چشم‌انداز‌ها در ابعادی نامتعارف

نمونه چنین اتلاقی این روزها در گالری اثر به نمایش درآمده است؛ نقاشی‌ها واقعگرایانه و در عین حال رویاگونه مهران دانایی که از عصر جمعه گذشته روی دیوار رفته و با وجود پرداختن به موضوعی تکراری (طبیعت و بکری طبیعت) توانسته در شیوه ارائه، حرف خاص هنرمند را به زبان آورد.

«چشم‌انداز‌ها» عنوان این نمایشگاه است که در آن مهران دانایی ۲۶ اثر را با تکنیک ماژیک روی کاغذ آبرنگ و در ابعاد بسیار نامتعارف ۲۱×۱۳ و ۱۳×۲۱ سانتی‌متر به تماشا گذاشته است. اتفاقا همین ابعاد بسیار کوچک برای سوژه‌هایی که وسعت‌هایی عمیق و چشم‌اندازهایی فراخ را به تصویر می‌کشند محل چالش برای هر مخاطبی است.

هرچند خود نقاش در این باره ترجیح می‌دهد تحلیلی تکنیکال بیان کند: «ابعاد اکثر آثارم در این سال‌ها کوچک بوده‌اند. این می‌تواند دلایل متفاوتی داشته باشد که ازجمله آنها می‌توانم به ظرافت کار در سایز کوچک اشاره کنم. البته کوچک بودن فضایی که در آن کار می‌کنم، در خلق آثار کوچک بی‌تاثیر نیست. من همیشه در دفترهای کوچک کار می‌کنم و این آثار بخشی از یک دفتر هستند که در این نمایشگاه ارائه شده‌اند. هیچ وقت به این که اثری را با اندازه بزرگ‌تر کار کنم، فکر نمی‌کنم و حتی اگر اتودی برای کاری زده باشم، با اجرای دقیق‌تر کار را با همین ابعاد تکرار می‌کنم.»

در واقع نقاش با موضوع و ابعاد، یک جور مفهوم ساخته است که هیچ یک بدون آن یکی مقصود هنرمند را بازتاب نمی‌دهد. دانایی در پنجمین نمایشگاه انفرادی نقاشی‌های متفاوتی از مناظر و طبیعتی بکر ارائه داده که در عین زیبایی، آنقدر کوچک‌اند که گویی دست‌نیافتنی و دورند. او درباره این آثار می‌گوید: «مجموعه چشم‌انداز‌ها در سه سال اخیر پدید آمده‌اند؛ چنان که از عنوانش هم پیداست چشم‌اندازهایی از مناظری خیالی است. هیچ کدام از این آثار طرح اولیه ندارند و از پیش برای کشیدن این نقاشی‌ها فکر نشده بلکه همه در لحظه خلق شده‌اند.»

نقاش در قاب‌های سپید و در غایت نظم و ظرافت، پهنه‌هایی دل‌انگیز از دشت، دریا و چمنزار پیش روی مخاطبان قرار داده و برای چند لحظه بازدیدکنندگان آثارش را از زندگی ماشینی امروزی دور کرده است. آسمان آثار او اکسپرسیو (بیانگر) و در تعامل همیشگی با زمین است. در برخی از این آثار، آسمان با زمین پیوسته و تشخیص خط افق آنها از هم ناممکن است. نقاشی‌های او خالی از فیگورهای انسانی است و اگر سازه‌ای دیده می‌شود که بویی از انسانیت یا صنعت در آن هست، رو به ویرانی است؛ گویی خود طبیعت تصمیم دارد اصالتش را حفظ کند و به اصل خویش بازگردد.

او درباره انتخاب عنوان چشم‌انداز‌ها برای آثارش گفته است: «عنوان چشم‌انداز‌ها به سادگی خود نقاشی‌هاست، تمام این آثار چشم‌اندازهایی از طبیعت بدون هیچ گونه حاشیه‌های معمول شهرنشینی است. به گمانم تصاویر به کفایت وضوح دارند و نیاز به توضیح ندارند.»

جالب اینجاست که در نگاهی به آثار پیشین این نقاش، تفاوت‌هایی بسیار آشکار هویدا می‌شود که از دوره کاری تازه او حکایت می‌کند. او در گذشته آبرنگ‌هایی انتزاعی با رویکردهای فیگوراتیو شکل می‌داد و پس از آن نیز در نمایشگاهی در دانشکده هنرهای زیبا آثار چاپ دستی ارائه داده بود اما در این نمایشگاه در گالری اثر، برای نخستین بار است که مناظری با تکنیک ماژیک روی کاغذ آبرنگ ارائه کرده است. آثاری که لطیف، چشمنواز و در همان حال غریب و گویا از دست رفته‌اند.

نمایشگاه نقاشی چشم‌انداز‌ها تا چهاردهم شهریور در گالری اثر روبه‌روی خانه هنرمندان دایر است و علاقه‌مندان می‌توانند از این آثار یکشنبه تا پنجشنبه از ساعت ۱۱ تا ۲۰ و جمعه‌ها از ساعت ۱۶ تا ۲۰ دیدن کنند. این گالری شنبه‌ها تعطیل است.