برنامه‌ای برای پرسش‌های متنوع مخاطبان

این فضای تبلیغاتی به بهتر دیده شدن یک فیلم کمک می‌کند و باعث می‌شود تعداد زیادی از مخاطبان در جریان جزئیات فیلم قرار بگیرند. بحث‌هایی که میان موافقان و مخالفان در می‌گیرد تنور اکران فیلم را داغ می‌کند و در نهایت به گرم شدن گیشه آن اثر منجر می‌شود.

در حال حاضر برنامه تلویزیونی «هفت» هر هفته درباره رویدادهای سینمایی اطلاع‌رسانی می‌کند و تصویری شفاف از وضع فیلم‌های در حال اکران ارائه می‌دهد. در رادیو هم برنامه‌های مختلفی از شبکه‌های جوان، نمایش، فرهنگ و ایران پخش می‌شود که در آن همه حرف و حدیث‌ها بر سر معرفی دقیق آثار سینمای ایران است. دو رسانه رادیو و تلویزیون با این برنامه‌ها دین خودشان را به سینما ادا می‌کنند، اما این معامله دوطرفه نیست، چراکه در آن طرف میدان کسی دغدغه معرفی برنامه‌های رسانه ملی را ندارد. بیشتر صفحات هنری روزنامه‌ها و مجلات به «سینما» اختصاص دارند و سریال‌های تلویزیونی به صورت موردی ممکن است بررسی شوند. در این شرایط خود رسانه تلویزیون باید آستین‌های همت را بالا بزند و برای معرفی کارهایش اقدام بکند.

پاسخگویی به نیازهای آتی و آنی بینندگان

در حال حاضر برنامه‌هایی چون «با ما اینجا» (شبکه تهران)، «گلخانه» (شبکه سه)و «شما و سیما» (شبکه اول) مسئولیت معرفی برنامه‌های هر شبکه را به عهده گرفته‌اند. این برنامه‌ها سعی دارند به پرسش‌های متنوع مخاطبان پاسخ دهند و نیازهای اطلاعاتی آنها را در حوزه کارهای تلویزیونی برطرف کنند. نیازهای مخاطب در این حوزه را می‌توان به دو گروه نیازهای آتی و آنی دسته‌بندی کرد. نیازهای آنی به برنامه‌های در حال پخش تلویزیون مربوط می‌شود. بیننده دوست دارد بداند که فلان سریال در چه ساعتی روانه آنتن می‌شود و زمان تکرار پخش آن چه ساعتی است؟ فلان بازیگر برای ایفای نقش سریال در حال پخش چه راهی را رفته و چقدر تلاش کرده است؟ گروه بازیگران فلان سریال چگونه انتخاب شده‌اند؟ پخش فلان برنامه صبحگاهی تا چه زمانی ادامه دارد و...

پرسش‌های آتی بینندگان ناظر بر برنامه‌هایی است که پخش آن هنوز آغاز نشده است. مثلا این پرسش که تلویزیون برای ماه رمضان چه برنامه‌هایی تدارک دیده است؟ مسابقات فوتبال جام جهانی از چه شبکه‌هایی و در چه ساعت‌هایی پخش می‌شود و... ؟

حجم بالای این پرسش‌ها نشان می‌دهد که تولید یک برنامه ثابت تبلیغی برای هر شبکه چقدر ضرورت دارد. برنامه گلخانه که هفته‌ای دو بار (پنجشنبه و جمعه) از شبکه سه پخش می‌شود با نگاهی به همین ضرورت ساخته شده است. برنامه‌ای که دست‌اندرکاران مختلف شبکه سه را به استودیویش دعوت می‌کند و از آنها می‌خواهد درباره فعالیت‌های هنری‌شان توضیح دهند. این برنامه در بخش‌های مختلف همچون مصاحبه، مرور مطبوعات، گزک، پاسخ به پرسش‌های و... مردم را در جریان آخرین رویدادهای شبکه سه قرار می‌دهد.

گاف‌های یک شبکه از دید بینندگان

گلخانه با مرور صفحات مطبوعات نقدها و مصاحبه‌های درج شده درباره سریال‌های شبکه سه را در معرض دید عموم قرار می‌دهد. این نقدها نشان می‌دهد که کدام سریال و برنامه بیشتر مورد توجه مطبوعات واقع شده و فعالیت‌های برنامه‌سازان شبکه تا چه اندازه در مطبوعات بازتاب داشته است. مجری گلخانه اسامی خبرگزاری‌ها و روزنامه‌های نشان داده شده را می‌آورد، ولی اسم نویسندگان و مصاحبه‌کنندگان که صاحبان اصلی مطالب هستند در برنامه ذکر نمی‌شود در حالی که ذکر منبع کامل اخبار و گزارش‌ها هم اعتبار یک مطلب را بالاتر می‌برد و هم به تشویق روزنامه‌نگارانی منجر می‌شود که برای معرفی برنامه‌های تلویزیونی قلم می‌زنند.

بخش دیگر برنامه «گزک» نام دارد که گاف‌های برنامه شبکه سه از دید بینندگان در آن ارائه می‌شود. بینندگان فیلم‌ها و عکس‌هایشان را از طریق سایت اینترنتی گلخانه به این برنامه می‌فرستند و نشان می‌دهند که کوچک‌ترین نقاط ضعف هم از دیدشان پنهان نمانده است. مهدی نادریان، کارشناس روابط عمومی شبکه سه هر هفته در برنامه حاضر می‌شود و به پرسش‌های پیامکی مردم پاسخ می‌دهد. سایت روابط عمومی این شبکه یکی از منابعی است که بینندگان می‌توانند برای دریافت پاسخ پرسش‌هایشان به آنجا مراجعه کنند. پاسخ بقیه پرسش‌های نیز پس از گفت‌وگو با هنرمندان و مدیران شبکه سه عرضه می‌شود.

شبکه سه جزو پرطرفدارترین شبکه‌هاست و بسیاری از ستاره‌های تلویزیونی در این شبکه رفت و آمد دارند. مصاحبه تصویری با هر یک از این ستاره‌ها می‌تواند مخاطبان زیادی را پای جعبه جادو بنشاند. این ستاره‌ها دعوت خیلی‌ها را قبول نمی‌کنند، اما در برنامه‌ای که متعلق به شبکه خودشان است براحتی حاضر می‌شوند. عادل فردوسی‌پور، احسان علیخانی، پژمان جمشیدی، نرگس محمدی و علی صادقی از هنرمندانی هستند که تاکنون مهمان برنامه گلخانه شده‌اند.

یکی از جذاب‌ترین قسمت‌های گلخانه چند روز پیش با حضور برنامه‌سازان «بیست دوازده» روانه آنتن شد. هرچند فردوسی‌پور و گروهش نگذاشتند خیلی از اطلاعات ویژه‌برنامه جام جهانی فوتبال به بیرون درز پیدا کند، ولی همان میزان اطلاعات ارائه شده هم غنیمت بود. مهمانان نشان دادند که امسال با یک برنامه خلاقانه مواجه خواهیم بود و آنها تا شب فینال جام جهانی برگ‌های برنده زیادی برای رو کردن دارند.

چرخش مجریان و جای خالی یک منتقد

اجرای برنامه گلخانه را شاهین جمشیدی به عهده دارد و در برخی هفته‌ها محمدرضا حسینیان هم به کمک او می‌آید. دو مجری که هرکدام خط مشی جداگانه‌ای دارند، با حضورشان فضای متفاوتی به برنامه می‌دهند. جمشیدی نسبت به حسینیان اطلاعات تخصصی بالاتری در حوزه فوتبال و سینما دارد و می‌تواند از هر مهمان پرسش‌های مربوط به خودش را بپرسد. او می‌داند که یک بازیگر در چه نقشی کلیشه شده است و با او درباره همین تکرار صحبت می‌کند، اما اجرای حسینیان بر مبنای تعریف و تمجید از مهمانان است. او را در اجرا می‌توان شبیه جواد خیابانی دانست که سعی می‌کند جلوه‌ای احساسی و حماسی به همه امور ببخشد. حسینیان در مقابل مهمانان از تلاش‌های هنرمندانه آنها سخن می‌گوید و این‌که در نتیجه کارشان شبکه سه چقدر توسعه پیدا کرده است. او در قسمت معرفی برنامه «بیست چهارده» چند پرسش پیش پا افتاده را از مهمانان پرسید و مطرح کردن پرسش‌های بیشتر را به همکارش واگذار کرد.

عادل فردوسی‌پور که می‌دانست حسینیان علاقه‌ای به فوتبال ندارد با چهره‌ای خندان از مجری برنامه قول گرفت که بجز بازی‌های ایران دست‌‌کم یک مسابقه دیگر از دیدارهای جام جهانی را تماشا کند! بی‌میلی حسینیان به ورزش هیجان‌انگیز فوتبال و تاکید مهمانان فوتبالی روی این مساله لحظات بامزه‌ای را در طول برنامه ایجاد کرد.

حسینیان نسبت به دیگر مجریان گلخانه سابقه بیشتری در کار اجرا دارد. شاهین جمشیدی از سال 89 اجرای برنامه را به عهده گرفت؛ یعنی زمانی که تهیه‌کننده گلخانه عوض شد و گروه جدید در استودیوی برنامه مستقر شدند. جمشیدی با شوخی‌هایش مهمان‌ها را از قالب خشک و رسمی‌شان بیرون می‌آورد و فضای برنامه را تلطیف می‌کند. او در یکی از قسمت‌های برنامه از علی صادقی خواست که بخندد و سپس خطاب به او گفت: این خنده‌ات خیلی آشناست؛ چون در همه نقش‌هایت تکرار شده است.

علی صادقی، ضمن تائید حرف‌های مجری سر درد دلش باز شد و گفت: هیچ کس به من نقش جدی پیشنهاد نمی‌دهد و همه می‌خواهند نقش جوان سر به هوا و پرجنب و جوش را بازی کنم.

جمشیدی در این برنامه می‌خواست درباره شایعات ایجاد شده برای علی صادقی صحبت کند، اما به او گفته شده بود روی این مساله متمرکز نشود. او برای آن‌که به هدفش برسد پرسش را به گونه‌ای دیگر مطرح کرد و گفت: «اگر در آینده بچه‌دار شوی دوست داری بچه‌هایت به تو احترام بگذارند؟» اشاره او این شایعه بود که علی صادقی با یکی از مجریان زن ازدواج کرده و صاحب دو فرزند است. این پرسش خنده توامان مجری و مهمان را در پی داشت.

جمشیدی در طول برنامه با مهدی نادریان (کارشناس روابط عمومی) به قول خودش کل‌کل می‌کند. او این‌طور وانمود می‌کند که این فرد آمده تا صندلی اجرای برنامه را تصاحب کند. جمشیدی در یکی از برنامه‌ها در این رابطه توضیح داد: همه این شوخی‌ها یک‌جور بازی است. من و آقای نادریان باید نقش دو آدم متضاد را بازی کنیم. در حالی که در پشت صحنه بسیار باهم دوست و صمیمی هستیم.

شاهین جمشیدی کارش را در اجرا از رادیو جوان آغاز کرده است. او سال 83 مهمان تلفنی برنامه‌های رادیو می‌شد و در مدت 5 دقیقه اخبار حوزه‌های مختلف را می‌خواند. جمشیدی چهار سال در رادیو جوان به‌عنوان گوینده و مجری فعالیت کرد و سپس از طرف احسان علیخانی و علی زاهدی برای اجرای برنامه محرمانه (ویژه‌برنامه دهه فجر) به شبکه سه دعوت شد. کولاک، صبح آمد، خوشا شیراز و گزینه جوان دیگر برنامه‌هایی هستند که جمشیدی اجرای آنها را به عهده گرفت.

یک منتقدی صاحب نام و کاربلد با حضورش در کنار مجری می‌تواند مباحث ارائه شده را تکمیل کند. سال‌هاست که درباره ضرورت نقد برنامه‌های تلویزیونی در خود تلویزیون صحبت می‌شود؛ اما این حرف در حد شعار باقی مانده است. برنامه گلخانه می‌تواند با دعوت از منتقدان بی‌طرف و منصف نقاط ضعف و قوت برنامه‌های تلویزیونی را بیرون بکشد و به مخاطبان یاد بدهد با نگاهی اصولی کارهای پخش شده را قضاوت کنند.

تیتراژ پرسش‌برانگیز «گلخانه»

گلخانه در سال‌های دور با عنوان «سینما گلخانه» روانه آنتن می‌شد و بیشتر به فیلم‌های سینمایی و تلویزیونی پخش شده از شبکه سه می‌پرداخت. از سال 1389 خط‌مشی برنامه تغییر کرد و با عنوان گلخانه اختصاصا سراغ محصولات شبکه سه رفت. نام گلخانه از عنوان خیابانی گرفته شده که دفتر شبکه در آن واقع شده است. در تیتراژ برنامه هم می‌بینیم که جوانی دوان دوان خودش را به خیابان آفریقا و کوچه گلخانه می‌رساند و حلقه فیلمی را تحویل شبکه سه می‌دهد. نکته جذاب این تیتراژ شور و هیجان جوانی است که از بالای سقف خودروها می‌پرد و ترافیک را پشت سر می‌گذارد و به دفتر شبکه سه می‌رسد، اما مشخص نمی‌شود که جوان مورد نظر چرا این‌قدر عجله دارد و چرا در مسیر این رسیدن قوانین راهنمایی و رانندگی را زیر پا می‌گذارد.

احسان رحیم‌زاده