ایران در آستانه ورود به زمره کشورهای با شیوع پایین هپاتیت B

به گزارش ایرنا، دکتر سید محسن زهرایی در مقاله ای تحت عنوان «وضعیت بیماری هپاتیت B درایران» که در ششمین همایش بیماری های شایع گوارش و کبد کودکان ارایه شد اظهارداشت: اجرای برنامه های پیشگیرانه مانند واکسیناسیون نوزادان توانسته است علاوه بر توقف روند رو به رشد شیوع آلودگی در کشور ، سبب کاهش شیوع بیماری شود، به گونه ای که کشور در آستانه ورود به زمره کشورهای با شیوع پایین قرار دارد.

وی در این مقاله در عین حال در مقاله خود یادآور به رغم این کاهش ، وجود تعداد قابل توجه حاملین بدون علامت که بسیاری از آنان خانم های در سنین باروری هستند ، لزوم توجه هر چه بیشتر به سیاست های پیشگیرانه مانند غربالگری دوران بارداری و تزریق ایمیون گلوبولین علاوه بر دریافت واکسن ضروری است.

آلودگی به ویروس هپاتیت B یک معضل بهداشتی در همه کشورهای دنیا است. برآورد می شود نزدیک به 400 میلیون نفر در دنیا حاملین بدون علامت این ویروس باشند.این بیماری می تواند از طریق خون و فرآورده های خونی و یا از تزریقات آلوده و همچنین به صورت انتقال عمودی از مادر به نوزاد منتقل شود.

در مقاله زهرایی به میزان شیوع این ویروس در کشورها اشاره شده است و اینکه حاملین ویروس در جمعیت کشورها به سه گروه طبقه بندی می شوند.

براساس این مقاله مناطق با شیوع کم با میزان شیوع حاملین ویروس بین یک دهم تا دو درصد متغیر است. میزان شیوع حاملین ویروس هپاتیت B در مناطق با شیوع متوسط، بین دو تا هشت درصد و در مناطق با شیوع بالا هم میزان شیوع حاملین ویروس بین هشت تا 20 درصد برآورد شده است.

دکتر زهرایی در این مقاله به اختلاف در میزان شیوع حاملین در مناطق مختلف دنیا اشاره کرده است و آن را تا حد زیادی مربوط به سن ابتلا عنوان می کند.

براساس این مقاله ، سن بیمار در زمان ابتلا رابطه معکوس با میزان مزمن شدن بیماری دارد به نحوی که بالاترین احتمال مزمن شدن در زمان نوزادی رخ می دهد.

«در مناطقی از دنیا که شیوع بیماری بالا است انتقال عموما از طریق عمودی و مادر به نوزاد است در حالی که در کشورهای با شیوع پایین، سن ابتلا عموما در نوجوان و جوانی بوده و راه اصلی انتقال روابط جنسی و یا تزریقات آلوده است».

این مقاله سپس به وضعیت بیماری هپاتیت B در ایران می پردازد. دکتر سید محسن زهرایی به نخستین گزارش منتشر شده از هپاتیت B در ایران اشاره می کند و می گوید: نخستین گزارش منتشر شده از این ویروس در کشورمان به سال 1351 باز می گردد.

دکتر زهرایی اظهار می دارد : در سال 1356 میزان شیوع حاملین در کشور بین یک تا 2.1 درصد برآورد می شد در حالی که طی سال های 1367 تا 1372 برآورد شیوع آلودگی در جمعیت عادی کشور تا 3.5درصد افزایش یافته بود.

«واکسن هپاتیت B از سال 1369 در دو استان کشور پایلوت شد و سپس این طرح از سال 1372 در برنامه واکسیناسیون جاری کودکان کشور (EPI) ادغام شد و به سرعت پوشش این واکسیناسیون به بالاتر از 95 درصد افزایش یافت».

«به منظور افزایش پوشش واکسیناسیون و افزایش ایمنی گروه های در معرض خطر، تمام متولدین سال های 1368 تا 1371 در یک برنامه چهار ساله از سال 1385 تا 1388 علیه این بیماری واکسینه شدند».

این گزارش می افزاید: علاوه بر واکسیناسیون کودکان، واکسیناسیون سایر گروه های پرخطر مانند شاغلین به حرف پزشکی ، اجرای برنامه های تامین خون سالم و برنامه کاهش آسیب در بین معتادین به مواد مخدر تزریق از اقدامات موثری بودند که برای کاستن از روند فزاینده شیوع بیماری در کشور انجام شده و منجر به کاهش میزان آلودگی شده اند.

«براساس مطالعات مختلفی که در کشور انجام شده است ، شیوع کلی آلودگی طی سال های 1380 تا 1386 حدود 2.14 درصد برآورد شده است .بیشترین میزان آلودگی از استان های گلستان و سیستان و بلوچستان (بالای سه درصد) و کمترین میزان در استان های مرکزی و غربی کشور (بین یک تا دو درصد) است».

«براین اساس می توان برآورد کرد که حدود 1.5 میلیون نفر در کشور آلوده به ویروس هپاتیت B هستند و سالیانه درصدی از آنها در معرض تبدیل شدن به شکل فعال بیماری و عوارض متعاقب آن هستند».

دکتر زهرایی در این مقاله می افزاید: در بررسی انجام شده روی مبتلایان به سیروز ، 84 درصد آنها antiHBc مثبت و 51 درصد نیز HbsAg مثبت بوده اند.

«در بیماران مبتلا به کارسینوم هپاتوسلولر نیز 72 درصد antiHBc مثبت و 46درصد HbsAg مثبت بوده اند. در مجموع عفونت هپاتیت B از مهمترین علل بروز هپاتیت حاد و مزمن بالغین و همچنین سیروز و کارسینوم هپاتوسلولر درایران است».