سینما هنر نوآوری است

قبل از شروع کار، مارتی (مارتین اسکورسیزی) جعبه‌ای پر از فیلم برایم آ‌ورد و گفت آنها را تماشا کن. چیزی حدود 90 فیلم را طی مدت کوتاهی تماشا کردم که یا درباره مه‌لیس بودند یا توسط خود او ساخته شده بود. او به چشمم آدمی پرانرژی و بسیار ماهر آمد که به شکلی شگفت‌انگیز می‌توانست در آن‌واحد چندین کار مختلف را انجام دهد. مه‌لیس با فعالیت‌های خود و فیلم‌هایش مرزهای زیادی پیش چشم ما گشود و محدوده‌های فراوانی را درهم شکست. او چیزهای زیادی را کشف کرد و مهم‌ترین مساله این بود که چقدر شاد و خوشحال بود. این نکته برای رمزگشایی از شخصیت ژرژ یک کلید بزرگ بود. زمانی که او در مغازه کوچک خودش است و اسباب‌بازی می‌فروشد، همه چیز او از وی گرفته شده است و دقت زیادی می‌خواهد تا متوجه درد و رنج او در این تبعید خودخواسته شویم. برایم آشنا شدن با زندگی این مرد بزرگ افتخار بزرگی بود و می‌توانستم حالت او را در زمانی که در قله شهرت و قدرت بود درک کنم. به همین دلیل تمرکز اصلی‌ام هنگام تحقیق درباره مه‌لیس روی لذتی بود که از بابت کار خلاقه‌اش می‌کرد. او در آن استودیوی شیشه‌ای فیلم‌های جادویی‌اش را خلق می کرد و از این کار خود لذت می‌برد و ناگهان می‌بینیم که همه چیز او به آتش کشیده می‌شود.

وقتی صحبت از کارگردانی اسکورسیزی می‌شود باید از همکاری مشترک و متقابل اسم برد. او دیدگاه و مواد اولیه کار را طراحی می‌کند و پس از آن به بازیگر اجازه و امکان آن را می‌دهد تا بر مبنای این دیدگاه، کار خودم را بکنم و آن را بهبود بخشم. به این ترتیب، من سر صحنه فیلمبرداری می‌توانستم بازی مورد نظر خودم را ارائه دهم و یک جورهایی کارگردان بازی خودم باشم. او هم با دوربینش تلقی من از نقش را ضبط می‌کرد. نکته جالب و فوق‌العاده درباره مارتی این است که سر صحنه‌ فیلمبرداری هر پیشنهادی به او بدهید یا تقاضایی را مطرح کنید، به آن اهمیت داده و از آن در کار خود استفاده می‌کند. او همکاری متقابل خیلی خوبی با بازیگرش دارد و صحنه‌های مختلفی را فیلمبرداری می‌کند تا در اتاق تدوین دستش برای تدوین باز باشد و بتواند از صحنه‌های متفاوتی استفاده کند. در عین حال، باید بگویم چیز بسیار کمی توسط او به هدر می رود و مورد استفاده قرار نمی‌گیرد. مارتی همه چیز را سر صحنه فیلمبرداری زیر نظر دارد و متوجه همه چیز است. این مساله باعث آرامش‌خاطر بازیگر می‌شود و احساس خوبی در او خلق می‌کند. شما می‌دانید سرصحنه فیلمبرداری هر چه را به او پیشنهاد بدهید، مورد توجه قرار خواهد گرفت.

«برخورد نزدیک از نوع سوم» استیون اسپیلبرگ را وقتی برای اولین بار دیدم، برایم حکم یک تجربه عجیب و باورنکردنی را داشت. جلوه‌های تصویری مربوط به آن کوه مرموز (که در پایان پذیرای موجودات بیگانه فضایی می‌شود)‌ و نقاشی‌ها و طرح‌های مربوط به آن و وسوسه کشیدن یا ساخت ماکت آن، بشدت مرا تحت تاثیر قرار داد. اسپیلبرگ استفاده خیلی خوبی از جلوه‌های صوتی و تصویری کرد و خوب می‌دانست چگونه به کمک نور به قصه‌گویی بپردازد. این دقیقا همان کاری بود که مه‌لیس در فیلم‌‌هایش می‌کرد و وابسته به آن بود. مه‌لیس پدر انجام و اجرای کارهایی بود که چندین دهه بعد اسپیلبرگ هم در فیلم‌هایش مورد استفاده قرار داد. مارتی هم یکجورهایی دنبال‌کننده و ادامه‌دهنده همان روش و سنت است. او هم قصه‌هایش را به کمک نور و رنگ تعریف می‌کند.

دنیای سینما دنیای تنوع و دگرگونی است و هر بار باید کار تازه‌ای ارائه کرد. از همکاری با اسکورسیزی سر صحنه فیلم‌های «جزیره شاتر» و هوگو یاد گرفتم او یک استاد مولف است که به سبک کلاسیک کار می‌کند. اکثر شخصیت‌های فیلم‌های او (بدون توجه به این که در چه ژانری هستند و چه حال و هوایی دارند)‌ آدم‌هایی آسیب‌پذیر و داوطلب هستند که به خواست خودشان وارد یک کارزار سخت و پرچالش می‌شوند. اینجا در هوگو ما با آدم آسیب‌پذیر و داوطلبی سر و کار داریم که توسط یک پسربچه نجات داده می‌شود. بدنه اصلی کارهای اسکورسیزی را همین نکته تشکیل می‌دهد.

نه واقعا! (می‌خندد)‌ آدم خوش‌شانسی بوده‌ام که توانستم 3 بار دیگر هم نامزد دریافت جایزه شوم. هر بار هم که این اتفاق می‌افتد ذوق‌زده می‌شوم، اما هنوز هم وقتی از خواب بلند و راهی صحنه فیلمبرداری می‌شوم، شگفت‌زده و هیجان‌زده‌ام. کار بازیگری یک کار سراسر چالش و رودررویی با چیزهای شگفت‌انگیز و پیش‌بینی نشده است و زیبایی و جذابیت آن هم در همین است.

تا حدودی درباره‌اش می‌دانستم، زیرا وقتی مدرسه می‌رفتم آنقدر خوش‌شانس بودم که متوجه شدم یک انجمن فیلم در مدرسه‌مان وجود دارد. در این انجمن برایمان درباره روزهای اول سینما و کشف آن صحبت می‌کردند. در همین محل بود که فیلم‌هایی از فریتز لانگ، سرگئی‌ آیزنشتین و بقیه فیلمسازان کلاسیک را نمایش دادند. اشاراتی هم به مه‌لیس و فیلم‌های او شد، ولی سفر به ماه او را قبل از مطالعه فیلمنامه اسکورسیزی دیدم. شناخت دوباره مه‌لیس برایم جالب و زیبا بود و کمک می‌کرد وارد روح و روان او شوم. او و فیلم‌هایش همیشه تاثیری ناخودآگاه در همه ما داشته‌اند و فکر می‌کنم قبل از شروع کار فیلمبرداری یک جور آشنایی خاص و اعلام شده با او داشتم.

احساسم این است که دوربین فیلمبرداری سه‌بعدی، حرفه بازیگری را دوست ندارد. این دوربین رفتارها را دوست دارد و باعث یک فشار اقتصادی روی آدم می‌شود. در یک فیلم سه‌بعدی شما هیچ وقت دیده نمی‌شوید و فرصت خودنمایی ندارید، راه چاره این است که خودتان را درون کاراکتر رها کنید، اما وقتی مارتی کارگردان یک فیلم سه‌بعدی باشد و نقش رابط شما را با آن بازی کند، آن وقت می‌توانید مطمئن باشید چیزی را از دست نمی‌دهید.

بله. نکته جالب فیلم این است که به شما یادآوری می‌کند به عنوان یک تماشاچی بزرگسال در حال دیدن دنیا از دریچه چشم یک پسربچه هستید. هنر اسکورسیزی هم همین است، تمام عوامل فیلم (از مارتی، دوربین و رنگ گرفته تا صحنه‌آرایی و شیوه سه‌بعدی)‌ دست به دست هم می‌دهند تا یک کار تاریخی دوره‌ای، بشدت امروزی و نو دیده شود. انگار همه چیز براق و واکس‌زده است. یک چنین تجربه نابی را شما فقط در ایام کودکی می‌توانید تجربه کنید و بس. مارتی قصه‌اش را از زاویه دید چشم‌های یک نوجوان به نمایش گذاشت و به همین دلیل، ما می‌توانیم زیبایی و پویایی زندگی را تجربه کنیم. بچه‌ها در این فیلم شفادهنده هستند.