افزایش سزارین ، ماماها را بیکار کرده است

معصومه شاه محمدی ، مسوول اداره مامایی وزارت بهداشت ، افزایش تجویز سزارین را به بیکاری ماماها ربط می دهد و می گوید: ماماها بیشترین تعداد بیکاران در گروه پزشکی و پیراپزشکی را دارند ، به طوری که از 33هزار فارغ التحصیل این رشته فقط 10 تا 13هزار نفر در مراکز دولتی و خصوصی مشغول کار هستند. آنچه به عنوان افزایش تعداد فارغ التحصیلان بیکار مامایی مطرح می شود ، یادآور بحث نبودن کنترل و برنامه ریزی در پذیرش دانشجو در این رشته است ؛ تا جایی که رئیس سازمان نظام پزشکی کشور 80درصد ماماهای بیکار کشور را فارغ التحصیل دانشگاه آزاد اعلام می کند و می گوید: 37دانشکده پرستاری و مامایی صلاحیت تربیت دانشجو را ندارند. ظفرقندی حتی به این مساله نیز اشاره می کند که ؛ «متاسفانه ماماهایی به سازمان نظام پزشکی مراجعه و اعلام می کنند که حتی یک زایمان انجام نداده اند».

طرح ارجاع

نظام ارجاع و پزشک خانواده می گوید ، مراجعه بیمار به پزشک باید طبق سلسله مراتب انجام شود ، به طوری که مراجعه بیمار برای هر نوع بیماری ابتدا از پزشک عمومی آغاز شده و بعد از تشخیص پزشک عمومی به پزشک متخصص مربوط ارجاع شود. طبق این طرح رجوع زنان باردار به ماماها و در صورت تشخیص به پزشکان متخصص زنان و زایمان لازم به نظر می رسد که این پروسه اکنون بدون حضور ماما و صرفا با معالجه پزشک متخصص صورت می گیرد.شاه محمدی ، تعرفه پزشکان متخصص نسبت به ماماها را 3برابر اعلام می کند و وجود این تعرفه غیرواقعی را عامل این مشکلات می نامد. هر چند که با توجه به بحث مطرح شده از سوی رئیس سازمان نظام پزشکی ، شاید عامل مراجعه نکردن زنان باردار به ماماها را بتوان تربیت نادرست دانشجویان این رشته در دانشکده های بدون صلاحیت دانست.

محدودیت در اختیارات

«در مراکز غیرآموزشی ماما به عنوان عامل زایمان حق ثبت و درج نام خود در پرونده را ندارد». شاه محمدی از این موضوع به عنوان نادیده گرفتن توانایی ها و اختیارات ماماها نام می برد و ادامه می دهد: «در این راستا ماماها در مراکز دانشگاهی تحت تعلیم و آموزش قرار گرفته اند این در حالی است که در مراکز دولتی توانایی های ماما نادیده انگاشته شده و از وی تحت عناوین مختلف استفاده می شود». به گفته شاه محمدی در بخش ارائه خدمات بهداشتی ، ماما به عنوان اولین گروه برای ارائه خدمات بهداشتی - درمانی در مراکز شهری و روستایی است ولی در این مقطع نیز با عناوین و پستهای دیگری چون بهداشت خانواده مشغول فعالیت هستند.

ماماها ، قربانی آموزش یا تعرفه

با این تفاسیر ، اگر بیکاری فارغ التحصیلان مامایی را نبود برنامه ریزی درخصوص پذیرش دانشجو بدانیم و عامل تعرفه های پزشکان متخصص و تمایل به انجام عملهای سزارین را در کنار این بحث قرار دهیم ، به چرخه ای می رسیم که ماماها در آن قربانی آموزش یا تعرفه خواهند بود ، مشکلی که نه از سوی اداره مامایی وزارت بهداشت و نه از سوی سیستم آموزش عالی کشور مطرح یا بررسی نشده است .