کمتر شده است ، اما در جاهایی ما باید به مرزهای دانش برسیم.
بنابراین دانشجویان ما باید به خارج از کشور بروند و علم و دانش کسب کنند تا در زمان بازگشت به ایران بتوانند فعالیت های شایان ذکری انجام دهند. مثال بارز این ماجرا هم رشته مهندسی هسته ای است.
در ابتدای انقلاب تعدادی از تحصیلکرده های ما در زمینه مهندسی هسته ای به کشور بازگشتند. سالها بعد هم متخصصان جوان ما که زیر نظر همین افراد تحصیل کرده بودند، ما را در زمینه فناوری هسته ای در سطح بسیار بالایی قرار دارند.
ما قطعا به بورسیه کردن دانشجویان در حوزه علوم انسانی ، نیاز داریم که بروند و فلسفه غرب را کامل یاد بگیرند تا بتوانند از فلسفه اسلامی و ایرانی ما دفاع کنند.
ما در عین حال حتما باید با اقتصاد جهان آشنا شویم و... باز هم باید بگویم شاید بورسیه کردن دانشجویان به علتهای مختلف محدود شود، اما هیچ گاه نباید آن را قطع کرد.
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
