روایت «تقدیر» از راوی زندگی

کامران کاظم‌زاده، مدیر رادیو فرهنگ و دبیر این هم‌اندیشی درباره ویژگی‌های این هم‌اندیشی در سخنانی گفته بود مقوله شادی و تزریق آن در کالبد جامعه یکی از دغدغه‌های اصلی در سازمان صداوسیما، مسئولان و برنامه‌سازان است و در این باره ایده‌های زیادی به ذهن طراحان و برنامه‌سازان می‌رسد. او در بخش دیگری از سخنانش عنوان کرده بود: یکی از وجوه ریشه‌دار و اصیل شاد زیستن در فرهنگ مردم نهفته است. ما گنجینه ارزشمندی با عنوان فرهنگ مردم داریم که از آن غفلت شده است، بنابراین با برگزاری دومین هم‌اندیشی طنز رادیویی، مخاطب را با این مقوله بیشتر آشنا می‌کنیم. موضوع دومین هم‌اندیشی طنز رادیویی، شادیانه‌های فرهنگ مردم بود که تیرماه سال گذشته برگزار شد و در این مراسم که چهره‌های برجسته و پیشکسوتی نظیر عزت‌الله انتظامی، محمدعلی کشاورز، مرتضی احمدی و... حضور داشتند از مرتضی احمدی به طور ویژه قدردانی شد. پس از برگزاری موفقیت‌آمیز دومین هم‌اندیشی، برگزاری سومین هم‌اندیشی طنز هم به عهده رادیو فرهنگ گذاشته شد تا در سال 91 سومین هم‌اندیشی طنز با موضوع شادیانه‌های کودکانه در فرهنگ عمومی برگزار شود.

متاسفانه قشر کودک در برنامه‌ریزی‌های رادیویی کمی مغفول مانده، در حالی که ما باید برای این قشر عظیم طراحی‌های جامع و گسترده‌ای داشته باشیم. یکی از علاقه‌مندی‌های کودکان و نوجوانان طنز است و آنها به لطیفه‌گویی علاقه بسیاری دارند و دستمایه قرار دادن این موضوعات در کنار سهل‌الوصول بودن رادیو می‌تواند سبب‌ساز آشنایی کودکان با طنز شود. موضوعات اصلی این هم‌اندیشی عبارت بود از: بازی‌های آوازی سنتی کودکانه، پیامک، کاریکلماتور، داستانک، مثل و متل. خلاصه این‌که سومین هم‌اندیشی طنز هم در بیست و ششم تیرماه با حضور چشمگیر کودکان و نوجوانان برگزار شد. در این مراسم پیشکسوتانی نظیر خانواده زنده‌یاد عاملی، محمد میرکیانی، عذرا وکیلی و... مورد تجلیل قرار گرفتند، اما به طور ویژه از هوشنگ مرادی کرمانی تقدیر شد. در حقیقت در آیین اختتامیه سومین هم‌اندیشی طنز رادیویی از شخصیت فرهنگی، هنری و ادبی هوشنگ مرادی کرمانی تقدیر و تشکر شد. او کسی است که با جادوی کلمات توانسته جلوه‌های مختلف زندگی را به تصویر بکشد و یکی از ویژگی‌های مهم کار او بیان درد و فقر مردم به زبان شیرین طنز است.

البته هوشنگ مرادی‌کرمانی از همان ابتدا و وقتی در آغاز راه بوده، کار خود را در کرمان با رادیو محلی آن آغاز کرد. او برای این شبکه رادیویی نویسندگی می‌کرد و شاید همین ارتباط با رادیو از او نویسنده‌ای خلق کرد که داستان‌های خود را به این شیوه بنویسد.

در این میان می‌توان به سخنان کامران کاظم‌زاده، مدیر رادیو فرهنگ نیز اشاره کرد که در سخنانی راجع به هوشنگ مرادی‌کرمانی گفت: آقای مرادی‌کرمانی نویسنده دوره‌ای است که ما در کشورمان جریان‌های مختلف ادبی از چپ تا مارکسیست و نهله‌های دیگر داشتیم که براحتی دست به قلم بودند و در این میان هرکدام هم برای خودشان ادعاهای فراوانی داشتند. اما طی همان سال‌ها هم هیچ کدام کارشان رونق نداشت و به اصطلاح نگرفت. مطالب هیچ کدامشان هم هیچ‌وقت نتوانست به اندازه آثار وی تاثیرگذار باشد.

قصه‌های مجید در دهه 40 در قالب نمایش رادیویی که آن زمان با مخاطبان بسیاری همراه بود از رادیو پخش می‌شد و زندگی این نوجوان و داستان‌هایش هنوز هم در ذهن مردم باقی مانده و خاطرات خوب و شیرینی از آن دارند. شاید بتوان گفت شیوه قصه‌گویی مرادی‌کرمانی روایت است که جوهره اصلی برنامه‌سازی رادیویی را تشکیل می‌دهد. تقریبا همه آثار مرادی کرمانی حاوی این روایت شیرین و روان است. یک رادیوی خوب رادیویی است که بتواند خوب روایت کند تا مخاطب با آن ارتباط برقرار و در ذهن خود تصویرسازی کند. این هنر رسانه‌هایی نظیر رادیوست که مثل شهرزاد قصه‌گو، روح جامعه را پرورش دهند و آن را تلطیف کنند. هنر مهم هوشنگ مرادی کرمانی روایت زندگی است و اگر بگوییم او راوی زندگی است، بیراه نگفته‌ایم. همه می‌دانند دنیا این روزها با نداشته‌هایش و با داستان‌های تخیلی ذهن مخاطبان سراسر دنیا را به خود جذب می‌کند و با ساخت برنامه‌های رادیویی، تلویزیونی و بازی از این داستان‌ها ـ که در عمق خود چیزی برای عرضه ندارد ـ ذهن کودکان و نوجوانان ما را شکل می‌دهد، در چنین شرایطی باید از تمام داشته‌هایمان استفاده کنیم و سرمایه‌های غنی خود را پرورش و مورد استفاده قرار دهیم.

مریم فیروزفر