میراث فرهنگی دربرگیرنده دامنه وسیعی از موضوعات است که تبارشناسی این موضوعات در قرن حاضر برای تمام اقشار جامعه مفید است، اما بیتوجهی به ارزشهای فرهنگی و کمتوجهی به برخی حوزههای میراث فرهنگی به بروز لطماتی منجر خواهد شد که متاسفانه در بسیاری از مواقع غیرقابل جبران است.
جای تاسف دارد در کشور ما مقوله میراث معنوی با گذشت 25 سال بعد از انقلاب شکوهمند اسلامی - که پیش از هر رویکردی یک انقلاب فرهنگی و معنوی است- تازه مورد توجه واقع شود! با نگاهی عادلانه و دقیق به وقایع رخ داده در حوزه میراث فرهنگی متوجه میشویم جایگاه تخصصی این حوزه از دست متخصصان آن خارج شده است. با توجه به اهمیت جایگاه میراث فرهنگی و یادگاران تاریخی باید هشدار این موضوع را جدی گرفت و از عقوبت این بیتوجهی مطلع بود.
بهطور مثال اگر ادراک و فهم تخصصی و ارزشی وجود داشت زمانی که در مجموعه تاریخی «نقش رستم» روی قسمتهای زیادی از آرامگاه داریوش کبیر، رنگ یافت میشود باید چگونه با این موضوع رفتار کرد؟ آیا لازم نبود این رنگ تاریخی که بیش از 2500 سال در برابر عوامل مختلف فرساینده مانند باد و بارش، تابش و... مقاومت نموده است و با افتخار خودنمایی میکند را نمونهبرداری و آنالیز کرد؟ آیا نباید برای حفاظت از این میراث بسیار گرانمایه تمهیداتی اندیشید؟ آیا نباید علل ماندگاری این رنگها را کشف کرد و در مورد آن اقدام به مطالعه و پژوهش کرد؟ آیا نباید به معرفی این چنین توانمندی بیهمتایی پرداخت؟
سیر تحولات جامعه در فرآیند بروز و نمو تکنولوژیهای نوین نباید ما را از ارزشهای فرهنگی خود دور کند. ثروتهای فرهنگی نهفته در این دیار کهن میتواند بزرگترین پشتوانه ایجاد تحرک و تعالی جامعه باشد. با نگاه به آموزههای پیشینیان و تجارب گذشته است که میتوان از بروز بسیاری مشکلات جلوگیری کرد.
البته رجوع به گذشته با دیدگاه احساسی، تعصبی و متحجرانه نه تنها در تعالی جامعه نقشی نخواهد داشت بلکه مخاطرات بسیار زیاد فرهنگی نیز در پی دارد. امید است مسئولان این حوزه برای تحقق این امر مهم با تکیه بر دانش و مقتضیات زمان، توجه ویژهای را مبذول دارند.
مجدالدین رحیمی / هنرمند مرمتگر
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم