پری‌های آسمانی در زمین

او این بار می‌خواهد درباره محیط زیست و عوامل تهدید‌کننده آن صحبت کند؛ البته این موضوع در قالبی فانتزی و کودکانه بیان می‌شود، یعنی در داستان با چند پری آسمانی مواجه هستیم که به زمین آمده‌اند و از مشاهده آلودگی‌های آب و خاک رنج می‌برند.

آلودگی هوا مشکلی است که ساکنان بیشتر شهرهای بزرگ با آن دست و پنجه نرم می‌کنند. این معضل در سال‌های گذشته چند روز شهرها را تا مرز تعطیلی و بحران پیش برد. ساکنان شهرهای بزرگ همیشه حسرت هوای پاک و تمیز روستاها را می‌خورند و آرزو می‌کنند که کاش می‌توانستند همچون روستاییان هوای سرشار از اکسیژن ناب را وارد ریه‌هایشان کنند.

سریال آب پریا از این جهت اثری مهم و ارزشمند تلقی می‌شود که این مجموعه داستانی دغدغه‌های بزرگسالان را با زبانی کودکانه بیان می‌کند و به کودکان آموزش می‌دهد که در جهت رسیدن به آرزوی محیط‌زیست پاک چه گام‌هایی باید بردارند. از جمله ویژگی‌های متمایزکننده این سریال موزیکال‌بودن آن است و این‌که در لابه‌لای قصه از ترانه‌های شادی استفاده شده است. همچنین سریال در بخش جلوه‌های ویژه صحنه‌ای و یارانه‌ای حرف‌های زیادی برای گفتن دارد.

2 سال فراز و نشیب برای ساخت یک سریال فانتزی

آب پریا در بین همه مجموعه‌های نوروزی سریالی است که ساخت آن زودتر آغاز شده و زودتر هم به پایان رسیده است. مرضیه برومند، کار تصویربرداری سریال آب پریا را از دو سال پیش آغاز کرد. با توجه به این که زمان خاصی برای پخش سریال قطعی نشده بود عوامل گروه فرصت داشتند که سر فرصت و با حوصله کار را برای بخش آماده کنند. کار ساخت موسیقی این مجموعه از زمستان 90 آغاز شد و تا نیمه‌های سال 91 ادامه داشت. تصویربرداری این سریال از سی‌ویکم تیر 89 کلید خورد و در آخرین روزهای فصل بهار سال 91 به پایان رسید.

آهنگسازی این سریال را بهرام دهقانیار انجام داد که در سریال‌های قبلی برومند نیز با او همکاری داشت. در این سریال حدود ده ترانه خوانده شده که یکی از آنها ترانه تیتراژ با شعری از سعدی است. مرضیه برومند در کارهایش به شعرهای شاعران بزرگ سرزمین ایران اهمیت زیادی می‌دهد. اگر یادتان باشد در سریال کتابخانه هدهد، او شعری از حافظ را انتخاب کرده بود که مطلعش این بود: «ای هدهد صبا به سبا می‌فرستمت/ بنگر که از کجا به کجا می‌فرستمت»در دیگر سریال‌های برومند هم شاهد ترانه‌های شنیدنی بوده‌ایم مثل سریال «خونه مادربزرگه»‌ که در تیتراژش خوانده می‌شد: «خونه مادربزرگه هزار تا قصه داره/ خونه مادربزرگه شادی و غصه داره»

سریال آب پریا مضمونی اجتماعی دارد و روایتی از حرکت محیط‌زیست به سوی زوال را در قالب داستانی 17 قسمتی به‌تصویر می‌کشد. آب پریا سعی دارد مردم را با منابع طبیعی و چگونگی حفظ محیط زیست این آب و خاک آشنا کند. آب پریا در گروه کودک و نوجوان شبکه دو تولید شده است و شخصیت‌های اصلی آن هم نام‌هایی کودکانه دارند. آب پری، ابر پری و سبز ه‌پری سه خواهری هستند که در یک داستان فانتزی ماجراهای آب پریا را شکل می‌دهند. هر سال در پایان زمستان این سه خواهر به زمین می‌آیند تا به استقبال بهار بروند، اما امسال آب پری نیامده و خواهرانش را نگران کرده است. پس از مدتی خواهران آب پری متوجه می‌شوند که او در دام دیو خشکسالی که «آپوش» نام دارد، گرفتار شده است...

البته اوایلی که سریال کلید خورد، متنی شاعرانه در توصیف قصه آن منتشر شد که به این صورت بود:‌ چشمه‌ها و رودها دارند می‌خشکند، گیاهان تشنه‌اند، ابرها همه بیمارند، آسمان آبی زیر غبار و دود پنهان‌شده، زمین به خاطر سنگینی زباله‌ها روی سینه‌اش، نفسش در نمی‌آید. آپوش، اهریمن خشکی و پلشتی دوباره جان گرفته و آب پری را به اسارت خود در آورده است و...

پرواز ارابه‌ها و ساخت قصری در آسمان

نیما بانکی در خیلی از فیلم‌ها و سریال‌ها مثل الو! الو! من جوجوام، مهریه بی‌بی، دیگه چه خبر؟ و انفجار در اتاق عمل و شمس‌العماره به عنوان بازیگر یا عکاس حضور داشته است. او در سریال آب پریا مسئولیت اجرای جلوه‌های ویژه کار را عهده‌دار بوده است.جلوه‌های ویژه سینمایی (special effects) در صنعت فیلمسازی و سریال‌سازی به تصاویری گفته می‌شود که در زمان ساخت فیلم، ساخت آنها مشکل باشد. جلوه‌های ویژه را می‌توان به دو دسته جلوه‌های ویژه رایانه‌ای و صحنه‌ای اجرا کرد.

نیما بانکی که مسئول اجرای جلوه‌های ویژه در سریال آب پریاست درباره تفاوت این دو شیوه کار به جام‌جم می‌گوید: در جلوه‌های ویژه میدانی عوامل متخصص این کار در هنگام فیلمبرداری حضور دارند مثلا وقتی قرار باشد باران ببارد کاری می‌کنند که بازیگران واقعا خیس بشوند. قبلا ماشین‌های آتش نشانی را سر صحنه می‌آوردند و باران مصنوعی درست می‌کردند، ولی الان به شیوه‌های دیگری کار می‌شود؛ ولی جلوه‌های ویژه رایاانه‌ای بعد از تولید اتفاق می‌افتد. یعنی بازیگران بازیشان را می‌کنند و دیالوگ‌هایشان را می‌گویند. ما در هنگام تدوین، نماها را به گونه‌ای بازسازی می‌کنیم که تصویر باران دیده شود.

این مجری جلوه‌های ویژه با بیان این که هم اکنون این دو روش با یکدیگر ترکیب شده‌اند، توضیح می‌دهد: اکنون در سینمای هالیوود می‌بینید که یک قطره آب سر صحنه می‌ریزد و در هنگام تدوین همان قطره بزرگنمایی می‌شود. در این شیوه دو روش جلوه‌های ویژه رایانه‌ای و صحنه‌ای با هم ترکیب می‌شود که البته در سریال آب پریا نیز همین ترکیب صورت گرفته است.

از بانکی می‌پرسم که در کار آب پریا از هر شیوه چقدر استفاده شده که او پاسخ می‌دهد: نمی‌توان به صورت دقیق آمار داد؛ ولی حدود 40 درصد کارهای ما میدانی و 60 درصد رایانه‌ای است. مثلا در یکی از سکانس‌ها می‌بینیم که ارابه‌ای پرواز می‌کند. این ارابه ساخت‌‌شده و در لوکیشن قرار داده شده است. نورپردازی هم انجام شده، بعد توسط رایانه، وزیدن باد و پرواز ارابه به کارهای صحنه‌ای اضافه شده است.

او که آب پریا‌ را یک سریال کاملا فانتزی می‌داند، می‌گوید: تعریف من از فانتزی کاری است که از داستان‌های اسطوره‌ای و افسانه‌ای استفاده کرده است. ما در این سریال یک سری موجودات فرازمینی را می‌بینیم که محل زندگی‌شان در آسمان است. اینها یک قصری در آسمان دارند که زمان زیادی صرف ساختن آن شد.

ما یک ماکت قصر را ساختیم و از نمای بیرونی‌اش تصویربرداری کردیم. برای داخل قصر یک سوله اجاره و در فضایی نزدیک به 2000 مترمربع دکور زده شد. پری‌ها در این قصر پرواز می‌کنند و به همین علت از هر سوله‌ای نمی‌شود، استفاده کرد.

این سینماگر در مقایسه جلوه‌های ویژه کارش با نمونه‌های خارجی می‌گوید: در فیلم پارک ژوراسیک شما در کل مدت زمان اثر هشت دقیقه جلوه‌های ویژه رایانه‌ای می‌بینید در حالی که آب پریا فقط در قسمت اولش 40 دقیقه جلوه‌های ویژه بارانی دارد که البته مقداری از آن در تدوین درآمده است.

نیما بانکی و 22 نفر از اعضای گروهش از روز قبل فیلمبرداری همراه سازندگان آب پریا بوده‌اند و کارشان روی سریال تا روزهای پایانی سریال طول کشیده است. او می‌گوید: تاکنون روی هیچ سریال ایرانی این حجم از کار جلوه‌های ویژه انجام نشده است. ما یک شخصیت به نام ابرک داریم که مخلوطی از عروسک‌گردانی و جلوه‌های ویژه رایانه‌ای است. در هنگام تدوین، ما تمام عروسک‌گردان‌ها را حذف کردیم. من بعضی وقت‌ها به شوخی می‌گفتم که ما داریم نقش پاک‌کن را ایفا می‌کنیم. یک جاهایی چیزهای اضافه‌ای در کادر دیده می‌شد که مجبور به حذفش بودیم.

لیلی رشیدی در نقش دختر دیو خشکالی

از جمله بازیگران سریال می‌توان به امیرحسین صدیق اشاره کرد که نقش استاد بهار را بازی می‌کند. این استاد بازنشسته دانشگاه از جمله شخصیت‌های غیرفانتزی سریال است که به اقتضای شغل و حرفه‌اش به حفظ محیط زیست کمک می‌کند. سیامک صفری نیز در نقش «اپوش» دیو خشکسالی جلوی دوربین رفته است.در مجموع چهار پری در این سریال حضور دارند که هنگامه مفید،‌ سحرولدبیگی، آوا درویشی و بهناز جعفری نقش آنها را ایفا می‌کنند. هنگامه مفید برف پری قصه است و بهناز جعفری ابر پری را بازی می‌کند. با توجه به این که بهناز جعفری را بیشتر در نقش زن‌های جدی و مقتدر دیده‌ایم ایفای نقش او در قالب یک شخصیت کودکانه، می‌تواند جالب باشد. سحر ولدبیگی، سبز پری قصه است و آوا درویشی در نقش آب پری جلوی دوربین رفته است.لیلی رشیدی (رشک پری) نیز نقش دختر اپوش یا همان دیو خشکسالی را بازی می‌کند. امیر میرآقا (فیروز)‌ خدمتکار خانه استاد بهار است و کارهای خانه‌شان را انجام می‌دهد.

کازرون، دریاچه پریشان، کلاردشت، جاجرود، دماوند تهران، فومن و ماسوله از جمله لوکیشن‌هایی بوده‌اند که دوربین مرضیه برومند برای ضبط نماهای جذاب به آنها سرک کشیده است. این طور که پیداست آب پریا لوکیشن‌های متعددی داشته و قصد دارد نماهایی از سراسر ایران را در خود بگنجاند.