مهدی فخیمزاده در سال 1364 ظاهرا با دستمایه قراردادن سوژهای تکراری و بارها به آن پرداخته، یعنی جابهجایی دو انسان با موقعیتهای اجتماعی متفاوت و حتی متضاد در اثر یک اتفاق و اشتباه، اما پرداخت قوی و مبتکرانه فیلمی ساخت که همچنان قابل دفاع است و یک امتیاز مثبت در کارنامه هنری این کارگردان محسوب میشود؛ فیلمی که تشریفات نام دارد.
«حسن مطرب جوانی که از راه دستبرد به منازل مردم روزگار میگذراند، شبی برای دزدی وارد خانهای میشود، غافل از آنکه در خانه مجاور روحانی مبارزی به نام توحید با موعظههایش اهالی محل را بر ضدنظام سلطنتی میشوراند. در اثر یورش پلیس امنیتی برای دستگیری توحید، حسن نیز به اشتباه بازداشت میشود. او که شباهت ظاهری عجیبی به توحید دارد، در زندان شکنجه میشود. بازجوها او را با وعده و وعید به شکل و شمایل توحید درمیآورند و در یک مصاحبه تلویزیونی شرکت میدهند تا از گذشتههایش تبری بجوید. حسن مطرب که نقش خود را بخوبی بازی کرده آزاد میشود، اما به دنبال برخوردهای مردم کوچه و بازار و پدر توحید، که در زندان با او آشنا شده، از کرده خود پشیمان میشود و...»
مهدی فخیمزاده علاوه بر نویسندگی و کارگردانی تشریفات، ایفاگر هر دو نقش حسنمطرب و توحید هم بود که انصافا بخوبی از پس هر دو برآمده بود. احمد هاشمی، علی شعاعی، مهوش صبرکن و احمد قدکچیان دیگر بازیگران این فیلم بودند. تشریفات در گیشه خوب فروخت و البته خیلی زود پایش به تلویزیون هم باز شد. این فیلم یکی از نوستالژیهای بصری دهه 60 است. فردای نمایش تشریفات از تلویزیون کودکان در مدارس تحت تاثیر یکی از صحنههای این فیلم فریاد توحید، توحید سر میدادند. تشریفات فیلمی محبوب بود برای همه اقشار، گیرم که چند بار از تلویزیون به نمایش درآمده باشد.
اگر اهل خاطرهبازی هستید، امروز ساعت 10 و 30 دقیقه پای تلویزیون بنشینید و نظارهگر شبکه سه باشید. قرار است باز هم تشریفات پخش شود و خاطراتی را زنده کند.
محسن محمدی/ گروه رادیو و تلویزیون
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم