تشخیص بیماری تیروئید با بررسی ناخن انگشتان

مریم بحرینی دانشجوی دکتری پژوهشکده لیزر و پلاسمای دانشگاه شهید بهشتی و مجری طرح در گفتگو با ایسنا اظهار کرد: در این طرح از ترکیب سه روش فیزیکی (اسپکتروسکوپی)، پزشکی (دریافت نمونه‌های بیولوژیکی ناخن) و روش آماری تحلیل تابع تفکیکی برای تشخیص بیماری استفاده شد؛ به گونه‌ای که روش طیف سنجی فروشکست القای لیزری برای بررسی عناصر معدنی ناخن 29 فرد سالم و بیمار تیروئیدی کم‌کار و پرکار در این پروژه تحقیقاتی به کار رفته و با استفاده از شدت نسبی خطوط طیفی و به کارگیری روش آماری تحلیل تابع تفکیکی، گروه‌های سالم و بیمار از هم تفکیک شدند.

وی با بیان این که تاکنون کمتر از لیزر برای تشخیص بیماری‌ها استفاده شده است، افزود: در این طرح میزان و شدت نسبی عناصر مختلفی مانند کلسیم، منیزیم، سلیسیوم، کربن، هیدروژن، نیتروژن، اکسیژن، تیتانیوم، سدیم و پتاسیم در 29 نمونه ناخن شامل دو نفر مبتلا به تیروئید پرکار، پنج نفر مبتلا به تیروئید کم‌کار و 21 نفر سالم مورد بررسی قرار گرفته است.

به گفته بحرینی ، نتایج آزمایش‌ها نشان می‌دهد که میزان و شدت نسبی عنصر سدیم و پتاسیم نسبت به کلسیم در ناخن بیماران تیروئیدی به مقدار قابل ملاحظه‌ای بیش از افراد سالم است.

وی در خصوص چگونگی انجام این آزمایش خاطرنشان کرد‌: در این روش تشخیصی که به روش LIBS معروف است، یک پالس لیزری بر روی نمونه ناخن متمرکز شده و بخش میکرومتری از سطح ناخن کنده می‌شود. ماده کنده شده بخش بیشتری از انرژی لیزر را جذب کرده و پلاسمای کوچکی در جلو نمونه ایجاد می شود. پس از اتمام پالس لیزر پلاسمای حاصله به تدریج خنک شده و عناصر مختلف در آن تابش طیفی منحصر به فردی ساطع می‌کنند. با تجزیه تحلیل طیف ساطع شده از پلاسما می توان عناصر موجود در نمونه را تشخیص داد.

این دانشجوی دکتری پژوهشکده لیزر و پلاسمای دانشگاه شهید بهشتی با بیان اینکه تعداد نمونه‌های مورد آزمایش کم بوده است، اضافه کرد: با استفاده از این روش عناصر ناخن افراد سالم و بیماران پرکار و کم کار تیروئیدی اندازه گیری شده و با یکدیگر مقایسه می شوند. نتایج حاصل از این آزمایشات نشان می دهد که تفاوت بارزی بین عناصر سدیم و پتاسیم ناخن افراد سالم و بیماران تیروئیدی وجود دارد که پیش بینی می شود با استفاده از این موضوع بتوان زمان تشخیص بیماری تیروئید را به کمتر از یک دقیقه رساند.

بحرینی با اشاره به تعامل ضعیف جامعه پزشکی با جامعه مهندسی در این طرح برای دریافت نمونه‌های ناخن در سطح گسترده‌تر و ورود این طرح به مراحل و مقیاس‌های بزرگتر به خبرگزاری دانشجویان ایران ‌گفت: نمونه‌گیری راحت‌تر‌، تشخیص سریع‌تر و کم‌هزینه‌تر و استفاده از ناخن دست انسان به عنوان نشانگر بیولوژیک و امکان تاثیر فرآیندهای فیزیولوژیک و پاتولوژیک مربوط به خون و استخوان روی محتوی عناصر ناخن از ویژگی‌های این روش تشخیصی نسبت به روش‌های متداول است که امیدواریم با افزایش همکاری‌های دوجانبه بین جامعه پزشکی و مهندسی این روش به عنوان روش مطمئن و سریع تشخیصی برای بیماری‌های مختلف به کار رود.

گفتنی ‌است ؛ این طرح در قالب رساله دکتری بحرینی با راهنمایی دکتر سید حسن توسلی، عضو هیات علمی پژوهشکده لیزر و پلاسما دانشگاه شهید بهشتی و عضو مرکز تحقیقات کاربرد لیزر در پزشکی دانشگاه علوم پرشکی شهید بهشتی انجام شده است.