«جن‌گیر»‌ها هم می‌میرند

نسل‌های پیش‌تر از ما، سینمای وحشت را با فیلم «جن‌گیر»، اثر جاودانه «ویلیام فریدکین» به یاد می‌آورند. فیلمی ‌که حتی خیلی از نسل سومی‌ها، بعد از گذشت نزدیک به 40‌سال از ساخت آن، هنوز معتقدند ترسناک‌ترین فیلم تاریخ سینماست. البته همه می‌دانیم که بعد از این فیلم، فیلم‌های زیادی برای رقابت با جن‌گیر ساخته شدند که موفقیت‌هایی هم داشتند. از جمله فیلم «حلقه»، «سه‌گانه جیغ»، «ششگانه اره» و اخیرا «پارانرمال اکتیویتی» که فضای جدیدی از ژانر وحشت در قالب ماکیومنتری به بازار ارائه کرده‌اند، ماکیومنتری ژانری است در سینما که ترکیبی از ژانرهای مستند و کمدی است. راستی! آیا در این میان سینمای «آلفرد هیچکاک» که استاد دلهره لقب دارد، جایگاه خود را از دست داده است؟!

اکنون در آستانه قرن جدید مخاطبان جوان این‌گونه فیلم‌های وحشت‌آور به این سادگی‌ها نمی‌ترسند. به عنوان مثال اگر زمانی «حمله ربایندگان اجساد» در دهه 1950 تماشاگر را می‌ترساند، اکنون دیگر نمی‌تواند تماشاگر دهه ابتدایی قرن بیست‌و‌یکم را بترساند و برای همین، سینما در‌صدد است راهکارهایی تازه برای ترساندن مخاطبانش پیدا کند. 2‌نمونه «جادوگر شهر بلیر» و «دیگران» تلاش‌های جدید سینما برای راه یافتن به ساختاری تازه است تا ما بترسیم.

از میان فیلم‌های بسیاری که به صورت دی‌‌وی‌‌دی در ایران یا بر پرده سینماهای جهان دیده‌ام، 2‌فیلم را خیلی دوست دارم و فکر می‌کنم کارگردان‌های آنها نگاه و سینمای مستقل دارند. یکی از این فیلم‌ها «پیغام‌رسان» بود که هم با علایق شخصی من هماهنگ بود و هم از نمونه‌های بسیار خوبی بود که عوارض بعد از جنگ را نشان می‌داد. این فیلم به این دلیل از نمونه‌های مستقل ‌هالیوود محسوب می‌شود که بدون هیچ سوپراستاری با بضاعت محدود خود، تاثیر‌گذاری عمیقی دارد.

فیلم دیگر مورد علاقه من، «برادر» است که از عوارض جنگ هم در آمریکا و هم در خاورمیانه می‌گوید و چقدر خوب آسیب‌هایی را که خانواده و جامعه را تهدید می‌کند، به نمایش می‌گذارد. این فیلم پیامی ‌تکان‌دهنده دارد. از این فیلم می‌فهمیم که یک سرباز آمریکایی چه پیروز شود و چه کشته، در هر صورت مهره‌ای سوخته محسوب می‌شود که تبعاتش همه جامعه آمریکا را در‌بر‌می‌گیرد. من به این نوع از سینما احترام می‌گذارم، به آن فکر می‌کنم و غبطه می‌خورم که چرا ما چنین سینمایی نداریم.

مریم اکبرلو