آتش‌سوزی‌های جدید در جنگل‌های دنا

امسال و در سال جهانی جنگل‌ها نیز این تراژدی تکرار شد و عصر روز جمعه، 2 منطقه جنگلی امیرآباد و دارشاهی در آتش بی‌توجهی‌ها سوختند تا شاخ و برگ‌های سبز بلوط‌های هزار ساله دنا، تنها پس از 2 ماه جوانه زدن، جوانمرگ شوند.

فرمانده یگان حفاظت از منابع طبیعی کهگیلویه و بویراحمد در این مورد گفت: بر اثر 2 آتش‌سوزی همزمان در 2 منطقه دارشاهی و امیرآباد در حوزه جنگل‌های دنا، در مجموع حدود 20 هکتار از جنگل‌ها و مراتع طعمه حریق شد.

سرهنگ رحمت‌الله دین‌پرور افزود: هنوز خسارات این آتش‌سوزی‌ها برآورد نشده و کارشناسان منابع طبیعی در حال تعیین خسارت‌های وارده هستند.

دین‌پرور با بیان این که علت آتش‌سوزی‌ها در دست بررسی است، اظهار کرد: به احتمال زیاد بی‌توجهی گردشگران یا چوپانان به وقوع این دو آتش‌سوزی منجر شده است.

وی درخصوص شیوه اطفای حریق در این دو آتش‌سوزی گفت: این استان از ابتدایی‌ترین ابزارهای اطفای حریق محروم است و امدادگران در تمام آتش‌سوزی‌ها و 2 آتش‌سوزی اخیر به شیوه سنتی و با شاخ و برگ درختان اقدام به اطفای حریق کردند.فرمانده یگان حفاظت منابع طبیعی استان همچنین گفت: اغلب آتش‌سوزی‌های جنگل و مرتع در این استان در ارتفاعات به وقوع می‌پیوندد که به دلیل صعب‌العبور بودن، بخش زیادی از جنگل و مرتع طعمه حریق می‌شود.

دین‌پرور افزود: این استان کوهستانی است و 53 درصد مساحت آن را شیب‌های بالای 27 درصد تشکیل می‌دهد و امکان تردد وسایل نقلیه سبک و سنگین در آنها وجود ندارد و تنها بالگرد می‌تواند به تسریع در اطفای حریق کمک کند.

به گفته مدیرکل منابع طبیعی استان، سال گذشته 190 مورد آتش‌سوزی جنگل و مرتع در این استان به وقوع پیوست که در نتیجه آن 560 هکتار از جنگل‌ها و مراتع طعمه حریق شد.کریم تباشیر گفت: چون این استان از میزان بارندگی خوبی برخوردار است، هر ساله شاهد پوشش مرتعی مناسب در استان هستیم که این مساله گاهی خطر آتش‌سوزی را بیشتر می‌کند.

تباشیر درخصوص عوامل این آتش‌سوزی‌ها نیز بیان کرد: عوامل متعددی ازجمله سهل‌انگاری شکارچیان، چوپانان، گردشگران و... در آتش‌سوزی‌ها دخیل هستند و برخی افراد سودجو نیز به قصد تصرف و تصاحب اراضی منابع طبیعی کنار اراضی خود، به عمد منابع طبیعی را آتش می‌زنند.

از آنجا که آتش‌سوزی جنگل‌ها یکی از دغدغه‌های مهم مردم، مسوولان و تشکل‌های زیست‌محیطی استان است در جریان سفرهای استانی دولت مشکلات اطفای آتش‌سوزی‌ها در جنگل‌های کهگیلویه و بویر احمد مطرح شد و مصوباتی نیز در این خصوص به تصویب رسید، اما این مصوبات تاکنون محقق نشده است.

مصوبه اختصاص اعتبار یک میلیارد تومان برای اطفای حریق در جنگل‌ها و 400 میلیون تومان برای تجهیز یگان حفاظت منابع طبیعی استان در سفر سوم هیات دولت، 2 مصوبه‌ای بودند که تاکنون تحقق نیافته‌اند.

اما این دو مصوبه تنها مصوبات سفر درخصوص حفاظت از جنگل نبود، بلکه در جریان سفر دوم هیات دولت به استان کهگیلویه و بویر احمد نیز مصوبه اعطای مجوز برای ایجاد سازمان اطفای حریق جنگل‌ها با انجام آموزش و تامین تجهیزات در استان‌های دارای جنگل به تصویب رسید، اما این مصوبه نیز سرنوشتی چون دیگر مصوبات داشت.جنگل‌های استان کهگیلویه و بویراحمد 8 درصد سهم جنگل‌های کشور و 20 درصد از جنگل‌های حوزه زاگرس را به خود اختصاص می‌دهند.

به گفته کارشناسان، جذب 68 تن گرد و غبار و ذرات معلق در هوا توسط هر هکتار جنگل، تولید 60 درصد اکسیژن، جلوگیری از بیابانی شدن عرصه‌ها و بروز سیلاب، تولید آب و محافظت از خاک، جلوگیری از طغیان و گسترش آفات در مزارع و باغات و تعدیل آب و هوا ازجمله نتایج زیست‌محیطی جنگل و مرتع است.بنابراین وجود این جنگل‌ها نه‌تنها باعث پاکیزگی هوای استان، بلکه سبب ایجاد تنوع جانوری و گیاهی و همچنین وجود یک اکوسیستم طبیعی پایدار شده است.

در همین حال، رئیس گروه جنگلکاری معاونت مناطق مرطوب و نیمه‌مرطوب سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری گفت: گرما و خشکسالی شدید و کم‌سابقه سال گذشته حدود 40 درصد نهال‌های جنگلی شمال را از بین برده است. جهانگیر جهاندار در گفتگو با ایرنا افزود: میزان متعارف تلفات نهال در جنگلکاری حدود 10 درصد است ولی گرما و کمبود باران سال گذشته، این مقدار را در جنگل‌های شمال به چند برابر افزایش داد.

وی اظهار کرد: برآورد دقیق خسارت ناشی از خشکسالی سال 89 با مطالعات میدانی گسترده به دست می‌آید که به دلیل کمبود نیرو و اعتبار قادر به انجام این کار نیستیم.

وی افزایش هزینه واکاری یا کاشت مجدد را از دیگر پیامدهای خشکسالی جنگل‌های شمال برشمرد و گفت: مقصود از واکاری، کشت نهال جدید به جای نهال‌های خشک شده است که هزینه‌ها را بشدت افزایش می‌دهد.

رئیس گروه جنگلکاری معاونت مناطق مرطوب و نیمه مرطوب سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری، اغلب نهالکاری‌های این سازمان را در ارتفاعات بالا ذکر و تصریح کرد: در مناطق مرتفع اثر تابش آفتاب شدیدتر و مقدار بارندگی کمتر است بنابراین چنین مناطقی به گرم‌تر شدن هوا و کاهش بارش‌ها حساس تر هستند.

جهاندار با بیان این‌که نهالستان‌های جنگلی شمال در ارتفاعات بالا قرار دارد، بیان کرد: خشکسالی در این مناطق به نهالستان‌هایی که سامانه آبرسانی ضعیفی داشتند، خسارت وارد کرد. به گفته جهاندار برای مقابله با خشکسالی، بودجه خاصی به معاونت مناطق مرطوب و نیمه مرطوب داده نشده است. سالانه حدود 30 میلیون اصله نهال در شمال کشور تولید و درعرصه‌های مختلف جنگل و حاشیه جنگل کاشته می‌شود. جنگل‌های شمال 9‌/‌1 میلیون هکتار وسعت دارند.