چگونه‌ثبت‌جهانی‌می‌شویم

همچنین پدیده‌‌های زیبا و نادر طبیعی نیز می‌تواند مشمول چنین معیارهایی شود و مطرح شدن موضوعی همچون ثبت جهانی «دماوند» هم اینجاست که معنادار می‌شود؛ همان طور که در هفته گذشته کوه فوجی یامای ژاپن به عنوان میراث جهانی ثبت شد.

مجموعه معیارهای یونسکو برای ثبت جهانی یک اثر، مفهومی به دست می‌دهد که از آن با نام «ارزش‌های برجسته جهانی» یاد می‌کنند. به این ترتیب، برای اثبات برجسته بودن یک میراث در مقیاس جهانی، کافی است کشور عضو یونسکو، پرونده‌ای را که شامل مشخصات و ویژگی‌‌های آن اثر، حریم و محدوده آن، شرایط حفاظت از اثر و برخی نکات برجسته دیگر است، تهیه کرده و به کمیته میراث جهانی یونسکو بفرستد تا این کمیته که از 21 کشور عضو معاهده تشکیل شده، سالی یک بار نشست‌های خود را در یکی از شهرهای جهان برگزار کرده و به بررسی درخواست‌های رسیده، بپردازد.

کشورمان نیز با پیروی از این روند، ثبت آثار ملی خود در فهرست میراث جهانی یونسکو را از سال 1358 خورشیدی آغاز کرد، اما پس از آن به دلایل گوناگونی از جمله وقوع جنگ در روند تهیه و فرستادن پرونده از کشورمان برای یک مدت طولانی توقف ایجاد شد تا از سال 1382 و با فرستادن پرونده تخت سلیمان، این وقفه شکسته شده و ثبت آثار ملی کشورمان ادامه بیابد.

به این ترتیب، کارنامه قابل قبولی برای کشورمان در زمینه معرفی آثار تاریخی شکل می‌گیرد که در آن، بجز سال 1386 که پرونده‌ای از ایران ثبت نشد، از سال 82 تاکنون ایران توانسته است هر سال یک یا گاهی دو پرونده را ثبت کند؛ با این توضیح که آثار به ثبت رسیده، همگی فرهنگی هستند و تاکنون هیچ اثری در زمینه میراث طبیعی ـ حتی دماوند ـ از ایران ثبت نشده است.