نمایشنامه «من که دا نیستم» تا چه حد از کتاب دا الهام گرفته است؟
این نمایش یک اقتباس از کتاب دا با برداشتی آزاد از آن بوده و از اسامی مستند در این رمان استفاده شده است.
یعنی داستان با یک روایت جدید در این نمایش ارائه میشود؟
بله دقیقا همینطور است؛ در کتاب دا، شخصیت اصلی خاطرات خودش را بیان میکند و آن را به مادرش تقدیم کرده است. دا در زبان کردی به معنی مادر است. در رمان دا مادر هیچ نقشی در قصه ندارد و خاطرات زنی است به نام سیدهزهرا که از زمان حمله به خرمشهر و سقوط خرمشهر تا پیروزی این شهر در عملیات بیتالمقدس خاطراتی را از خودش و همرزمان و اطرافیانش تعریف میکندکه تا سالهای بعد که به تهران میآید، ادامه دا د. اما ما در این نمایش داستان را از زمان حال شروع میکنیم. شخصیت مادر روی صحنه شخصیت خود داست. خود شخصیت اصلی در نمایشنامه، دا تلقی میشود و دا در نمایش ما به معنی مادر همه فرزندان این سرزمین است که در مقابل همه دشمنان برای حفظ آب و خاک خود سینهسپر کردند. بنابراین ما با یک قصه جدید روبهرو میشویم و در این قصه جدید شخصیت اصلی و اسامی و وقایع مستند درهم تنیده شدهاند و به جای اینکه به عنوان یک خاطره به گذشته برگردیم، از زمان حال به آینده سفر میکنیم. شخصیتهای اصلی در نمایش مسائل روز و اجتماعی خودشان را که طرح دو دیدگاه و ایدئولوژی در ارتباط با توسعه فضاهای شهری، توسعه و آبادانی و حفظ میراث فرهنگی دفاع مقدس است، در جدال با هم نمایش میدهد.
در دو روزی که این تئاتر به نمایش درآمده آیا تاثیری که مد نظر شما بود، روی مخاطب شاهد بودید؟
ما حرف روز را میزنیم و صرفا خاطره نمیگوییم و به گذشته برنمیگردیم و مسائل و مشکلات امروزی را با مخاطب در میان میگذاریم. شخصیتها مربوط به اکنون جامعه ما هستند، باورپذیرند، چون مساله عمومی همه مردم ما را مطرح میکنند و فکر میکنم برای مخاطب جذاب باشد.
این نمایشنامه چقدر با فضای نمایشنامههای قبلی متفاوت است؟
این کار یک کار رئال اجتماعی است که در آن از عناصر بصری استفاده شده است، اما نگاه فرمالیته به آن نداشتم. نمایش دیالوگمحور و قصهپرداز است و تماشاگر میتواند با شخصیتهای مختلف روی صحنه همذاتپنداری کرده و ارتباط برقرار کند.
چند ماه روی این نمایشنامه تمرین شده است؟
پیشتولید آن شش ماه پیش بود، اما چون متن آن چندبار بازنویسی شد، به طور جدی از دو ماه پیش به اینسو حدود 35 جلسه مفید داشتیم.
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم