محدوده شمالی محوطه ارگ سلطانیه احیا می‌شود

علیرضا رازقی در گفت‌وگو با فارس با بیان این‌که از دروازه شمالی ارگ تا دروازه شمالی گنبد سلطانیه احیا می‌شود و با تاکید بر این‌که در محور ورودی شمالی کاوش‌های باستان‌شناسی انجام گرفته است، افزود: احیا و آماده کردن این منطقه از گنبد سلطانیه برای آگاه‌سازی گردشگران خارجی و داخلی با فرهنگ گذشتگان از اولویت‌های این مرکز محسوب می‌شود.

وی با بیان این‌که گنبد سلطانیه به عنوان بزرگ‌ترین گنبد جهان شناخته شده است، تصریح کرد: در سال‌های گذشته در زمینه توسعه و احیای وجه کالبدی گنبد سلطانیه تلاش شده است.

وی با اشاره به رعایت بعد معنوی در معماری گنبد سلطانیه نیز گفت: در یک سال گذشته بر این بعد تاکید فراوانی شده و در این زمینه فعالیت‌های خوبی صورت گرفته است.

مدیر پایگاه میراث جهانی سلطانیه با اشاره به این‌که گنبد سلطانیه به عنوان یکی از بزرگ‌ترین موزه نسخ خطی از آیات قرآنی محسوب می‌شود، افزود:‌ گنبد سلطانیه در دوره ایلخانی مصداق غلبه مذهب شیعه بر سایر مذاهب به شمار می‌رفته است.

این گنبد در هسته مرکزی شهر کوچک سلطانیه و در قسمت جنوب غربی کهن‌دژ ارگ سلطنتی قرار دارد‌.

گنبد سلطانیه به عنوان یکی از بناهای عظیم اسلامی و شاید باشکوه‌ترین آنها‌، همچون نگینی سربرافراشته، خود نمایی می‌کند‌.

این بنای بی‌نظیر در دوران حکومت سلطان محمد خدابنده اولجایتو در مدت 9 سال احداث شده است.

در ارتباط با کارکرد گنبد سلطانیه 2 نظریه ارائه شده است که در نظر نخست مربوط به مورخان و جغرافیدانا‌ن متقدم است که بنای گنبد را به عنوان آرامگاه سلطان محمد خدابنده اولجایتو معرفی کرده‌اند.

نظریه دوم معتقد به اختصاص بنا از طرف اولجایتو به آرامگاه علی‌ابن ابیطالب (ع) و حسین بن ‌علی (ع) است.

بررسی‌های باستان‌شناختی و مطالعه در عناصر معماری آن نظریه اختصاص بنای گنبد سلطانیه به ائمه اطهار (ع) را مردود می‌داند.

احداث آرامگاه سلطانیه‌، ارتباطی به رسوم نژاد مغول نداشته بلکه غازان‌خان و اولجایتو به تقلید از آرامگاه‌های موجود در ایران به بنای آن همت گماشته‌اند.

سبک ‌نمای ساختمان سلطانیه در واقع تقلیدی از معماری سلجوقی است و نکته جالب توجه این که معماری گنبد سلطانیه الهام‌بخش معماری سبک گوتیک بوده که از معماری گنبد سلطانیه تقلید کرده است؛ از آن جمله کلیسای سانتا ماریا دلفیوره در فلورانس ایتالیا را می‌توان نام برد که یک قرن بعد از اتمام گنبد سلطانیه، توسط برونلسکی و گیبرتی احداث شد.

گنبد سلطانیه پس از کلیسای سانتاماریا دلفیوره در فلورانس ایتالیا و مسجد ایاصوفیای استانبول‌، سومین بنای عظیم تاریخی در جهان و نخستین بنای عظیم تاریخی در ایران است.

این بنا در رقوم همکف و طبقه نخست با فضاهای اطراف‌ مرتبط با گنبد‌، دارای پلان نزدیک به مستطیل‌شکل و ادامه مجموعه در طبقه دوم و سوم دارای پلان 8 ضلعی متمایل به منتظم است‌ و فضای زیر گنبد گند خانه پلان 8 ضلعی دارد.

معماری گنبد سلطانیه نسبت به آثار همردیف خود‌، از نظر عظمت و ابعاد‌، منحصر به فرد بوده و نمونه بدیعی از یک آزمایش موفق است.

این بنا 52 متر ارتفاع، 60‌/‌25 متر دهانه قوس گنبد، 85‌/‌6 متر عرض جرزها به استثنای جرزهای شمال‌غربی و شمال‌شرقی و به عرض 4‌/‌12 متر است.

تزیینات آجری‌، تزئینات گچبری‌، کتیبه‌‌نویسی و کاشیکاری از عمده‌ترین عوامل تزئینات در گنبد سلطانیه است و هر کدام از قسمت‌های مختلف این بنا با تزئینات فوق منقش و هر قسمت زیبایی‌های هنری خاصی را به نمایش می‌گذارد‌.