کسب 18 فناوری در پی پرتاب ماهواره امید

با توجه به گستردگی رشته‌های درگیر در حوزه هوافضا نسبت مقالات در هر یک از رشته‌های مرتبط چگونه بود؟

تولید الکترونیک ماهواره، تولید فرستنده و گیرنده فضایی، فناوری QSM به عنوان حساس سازه‌ای در ماهواره، فناوری TVT به عنوان فناوری حساس طراحی حرارتی ماهواره، تست‌های محیطی فضایی به عنوان بالاترین رده کیفی قطعات، فناوری به‌کارگیری GPS فضایی به خصوص در ماهواره بدون پایداری، فناوری Ranging، فناوری شبیه‌سازی پرواز ماهواره، مهندسی سامانه فضایی بومی، فناوری تعیین دوره تناوب و زمان طلوع ماهواره با دقت بالا، فناوری ارتباط تله متری و تله کامند با ماهواره، فناوری نرم‌افزارهای گزارش‌گیری برای تحلیل اطلاعات تله متری، فناوری ماهواره‌بر چند مرحله‌ای با سیستم تزریق ماهواره در مدار هدف، فناوری کنترل بردار تراست، فناوری پیچ‌های انفجاری برای جدایی مراحل مختلف ماهواره، فناوری طراحی و ساخت سکوهای پرتاب ثابت و متحرک فضایی و فناوری ایستگاه‌های ثابت و متحرک گیرنده و فرستنده در زمین برای ارتباطات فضایی از جمله این فناوری‌هاست.

همچنین پیشرفت روزافزون فناوری فضایی در سال‌های اخیر هم موجب شد بلوک موتور ماهواره‌‌بر سیمرغ با قدرت پیش‌رانش بالا و ماهواره‌های ظفر، رصد، فجر، امیرکبیر و کپسول زیستی کاوشگر 4 به همت صنایع دانشگاه‌های کشور به مردم ایران عرضه شود. البته در آینده نزدیک هم کپسول زیستی کاوشگر 4 با موجود زنده (میمون) به فضا پرتاب می‌شود.

در عرصه هوایی نسبت به حوزه فضایی رشد چندانی نداشته و متاسفانه با حوادث زیادی هم در این حوزه روبه‌رو بوده‌ایم، با این حال گام‌های خوبی هم در عرصه فناوری‌های نوین هوایی برداشته شده که از جمله آنها طراحی هواپیمای ایران 140 که در حال حاضر دوره آزمایشی خود را سپری کرده و همچنین ساخت هواپیماهای سبک و فوق سبک از جمله درنا، فجر، صاعقه، آذرخش و انواع پهپادهاست. البته نشستی جانبی درخصوص چالش‌های صنایع هوایی کشور در دهمین کنفرانس هوافضا بر پا شد. در این نشست چالش‌های صنعت هوایی کشور و دلایل حوادث ناگوار هوایی دهه‌های اخیر بررسی شدند. البته در گذشته انجمن هوافضا در قالب کارگروهی موضوع «سقوط هواپیماها» را بررسی کرده و 20 علت برای سقوط هواپیماها تعیین کرده است. با مطالعات انجام شده به این نتیجه رسیده‌ایم که صنعت هوایی کشور بسیار ضعیف است و نمی‌تواند پاسخگوی نیازهای مردم باشد و به دلیل ایمنی پایین هواپیماها، مردم به سفر با خودرو روی می‌آورند و از سوی دیگر جاده‌ها نیز کشش لازم را ندارد و باعث مرگ و میر بالا می‌شود.

انجمن هوافضا به عنوان یک نهاد دولتی نیز وارد شده که بتواند این موضوع را به عنوان یک وظیفه انسانی کمک کند تا این حوادث کاهش یابد چرا که ایران با داشتن کمترین هواپیما یعنی 179 هواپیما جزو 10 کشور اول حادثه‌خیز دنیا در صنعت هوایی است.

به‌طور کلی در صنعت هوافضای کشور در سال حدود هزار و 600 میلیارد تومان گردش مالی داریم که 600 میلیارد تومان مربوط به بخش خصوصی و هزار میلیارد تومان هم برای بخش دولتی است و به صورت تفکیکی نیست و 270 شرکت دولتی و خصوصی در حوزه هوا فضا هم فعال هستند.

صنعت فضایی کشور در موقعیتی شکل گرفت که بستر کاملا برای رشد این صنعت خالی بود و در قبل از انقلاب اسلامی چیزی به نام صنعت فضایی در کشور وجود نداشت و اصلا اجازه ورود ایران به این صنعت را نمی‌دادند. از این رو بستر برای رشد صنعت فضایی آماده بود. جنگ تحمیلی نقش بسیار اساسی در رشد این صنعت داشت، ایران برای اولین بار در طول تاریخش در جنگ تحمیلی مورد هدف موشک‌های فضایی قرار گرفت. موشک‌های اسکاد B روسی که از سوی عراق به ایران شلیک می‌شد بالای 100 کیلومتر را در هنگام منحنی بالستیک پرتاب طی می‌کنند، لذا فضایی محسوب می‌شوند. این مساله باعث شد که ایران رفته رفته وارد عرصه صنعت فضایی شود. سال 65 سال آغاز صنعت فضایی در کشور محسوب می‌شود، ایران طی 5 سال گام بلندی در عرصه فضایی برداشت که در کشورهای توسعه یافته در طول 27، 28 سال برداشته می‌شود. البته اولین کشوری که به صنعت فضایی دست یافت، کشور آلمان بود.

آلمان سال 1917 کار خود آغاز کرد و سال 1945 اولین تست موفق موشک V2 خود را انجام داد که موشک فضایی محسوب می‌شد. این صنعت پس از شکست آ‌لمان به کشورهای آمریکا و روسیه راه پیدا کرد. ایران هم سال 1365 به موازات مورد هدف قرار گرفتن توسط موشک‌های دوربرد وارد صنعت فضایی شد و سال 1370 اولین تست موفق موشک فضایی به نام شهاب یک را با کمک کشورهای دوست انجام داد.

عوامل محیطی مانند هوای نامناسب، عوامل سیستمی و عوامل انسانی 3 علت کلی سقوط هواپیماهاست.

در عامل محیطی ایران وضعیت خوبی داشته و محیط نامناسب کمی دارد. ولی عموما تیم خلبانی کشور ما دارای کلاس B هستند.

ساختار سازمانی هواپیمایی کشور بسیار قدیمی و فرسوده است و تجهیزات فرودگاهی نیز دارای مشکل هستند و بخش خصوصی در حمل و نقل هوایی بسیار ضعیف است. البته نباید هواپیماهای فرسوده و از رده خارج را هم به خاطر درآمد بیشتر وارد کشور کنیم.

سیستم‌های هواپیمایی و تیم‌های خلبانی کشور فرسوده هستند. نباید از خلبان‌هایی که با هواپیماهای نظامی پرواز کرده و در حال حاضر بازنشسته شده‌اند در هواپیماهای مسافربری استفاده کرد. چرا که این افراد به سیستم‌های هواپیمای مسافربری آشنا نبوده و خلبان به سن فرسودگی رسیده است و نمی‌تواند عکس‌العمل لازم را به موقع بروز‌دهد.