روزهای فراموشی آدمی

زمین باران خورده کوچه های کودکی با بوی پدر بزرگ قصه گوی محل ، عطری دلنشین پیدا می کرد، حکایت آقا بزرگ آن روزها در خاطره های کودکان پرسه زنی که حالا از مرز 30سالگی گذشته اند، تکرار نشد که نشد.

کد خبر: ۴۹۲۲۴

تمام آنچه مانده است ، از پریروز عالم تاکنون ، خاطره های بی مروت است که هی به آدم کنایه می زند. هی کنایه می زند که چی شد و چطور.
گاه گاهی یادها می گریزند و می آیند تا معلوممان شود به جنس حافظه اطمینانی نیست. پدربزرگ ها و مادربزرگ ها از خاطر گریخته اند. دیری است چنین شده است.
به گفته کارشناسان مسائل اجتماعی زندگی یک سالمند ظرافت های خاص خود را دارد. توجه به این ظرافت ها نکته ای اساسی در برخورد درست و سالم با این پدران و مادران است.
در این توجه نسبتی مستقیم با آرامش سالمندان نهفته است ، چه آن که در پناه آن توجه و این آرامش به میزان پایبندی فرزندان در قبال آنها و در نتیجه به میزان اهمیت داشتن در روزهای پیری پی می برند. این گفته ها در زمانه کنونی از آن رو مورد توجه قرار گرفته که روز به روز بر تعداد سالمندان جامعه افزوده می شود.

آمارهایی که از بحران آینده می گویند

نیم نگاهی به نتایج تحقیقات انجام شده در این باره چیزی جز تایید گفته موردنظر نیست. چه آن که در حال حاضر براساس یک رقم تایید شده تعداد این افراد به حدود 5/4میلیون از جمعیت کل کشور رسیده است. این رقم 7درصد از جمعیت کل کشور را در بر می گیرد.
آنها همه در رده سنی بالای 60 سال قرار گرفته اند. پیش بینی های خوشبینانه محققان نشان می دهد که این رقم در سال 1400 یعنی 20 سال آینده به 10 میلیون نفر خواهد رسید.
پیش بینی می شود با رشد سریع این جمعیت موضوع سالخوردگی جمعیت در آینده ای نه چندان دور به عنوان یکی از چالش های جمعیتی ، مورد بحث و سوال قرار گیرد. شاید از این روست که محمدرضا راه چمنی ، رئیس سازمان بهزیستی کل کشور چندی پیش در یک سخنرانی از تشکیل شورای سالمندی در کشور خبر داد.
به اعتقاد وی در صورت تصویب آیین نامه این طرح رسیدگی به مشکلات سالمندان برای برنامه ریزی ، سیاست گذاری و هماهنگی لازم در ساماندهی سالمندان بهتر از پیش صورت می گرفت.
آنچه این مقام مسوول به آن تاکید کرده و خواستار طراحی یک برنامه خاص برای پیگیری امور مربوط به آن می شود، قبل از هر چیز نشان از یک تحول جمعیتی دارد؛ تحولی که در قالب زندگی اجتماعی از مرکزی با عنوان خانواده آغاز شده ، به سرتاسر جامعه گسترش می یابد.

جامعه در خدمت سالمندان قرار گیرد

سالخوردگان در تعبیر این استاد دانشگاه به آن دسته از افرادی اطلاق می شود که در دوره سوم زندگی خود قرار گرفته اند.
دکتر زنجانی درباره این افراد می گوید: افرادی که در ایران وارد عمر سوم خود می شوند، تا حدود 20 سال بعد نیز زنده می مانند. این افراد که عمر اول خود را در شرایط 50 تا 60 سال پیش گذرانده و به سطوحی از تحصیل و مهارت دست یافته اند، در دوران عمر دوم خود که از 30تا 40 سال پیش جریان داشته است ، هرچه را که می توانسته اند و توان فردی و امکانات جامعه اجازه می داده ، انجام داده اند و درواقع ، دین خود به جامعه را از طریق کار و فعالیت و مشارکت در امور اجتماعی ادا کرده اند.
بنابراین حالا که وارد عمر سوم خود شده اند، جامعه باید در خدمت آنها باشد و به مسائل و مشکلات آنها رسیدگی کند. این کارشناس در ادامه بااشاره به محدودیت ها و شرایط زندگی در این مرحله از عمر برای افرادی که در این دوره زندگی می کنند، می گوید: افراد در این عمر، محدودیت های غیرمنطقی را نمی پذیرند و چون به دلیل توسعه ارتباطات از چگونگی گذران عمر سوم در کشورهای در حال توسعه آگاهی دارند، خواستار امکانات بیشتری متناسب با زندگی خود هستند.
امکانات مورد اشاره این استاد دانشگاه از نیازهای اساسی شروع شده تا یک لبخند و سلام روزمره نیز ادامه می یابد. با همان کیفیاتی که ما انسان ها می پسندیم و دوست داریم.

بی توجهی به نیازها، سالمندان را آزار می دهد

جواد منظمی تبار، آسیب شناس و عضو هیات علمی دانشکده علوم انتظامی بی توجهی به این نیازها را برای سالخوردگان آزاردهنده می داند.
وی مشکل اولیه را در تعبیر اشتباه ما از تعریف پیری جستجو می کند و می گوید: ما معمولا سالمندی و پیری را بر حسب سن تقویمی تعریف می کنیم ، به این ترتیب که 65سالگی را به عنوان آغاز سالمندی تلقی می کنیم ؛ اما حقیقت این است که سالمندی پدیده ای است که با جنبه های زیستی ، روانی و اجتماعی خاصی همراه است.
ممکن است فردی از نظر زیستی و جسمی سالمند باشد، اما از نظر روانی احساس جوانی کند یا عکس این...
به اعتقاد منظمی تبار تعریف پیری براساس سن این مشکل را در بر دارد. به همین علت این کارشناس پیشنهاد می کند که فرد سالخورده و پیر باید هم از نظر شناسنامه ای و هم از لحاظ جسمی ، روانی و اجتماعی پیر باشد.
از نظر وی کسانی که از این شاخص ها برخوردارند، خصوصیات خاصی پیدا می کنند. هماهنگی با وضعیت های جدید برای این افراد دشوار است. واکنش های این افراد کند می شود و حس جاه طلبی در آنها کاهش می یابد.
آنها تمایل دارند بیشتر تجربه های گذشته خود را حفظ کنند و از کسب تجربه های جدید وحشت و هراس دارند. وی می افزاید: پیران و سالخوردگان پیوسته نگران سلامت جسمی خود هستند. نسبت به آب و هوا و حتی غذا حساسیت خاصی پیدا می کنند.
به اعتقاد این مدرس دانشگاه هر چه ساختار شخصیتی سالمندان یا افراد پیر در گذشته طبیعی تر باشد، این افراد بیشتر می توانند خود را با وضعیت جدید تطبیق دهند؛ یعنی اگر نیازهای این افراد در دوره های مختلف زندگی اش در حد نسبی رعایت شده باشد، در دوران پیری هم با مشکلات کمتری مواجه می شود.
گفته های این کارشناس با بازگویی جمله ای به پایان می رسد که نکته نهفته در آن از توجه جدی به ساختار تامین اجتماعی در جامعه حکایت می کند. بخوانید: فردی در پیری و سالمندی با مشکل مواجه می شود که در سنین جوانی و هنگام فعالیت نیز با مشکل مواجه بوده است ؛ یعنی نیازهایش در سنین جوانی رفع نشده است.

ضرورت توجه ویژه به سالمندان

تغییرات اجتماعی موازنه جمعیتی در جامعه را به هم ریخته است. این به هم ریختگی آستانه تحمل و پذیرش ما انسان ها را به کمترین حد خود در سالهای اخیر رسانده است.
برخورد با سالمندان و بی توجهی به نیازهای آنان نیز بخشی از آن بی توجهی همه گیر است. البته تنها این قشر نیست که با این بی توجهی مواجه است. دیگر اقشار جامعه نیز با چنین مشکلی مواجه اند.
فردگرایی منفی چونان نیرویی ویران کننده به اقشار اجتماعی آسیب رسانده است. با این حال آنچه موضوع سالمندان را در رده اول اهمیت قرار می دهد، ناتوانی یا کاهش توانایی آنها در برآوردن نیازهایشان است ، نکته ای که سالمندان را در کنار کودکان به عنوان 2 قشر آسیب پذیر جامعه در توجه کارشناسان قرار داده است.
توجه به نیازهای این قشر جدی است.