استیضاح به نوبت!

بسیاری از وزرای محترم حتی خودشان عشق و اشتیاق دارند که هر از گاهی سری به مجلس بزنند و پاره‌ای چیزها را توضیح بدهند. این ذوق و شوق حضور به حدی است که اگر مجلس از آنها نخواهد که برای پاره‌ای توضیحات به مجلس بیایند، ممکن است به آنها بربخورد و خدای ناکرده موجب سوءتفاهم شود.

«مجلس تمام گشت و به آخر رسید عمر»

ما همچنان به نوبت توضیح مانده‌ایم

فلذاست که مجلسیان باید دل اکثر وزرای مایل به استیضاح را تا فرصت از دست نرفته، به دست آورند. زمان حضرت حافظ در قرن هشتم حتی برخی وزرای ندار، مشکلات خود را نیز با اهل مجلس در میان می‌گذاشتند، بلکه بهتر و بیشتر حل و فصل شود. فی‌المثل یکی از وزرای آن وقت به خواجه شیرازگفته است:«مشکلی دارم، ز دانشمند مجلس باز پرس»!...(البته این مطلب در پاره‌ای نسخ قدیمی این‌طور تفسیر و تعبیر شده است که گویا طرف در یک جلسه دادرسی خطاب به جناب بازپرس گفته که از دست دانشمند مجلس مشکلی دارد که می‌خواهد با ایشان در میان بگذارد؛ اما بسیاری از بزرگان، از جمله بنده بر این باوریم که این تفسیر درست نمی‌باشد و آن تفسیر درست می‌باشد).

ـ چون نیست شیخ حافظ،معذور دار ما را!...(این حرف معقول را نفهمیدم کی زد، فلذا بهش گیر ندادیم!)

با همه این تواصیف و تفاصیل، احترام به عشق و علاقه وزرا برای استیضاح، سر جای خود محفوظ؛ اما باید مراقب بود که این قضیه در عمل موجب ایجاد ترافیک کاری نشود. این همان نکته‌ای است که آقای باهنر، نایب رئیس مجلس، متذکر آن شده و با اشاره به درخواست جمعی از نمایندگان برای طرح استیضاح یکی از وزیران، در حالی که استیضاح وزیر دیگری در دستور‌کاراست؛ خواستار مذاکره نمایندگان با هیأت رئیسه مجلس شده و گفته: «تاکنون متعارف نبوده که چند وزیر به صورت همزمان با هم استیضاح شوند.» (با حمل و نقل از جراید)

بسته پیشنهادی: هم استیضاح وزیران خوب است، هم همزمان نشدن چند استیضاح باهم خوب است؛ از این‌رو باید روشی در پیش گرفت که این هر دو خوب، بخوبی پیاده شود. در همین راستا عرایض معقول و متعارفی داریم که شاید به درد بخورد:

1ـ استخدام منشی مخصوص: از قدیم گفتند که آسیاب به نوبت؛ تا چه رسد به استیضاح که اصلا قابل مقایسه باهم نیستند و ما چون در مثل مناقشه نیست؛ همین طوری مثال زدیم به جهت تقریب ذهن. استخدام یک منشی مخصوص استیضاح می‌تواند مشکل را حل کند. برای وزیرانی که در صف استیضاح معطل هستند،خیلی منظم و مشخص نوبت بزند. طوری که استیضاح در استیضاح نشود.

2ـ مدل از کی بپرسم: درست است که استیضاح همیشه موردی و انفرادی بوده و دو سه نفری معمول و متعارف نبوده؛ اما برای یک‌بار هم بد نیست امتحان شود. نمی‌خواهیم باز مثل بزنیم که سنگ مفت، گنجشک مفت؛ خیر، بلکه منظورمان این است که شاید بشود یک نو آوری جدید را آزمایش کرد. شاید گرفت، بتدریج متعارف شد. دو سه وزیر با هم در مجلس حاضر شوند تا امکان رایزنی و مشورت کردنشان هم بالا برود. در این حالت، وقتی سوالی از سوی نماینده‌ای مطرح می‌شود، می‌توانند خودشان به او بگویند که از کی بپرسد.

3ـ ویدئو استیضاح: الان دنیا وحشتناک پیشرفت کرده. برای حضور در یک جلسه‌ای حتما لازم نیست که فیزیکی در آن جلسه حضور داشته باشید. هرگز حدیث حاضر غایب شنیده‌ای؟... حالا بشنو! بخصوص الان که صحبت از توسعه دولت الکترونیک هم هست. وزیر در همان داخل کابینه اش باشد و از همان‌جا از طریق ویدئویی ـ به شکل ویدئو کنفرانس معمول ـ پاسخگوی شفاف پرسش‌های نمایندگان مجلس باشد. این جوری، وقت گرانبهایش نیز مثل ما در ترافیک شهر به هدر نمی‌رود. کنار دستش هم می‌تواند گل گاوزبان و تاج خروس و این جور عرقیات سنتی برای جلوگیری از بالا و پایین رفتن احتمالی فشارخون قرار دهد. در مجلس که این امکانات نیست.

4ـ به قید قرعه: اگر تعداد وزیران قابل استیضاح زیاد شد، از آنجا که همه باهم دوست و رفیق می‌باشند، خودشان دوستانه بین خودشان قرعه‌کشی کنند و به ترتیب قرعه به مجلس بیایند. اشاره می‌کنند که روش سنتی شیر یا خط هم بد نیست. بله، بد نیست. مال هرکس که شیر آمد، بیاید مجلس تا استیضاح شود. به هرحال استیضاح ـ بلاتشبیه ـ شتری است که ممکن است در وزارتخانه هر وزیری بنشیند یا بخسبد.

رضا رفیع