موزه‌های مرکز شهر برای دیدن با آرامش

یکی از این موزه‌های تاریخی و هنری در تهران که در محدوده مرکزی و شلوغ شهر واقع شده، موزه‌ای است که به نام یک استاد نگارگر دوره صفوی نامگذاری شده است:‌ رضا عباسی‌.

این موزه در خیابان شریعتی قرار دارد و اگر از جنوب به شمال خیابان شریعتی حرکت کنید، این موزه در سمت چپ شما نرسیده به میدان سیدخندان است. بدون شک افرادی که گذرشان به این محدوده شلوغ از شهر افتاده باشد که قطعا افتاده، این مکان را دیده‌اند.

اگر چه واقع شدن موزه‌ها در مراکز تردد مردم، شانس بازدید از آنها را افزایش می‌دهد، ولی گاهی همین مساله باعث می شود که چنین مراکز هنری در میان هیاهوی مرکز شهر گم شوند و کمتر به چشم بیایند. آلودگی‌های بصری و صوتی و هوای دودآلود این محدوده از شهر، باعث سلب آرامش مردمی است که همیشه با شتاب از کوچه‌ها و خیابان‌های مرکزی شهر تهران عبور می‌کنند. اگر این بار گذرتان به آنجا افتاد، پیشنهاد می‌کنیم توقف کنید و حتما سری به این موزه بزنید.

بازدید از موزه رضا عباسی که درست در منطقه مرکزی شهر واقع شده، می تواند حتی در یک روز کاری و پرمشغله، که تنها مدت‌زمان کوتاهی برای استراحت دارید، فرصتی را در اختیار شما قرار دهد تا از این زمان به اصطلاح پِرت‌ به بهترین شکل استفاده کنید و در میان این همه هیاهوی مرکز شهر و صدای بوق ممتد اتومبیل‌ها، با دیدن آثار هنری و تاریخی قرون گذشته، آرامش خودتان را در چنین فضایی بازیابید.

پیش از ورود به موزه، شما می توانید با خواندن یک لوح که در کنار در ورودی آن نصب شده است، اطلاعات خوبی درباره این مکان و بخش‌های مختلف آن کسب کنید. این موزه 34 سال قدمت دارد و درست یک سال قبل از انقلاب اسلامی گشایش یافته است. البته گفته شده که سال تأسیس این موزه به سال 1345 بازمی‌گردد، ولی از آن سال تاکنون بارها بازگشایی شده و این اتفاق برای پنجمین بار در سال 1379 بعد از مرمت و بازسازی رخ داد.

موزه رضا عباسی اگر چه به نام یک نگارگر دوره صفویه نامگذاری شده است، اما تنها به نمایش آثار هنری این هنرمند اختصاص ندارد. شما می‌توانید در 5 تالار این موزه شامل تالار پیش از اسلام، تالار اسلامی 1، تالار اسلامی 2، تالار نگارگری و تالار خوشنویسی که در 3 طبقه ساختمان موزه ساماندهی شده است، شاهد آثار مختلفی از فرهنگ، تاریخ و تمدن ایران زمین باشید. هر کدام از این آثار روایتگر یک دوره زمانی خاص و گویای یک اندیشه ناب هنری هستند.

در بخش‌‌های مختلف این موزه در مجموع حدود ۲۰هزار شی‌ء نگهداری می‌شود که به دلیل محدودیت فضای نمایشگاهی، فقط حدود 3000 شیء آن به نمایش درآمده و بقیه در گنجینه موزه نگهداری می‌شود که به مرور از گنجینه خارج شده و به نمایش درمی‌آید.

البته بخش دیگری از این موزه نیز در طبقه سوم به کتابخانه اختصاص یافته که جایگاه کتب و نسخ خطی ارزنده‌ای است که این بخش بیشتر مورد توجه پژوهشگران و ادیبان است و آنها بسادگی از این بخش عبور نخواهند کرد بخصوص که بدانند در این قسمت برگ‌هایی از یک کتاب شاهنامه بسیار کهن نگهداری می‌شود.

در کتابخانه تخصصی موزه رضا عباسی حدود 20 هزار جلد کتاب و نشریه به زبان‌های مختلف دنیا موجود است و حدود 400 جلد کتاب چاپ سنگی که قدمت برخی از آنها به بیش از 200 سال می‌رسد، از جمله آثار موجود در این کتابخانه است.

طبقه همکف نیز برای نمایشگاه‌های دوره‌ای در نظر گرفته شده است.

در تالار پیش از تاریخ این موزه که به 2 بخش پیش از تاریخ و تاریخی تقسیم شده است، آثار بسیار دیدنی مربوط به هزاره دوم قبل از میلاد را خواهید دید. از جمله آثار به نمایش در آمده در این تالار، مصنوعاتی از گل پخته، فلز و سنگ‌ مربوط به دوران ما قبل تاریخ است، می‌توانید با کمک راهنماهای موزه به اطلاعات بیشتری هم دست پیدا کنید.

اشیای به نمایش درآمده در این تالار از هزاره ششم پیش از میلاد تا پایان دوره ساسانی را در بر می‌گیرد. از جمله آثار موجود در این تالار‌ می‌توان به سفالینه‌ها، اشیای فلزی با اشکال ساده و ملهم از طبیعت، ظروف نقره و طلاکوب دوره ساسانی اشاره کرد.

در این تالار فلزاتی متعلق به دوران آل‌بویه با نقش مایه‌هایی از دوره ساسانی به خط کوفی، سفالینه‌هایی از سده‌های سوم و چهارم هجری قمری و نمونه‌هایی از سفال‌های لعابی و رنگارنگ به نمایش گذاشته شده است که‌ همراه پیه‌سوزها، ظروف فلزی دوره سلجوقی و...آثار موجود در این تالار را تشکیل می‌دهند.

تالار هنرهای اسلامی شماره 2 نیز آثاری از قرن هفتم هجری قمری را در خود دارد که شامل ابزارها و ظروف فلزی دوره تیموری است.

در این تالارعلاوه بر آثار بزرگان خوشنویسی ایران همچون احمد نیریزی، غلامرضا اصفهانی، میرعماد، عبدالمجید درویشی، محمدحسین عمادالکتاب، علیرضا عباسی، خلیل‌الله الحسنی، زین‌العابدین اصفهانی و... که به خط نستعلیق، شکسته نستعلیق و دیگر خطوط مانند ثلث، محقق و نسخ نوشته شده، دست نوشته‌هایی به خط کوفی، نسخ و ثلث بر صفحات تذهیب شده قرآن کریم نیز به نمایش گذاشته شده است.

در این تالار می‌توان به گونه‌ای شاهد تغییر وتحولات هنر خوشنویسی در ایران هم بود.

یکی از مهم‌ترین آثاری که در تالار نگارگری خواهید دید، برگ‌هایی از شاهنامه «دموت» متعلق به سده هشتم هجری قمری است، همچنین در این تالار نمونه‌هایی از هنر نگارگری مکتب شیراز و تبریز به نمایش درآمده است که اوج هنرنگارگری را در این دوران نشان می‌دهد.

آثار منحصر به‌فرد ‌رضا عباسی‌، نگارگر پرآوازه دوره صفویه که این موزه نیز نام او را بر خود دارد، به همراه مجموعه‌ای از آثار شاگردان این هنرمند در این تالار نگهداری می‌شود.

قلمدان‌ها، جلد کتاب و جعبه‌های روغنی و لاکی مربوط به دوره قاجاریه نیز بخش دیگری از آثار موجود در این تالار است.