لطفا موی خود را قیچی کنید!

ترکیه، گذشته از زیبایی‌های طبیعی و جذاب آن که بسیار گردشگرپسند است از کوچک‌ترین فرصت‌ها نیز برای جذب گردشگران استفاده می‌کند. گرچه ایرانیان بیشتر عادت دارند در این کشور به شهرهای استانبول، قونیه یا آنتالیا بروند، اما نقاط دیگری در این کشور دیرین و کهن فرهنگ وجود دارد که جذابیت‌های آن نه‌تنها از شهرهای مزبور کمتر نیست، بلکه گاه چیزی بیش از آن هم هست. یکی از این نقاط «سرزمین اسب‌های وحشی» است که در نقشه و زبان ترکیه به نام کابادوکیا خوانده می‌شود. در این سرزمین آرام و در مجاورت شهر نوشهیر، دهکده‌ای زیبا و کوچک وجود دارد به نام آوانوس. در حقیقت این دهکده به دلیل داشتن یک موزه بی‌نظیر در دنیا معروف است؛ موزه مو.

درست خواندید موزه مو. هر چند عجیب است، اما واقعیت دارد. این موزه ساده اما ابداعی، گردشگران مشتاق و کنجکاو بسیاری را به سوی خود می‌خواند تا سر از راز آن درآورند.

همچنان که با تصاویری که در ذهن خود از موزه ساخته‌ای پیش می‌روی، دیدن تعداد زیادی مرغابی در رودخانه‌ای زیبا که ابتدای روستا قرار دارد شما را از آن همه فکر رها می‌سازد. بدون شک آن گاه تعجب شما بیشتر خواهد شد که بدانید آنها وحشی هستند، اما بس که دهکده و اهالی آن میزبانان خوبی برایشان بوده‌اند، دیگر پر پرواز را فراموش کرده‌اند و همان جا سکنا گزیده‌اند. آری مهمان‌نوازی مردمان اینجا، مرغابیان وحشی بسیاری را اهلی کرده است تا جایی که دیگر کوچ را برای ابد به فراموشی سپرده‌اند و ساکن کنجی از این رودخانه شده‌اند.

نگاهت که از مرغابیان روی رودخانه برخاست، محو تماشای گنبد و مناره‌های بسیار زیبای مسجدی خواهد شد که با نقوش اسلامی مزین شده‌اند. آوانوس به دلیل زیبایی‌های طبیعی، وجود وسایل رفاهی مورد نیاز و آرامشی که دارد، بیشتر به دهکده‌ای مدرن شبیه است. در این روستا یا به عبارتی در کل منطقه، علاوه بر دست‌ساخته‌های انسانی، صخره‌هایی از 3 هزار سال پیش از میلاد مسیح به یادگار مانده است که در سراسر این شهر از شرق تا غرب امتداد دارد.

این صخره‌ها بخشی از فرهنگ و هویت این سرزمین تاریخی محسوب می‌شوند که قرن‌ها پیش مورد استفاده انسان بوده است.

صخره‌ها خیلی هم معمولی نیستند. روی تمامی آنها حفره‌های کوچک و بزرگ متعددی دیده می‌شود و از دور همچون لانه مورچگان به نظر می‌رسند که با ابعادی بزرگ‌تر خودنمایی می‌کنند، با این تفاوت که حفره‌ها هر کدام به دیگری راه دارد و در دوره‌ای محل زندگی انسان‌ها بوده است.

بخش بسیاری از این صخره‌ها اکنون به کارگاه‌ها و نمایشگاه‌های سفال و سرامیک تبدیل شده است. گردشگران حیران از این همه زیبایی هم به درون این غارها سری می‌کشند و برای آن که ره‌آوردی از این سفر به همراه داشته باشند سخاوتمندانه خرید می‌کنند و ظروف بسیار زیبای نقاشی شده را که مختص این کشور است با خود به همراه می‌برند.

باید اضافه کنم دهکده آوانوس ترکیه به خاطر سفال‌های با کیفیتش که از خاک مرغوب رودخانه تهیه می‌شود، شهرتی جهانی داشته و دارد.

اما این تمام ماجرا نیست. اگر چه نمایشگاه‌های زیبا و رنگارنگ سفال و سرامیک تا ساعت‌ها وقت شما را خواهد گرفت، ولی زیباتر از آنها دالان‌های پرپیچ و خم درون این صخره‌هاست که شما را به بازی می‌گیرد تا سر از دالان دیگری درآورید و کنجکاوانه در امتداد یکی دیگر از دالان‌ها، راه‌های دیگر را بیازمایید.

نکته بسیار جالب آن که اهالی محل این صخره‌های تودرتو را به نمایشگاه‌ و کارگاه سفال تبدیل کرده‌اند بدون آن که هیچ تغییر و تحولی که نشان دهد دست بشر آن را از حالت طبیعی خارج کرده است، انجام داده باشند.

اما یکی از زیباترین و جالب ترین بخش‌های این دهکده که آوازه جهانی دارد، موزه مو است که در همین صخره‌های تاریخی منطقه کابادوکیا شکل گرفته است.

موزه مو قسمتی از کارگاه و نمایشگاه ظروف سفال و سرامیک فردی به نام Chez Galipاست. آن طور که از نامش پیداست، این موزه باید دربرگیرنده تعداد زیادی دسته‌های موی بلند انسان باشد که چنین هم هست. هزاران مسافر و گردشگر خارجی با ملیت‌ها و نژادهای متفاوت که روزگاری از این موزه دیدن کرده‌اند قسمتی از موی سر خود را به همراه آدرس و مشخصات کامل به جای جای این دالان‌ها آویزان کرده‌اند. از بس که تعداد موها زیاد است، بسختی می‌توان مکانی جدید برای نصب مو یافت!

موزه به خودی خود شکل نگرفته است، بلکه فلسفه و داستان آن مقداری رمانتیک است. همان قصه مردی که قبلا گفتیم ۳۰ سال پیش مجبور به ترک دیارش می‌شود و برای این که معشوقش او را همیشه به یاد داشته باشد، تکه‌ای از مویش را بریده و به یادگار به دیوار کارگاه سفالگریش می‌آویزد. این ایده بعدها مورد توجه بازدیدکنندگان و خریداران ظروف سفالی او قرار گرفت و هر یک، چند تار موی خود را به یادگار بر دیوار این کارگاه چسباندند. این روند ادامه یافت و گردشگران بسیاری از این کارگاه سفال و سرامیک تا امروز دیدن کرده‌اند و موی خود را به یادگار گذاشته‌اند. حالا هر گوشه این کارگاه پر از موهای یادگاری گردشگرانی است که از سقف، در و دیوار و حتی روی کوزه‌های قدیمی کنار کارگاه آویزان شده و آن را به یک موزه بسیار جالب و بی‌نظیر در دنیا تبدیل کرده است.

دیدن آن همه موی کوتاه و بلند، سیاه و سفید و طلایی و قهوه‌ای و... که همراه کاغذهای یادداشت نام و آدرس و مشخصات از در و دیوار و سقف این غارهای افسانه‌ای آویزان شده‌اند شکلی بسیار عجیب و رازگونه به آن بخشیده است به گونه‌ای که برای عبور از یک دالان به دالان دیگر باید موها را کنار بزنی تا به سر و صورتت برخورد نکند.

تاکنون آمار دقیقی از تعداد گردشگرانی که مویشان را به این کارگاه هدیه کرده‌اند در دست نیست، اما حدود 16 هزار گردشگر از این موزه دیدن کرده‌اند.

جالب است بدانید از سوی مدیریت موزه، ‌هر ساله مسابقه‌ای در ماه‌های ژوئن و دسامبر برگزار می‌شود و 2 نفر از بازدیدکنندگان موزه، ۱۰ تکه مو را انتخاب می‌کنند که صاحبان آنها برنده یک هفته اقامت رایگان درمنطقه تاریخی کابادوکیای ترکیه می‌شوند.

فاطمه حامدی‌خواه