ترکیه؛ مقصد اولین سفر رئیس‌جمهوری در سال 90

قرار است در این اجلاس که با حضور سران 48 کشور جهان و هر 10 سال یکبار برگزار می‌شود، راه‌های کمک به کشورهایی که با فقر و بیکاری گریبانگیر هستند، مورد بررسی قرار گیرد.

از جمله حاضران در این اجلاس، علاوه بر احمدی‌نژاد رئیس‌جمهوری ایران، حامد کرزای رئیس‌جمهوری افغانستان و خوزه مانوئل باروسو رئیس کمیسیون اروپا هستند. بان‌کی‌مون، دبیرکل سازمان ملل، ریاست اجلاس را بر عهده خواهد داشت.

این نشست تاکنون دوبار در سال‌های 1981 و 1990 در فرانسه و یکبار نیز در 2001 میلادی در بروکسل برگزار شده است.

مهم‌ترین موضوعات این کنفرانس شامل توسعه زیرساخت‌های عمرانی برای دستیابی به رشد و رونق اقتصادی پایدار و باثبات خواهد بود. همچنین کاهش فقر و افزایش اشتغال مهم‌ترین اولویت‌های برنامه‌های سازمان ملل برای کشورهای فقیر و کمتر توسعه‌یافته در این کنفرانس محسوب می‌شود.

کشورهای کمتر توسعه‌یافته به 48 کشور در جهان اطلاق می‌شود که 33 کشور از این تعداد در آفریقا قرار دارند و از نظر اقتصادی و اجتماعی بشدت آسیب‌پذیر ارزیابی شده‌اند.

این کشورها روی هم رفته افزون بر 645 میلیون نفر جمعیت دارند که بیشتر آنان زیر خط فقر زندگی می‌کنند و پیش‌بینی شده است که جمعیت این کشورها تا سال 2050 میلادی به دو برابر افزایش یابد.

بر اساس آمارهای موجود، این کشورها که تنها یک درصد از تجارت جهانی را در دست دارند به دلیل برخورداری از منابع سرشار زیرزمینی و طبیعی از زمینه‌های مناسبی برای سرمایه‌گذاری در عرصه‌های مختلف برخوردارند و چنین امری موجب شده است که کشورهای کمتر توسعه‌یافته جهان به دنبال دستیابی به بازارهای کشورهای توسعه‌یافته و صنعتی، جلب سرمایه‌گذاری‌های خارجی برای توسعه زیرساخت‌های عمرانی و اقتصادی خود باشند.

پیشتر علی‌اکبر صالحی، وزیر امور خارجه درباره سفر رئیس‌جمهور به ترکیه و حضور هیات ایرانی در اجلاس کشورهای کمتر توسعه‌یافته گفته بود که این اجلاس درباره چگونگی کمک جامعه جهانی به کشورهای کمتر توسعه‌یافته برای رسیدن این کشورها به حداقل توسعه برگزار می‌شود.

وی با اشاره به سیاست کلی جمهوری اسلامی ایران در کمک به کشورهای نیازمند گفت: عمده این کشورها در قاره آفریقا واقع شده‌اند و ایران از گذشته تعاملاتش را با کشورهای کمتر توسعه‌یافته آفریقایی برقرار ساخته است.

به گفته وزیر امور خارجه، ایران با پیشنهادات مشخصی در این اجلاس حضور می‌یابد و در این پیشنهادات مواردی از قبیل تامین مطمئن نیازهای غذایی و بهداشتی و نیازهای آموزشی مورد توجه قرار خواهد گرفت.

علاوه بر شرکت در اجلاس کشورهای کمتر توسعه‌یافته، دیدارها و ملاقات‌های رئیس‌جمهور با مقامات ترکیه و سایر کشورها در حاشیه این اجلاس از اهمیت خاصی برخوردار است.

آخرین سفر خارجی رئیس‌جمهور در سال 89 نیز به ترکیه و در چارچوب برگزاری اجلاس اکو انجام شده بود که در آن زمان یعنی ماه پایانی سال 2010 و ماه آغازین سال 2011 نام استانبول به دلیل برگزاری نشست سران سازمان همکاری اقتصادی (اکو) و مذاکرات 1+5 با نام ایران پیوند خورده بود.

بی شک همزمان با تحولات گسترده در خاورمیانه و شمال آفریقا، روابط میان ایران و ترکیه می‌تواند بر معادلات منطقه‌ای اثرگذار باشد و همکاری این دو می‌تواند تاثیر شایانی در ثبات و حفظ امنیت منطقه داشته باشد.

روابط ایران و ترکیه در یک صد سال اخیر بی‌سابقه بوده است. وجود 400 سال مرز مشترک آرام، نزدیکی فرهنگی و تاریخ مشترک میان دوملت، زمینه توسعه روابط میان ایران و ترکیه را فراهم کرده است که این نزدیکی بخصوص بعد از روی کار آمدن حزب اسلامگرای عدالت و توسعه در ترکیه و اتخاذ سیاست زیروپرابلم (به صفر رساندن مشکلات با همسایگان) شدت یافته است.

علاوه بر حجم بالای مناسبات اقتصادی میان تهران و آنکارا و سفرهای متعدد مقامات ترک به ایران، رئیس‌جمهور ایران تاکنون 5 بار به ترکیه سفر کرده است که این امر نشاندهنده اهمیت ترکیه در سیاست خارجی ایران است.

در منطقه خاورمیانه ایران و ترکیه 2 کشور قدرتمند و مستقل و مؤثر هستند و رایزنی‌های آنها در سطح منطقه تاثیرگذار خواهد بود. در حال حاضر تشکیل محور روابط ایران، ترکیه، سوریه و مصر به سود کل منطقه بوده و مهم‌ترین تحول سیاسی جاری در خاورمیانه محسوب می‌شود. طبعا تشکیل این همگرایی با توجه به موقعیت منطقه از ابعاد اقتصادی ـ سیاسی می‌تواند تغییر معادله قدرت را در بر داشته باشد. همچنین این همسویی و هماهنگی و اتخاذ مواضع مشترک درباره تحولات منطقه می‌تواند به نفع دولت‌ها و همچنین به نفع جهان اسلام کاربرد داشته باشد.