خلاقیت؛ گمشده موزه‌ها

در حال حاضر موزه‌ها با بهره جستن از شیوه‌های خلاقانه، در صدد جذب مخاطب هر چه بیشتر هستند. البته باید اذعان داشت که خلاقیت را می توان و باید در تمام جنبه‌ها و بخش‌های یک موزه از مدیریت، معماری، چیدمان، نورپردازی، انتخاب آثار، ساعت بازدید، نوع ارائه خدمات و... به کار برد.

بنابراین نمی‌توان خلاقیت را تنها محصور و محدود به یک جز کرد. البته جالب آن که برخی از صاحبان صنایع با ایجاد موزه‌های خلاقانه و تخصصی در حوزه کاری خود موفق به جذب گردشکران بسیار زیادی شده‌اند. در این زمینه می توان به موزه «پورشه» اشاره کرد. بدون شک با شنیدن این نام، اتومبیل‌های ورزشی در ذهن تداعی می‌شود، این شرکت برای انواع محصولات خود یک موزه بسیار جذاب و دیدنی برای علاقه‌مندان به این زمینه طراحی کرده است. این شرکت با بهره‌گیری از یک معماری مدرن و منحصر به‌فرد، خودروهای اسپورت را از ابتدای تولید تا کنون به معرض نمایش گذاشته است. البته این موزه علاوه بر بخش نمایشگاهی، دارای قسمت‌هایی همچون، کارگاه، سالن نمایش، رستوران و... است. موزه‌هایی از این دست به وفور یافت می شود، موزه مو در ترکیه، موزه شرکت بی‌ام‌و، موزه عروسک در اتریش و نظایر آن که هر کدام بر مبنای خلاقیت و با توجه به ذائقه مخاطب راه‌اندازی شده‌اند.

از این روی باید اذعان کرد تعریف موزه، نقش به سزایی در شکل‌دهی و شخصیت دهی به آن دارد که با استفاده از عنصر خلاقیت و تجارب دیگران، به بهترین نحو می توان از این پتانسیل بهره گرفت.

حال شما تصور کنید که کشوری همچون ایران با سابقه و قدمتی به اندازه تاریخ بشر، چه میزان و اندازه می‌تواند از آن در راستای منافع ملی، ایجاد درآمد، ایجاد اشتغال، معرفی فرهنگ و... بهره بگیرد. حصر نام موزه در تعاریف کلاسیک موجب بازماندن آن مرز و بوم از عرصه رقابت با سایرین خواهد بود. خلاقیت از عناصر مفقوده در موزه‌داری ایران است.

باور کنید حتی برای بازدید از موزه‌های ایران محدودیت زمانی وجود دارد. در بهترین ساعات فراغت مردم، موزه‌ها کرکره خود را پایین می‌کشند. این نمونه آشکاری از نبود خلاقیت در این عرصه است.

ماریا عابری