سیاست های عربستان برای کاهش بهای نفت

شواهد نشان می دهد که در صورت نبود تنشهای سیاسی در کشورهای بزرگ تولید کننده، بهای نفت به میزان قابل توجهی کمتر از بهای فعلی آن خواهد بود.
گزارش ها نشان می دهد که ترس از قطع عرضه نفت از سوی ونزوئلا، نیجریه و بویژه کشورهای حوزه خلیج فارس واقعی است و این موضوع منجر به پرداخت حق بیمه احتمال خطر برای هر بشکه نفت به میزان 5 تا 8 دلار شده است.
تولید نفت ونزوئلا به علت 2 ماه اعتصاب بی وقفه در این کشور که از ماه دسامبر(آذر ماه) گذشته آغاز شد، به 200 هزار بشکه در روز کاهش یافت.
دولت کاراکاس با اخراج 17 هزار نفر از 40 هزار کارمندان صنعت نفت، بتدریج پایشگاه ها را به راه انداخت.
ونزوئلا نیمی از درآمد دولتی و 80 درصد درآمد ارزی خود را از محل صادرات نفت تامین می کند.
وزیر انرژی ونزوئلا، اظهار کرد که اکنون این کشور 3/2 میلیون بشکه نفت خام در روز تولید می کند که به نسبت اواخر ماه مارس (اوایل فروردین) با 3/1 میلیون بشکه در روز، رشد نسبی و آرامی داشته است.
ونزوئلا هشتمین کشور تولید کننده و پنجمین کشور صادر کننده نفت در جهان است. این کشور تنها کشور عضو اوپک از منطقه امریکای لاتین به شمار می رود.
اوپک سهمیه این کشور را 2/8 میلیون بشکه در روز تعیین کرده است.انجام عملیات خرابکارانه در خط لوله ها و دیگر تاسیسات نفتی عراق باعث قطع عرضه نفت به پایشگاه های مرکزی این کشور شده است و این به نوبه خود، صادرات این کشور را از ابتدای جنگ امریکا علیه عراق، با مشکل مواجه کرده است.
آخرین موج حملات خرابکارانه به تاسیسات نفتی عربستان و کارکنان نفتی غربی مشغول به کار در این کشور و نیز مدیران اجرایی این شرکتها در ریاض، جده، ینبع، و الخبر به ترس از قطع عرضه نفت از این کشور دامن زده و در واقع، امنیت نفتی در عربستان را به خطر انداخته است.
به این دیل باید اقدام محتکران نفتی در خرید قراردادهای نفتی ماههای آتی را نیز افزود که علاوه بر دامن زدن به نوسانات بهای نفت در بازارهای جهانی، روند سیر صعودی آن را تسریع کرده است.


پیش بینی بهای آتی نفت در بازار های جهانی

اقدام اخیر عربستان و برخی دیگر از اعضای اوپک مبنی بر افزایش سقف تولید سازمان، بهای نفت را اندکی کاهش داد; اما بهای نفت در حال حاضر همچنان حدود 10 دلار بیش از بهای سبد نفتی اوپک (22 تا 82 در هر بشکه)است.
چنانچه عربستان با تمام ظرفیت خود به تولید بیش از 9 میلیون بشکه در روز از ماه آگوست (مرداد ماه) ادامه دهد، اوپک - با احتساب عراق - در این ماه بیش از 29 میلیون بشکه در روز تولید خواهد داشت.
در چنین حالتی ذخایر سوخت کشورها بازسازی شده و این موضوع، کاهش بهای نفت را به دنبال خواهد داشت. به این خبر می توان خبر افزایش ذخایر نفت و بنزین امریکا را نیز افزود که تاثیری شگرف بر کاهش بهای نفت در بازارهای جهانی خواهد داشت.
این نکته را نباید از نظر دور داشت که در بازار نفتی که از ظرفیت مازاد اندکی برخوردار است، ترس از حملات تروریستی به تاسیسات نفتی عراق و عربستان، خواه پیش از انتقال قدرت به عراقی ها در 30 ژوئن (10 تیر) و خواه پس از آن، معامله گران نفتی را بشدت نگران کرده است.
جنگهای داخلی در نیجریه و بی ثباتی سیاسی در ونزوئلا و ناآرامی های اخیر در خاورمیانه از دیگر عوامل افزایش بهای نفت امسال محسوب می شوند.


آیا بهای بای نفت پایدار خواهد بود؛

زمانی که نگرانی ها در خصوص سیر صعودی بهای نفت اوج گرفت، صندوق بین المللی پول (آی.ام.اف) و او.ئی.سی.دی برای سالهای 2004 و 2005 رشد بالای اقتصادی و نیز روند رو به رشد تقاضای جهانی برای نفت را در سال آتی، پیش بینی کردند.
چنانچه این روند رو به رشد تا سال آینده همچنان ادامه یابد، انتظار می رود تقاضا برای نفت اوپک در سال 2005، یک میلیون بشکه دیگر افزایش یابد.
با این حال، به رغم افزایش ظرفیت تولید اوپک، ظرفیت مازاد تولید برای سال آتی چندان تغییری نخواهد کرد.
اوپک سعی دارد با اعمال مدیریت در عرضه نفت، بهای سبد نفتی سازمان را در آخرین حد محدوده آن، یعنی 28 دلار هر بشکه ثابت نگاه دارد.
چنین به نظر می آید تنشها و درگیری های سیاسی در خاورمیانه که تاثیر بسزایی در روند رو به رشد افزایش بهای نفت داشته است، همچنان ادامه یابد.
در این صورت، بهای جهانی نفت و سیر صعودی یا نزولی آن، غیر قابل پیش بینی خواهد بود و بازار جهانی نفت تا زمانی که ثبات، امنیت و صلح به خاورمیانه بازگردد، همچنان دستخوش نوسانات جدی خواهد بود....
در واقع، صلح روی دیگر سکه ای است که به نگرانی معامله گران نفتی دامن زده است، زیرا از نظر بسیاری از جهانیان، این واژه سه حرفی دست کم در آینده ای نزدیک، مساله ای غیر محتمل به نظر می رسد.

منابع: واشنگتن پست ، دیلی استار و نیوزویک / ژوئن 2004
مترجم:امیرهادی تاج بخش