چه چیزی یک صورت را زنده نشان می‌دهد؟

صورت یک عروسک، مشخصا انسان نیست، اما صورت یک انسان، هست! تشخیص این تفاوت به ما امکان می‌دهد به صورت‌های موجودات زنده‌ای توجه کنیم که می‌توانند با ما ارتباط برقرار کنند، اما در کدام نقطه یک صورت، زنده به نظر می‌رسد؟ یک پژوهش جدید که در ژورنال انجمن علوم روان‌شناسی Psychological Science، منتشر شده است، نشان می‌دهد که یک صورت باید بسیار به صورت انسان شبیه باشد تا زنده به نظر برسد و سرنخ‌ها عمدتا در چشم نهفته است.

کد خبر: ۳۷۹۰۷۵

فیلم‌های زیادی تلاش کرده‌اند تا انیمیشن‌های شبیه انسان‌های واقعی بسازند و البته با شکست مواجه شده‌اند. به عنوان مثال، صورت‌های بی‌جان در قطار سریع‌السیر قطبی باعث شد بینندگان احساس ناخوشایندی پیدا کنند، زیرا آنها سعی می‌کردند حیات را تقلید کنند ولی نمی‌توانستند.

تالیا ویتلی از کالج دارتموث که با همکاری یکی از فارغ‌التحصیلان کالج به نام کریستین لوسر این پژوهش را منتشر کرده است، می‌گوید: «یک مساله بسیار اساسی در دیدن صورت وجود دارد و این که بدانید چراغ‌ها روشن است و کسی در خانه حضور دارد.»

انسان‌ها می‌توانند در هر جسمی یک صورت ببینند؛ در ماه، در یک قطعه نان تست، دو نقطه و یک خط به عنوان بینی، اما هنگامی که می‌خواهیم زنده یا بی‌جان بودن آن صورت را تشخیص دهیم، نیاز به تمایز بیشتری داریم.

ویتلی و لوسر تصمیم گرفتند به دقت نقطه‌ای را پیدا کنند که در آن صورت زنده به نظر می‌آید. لوسر به مغازه‌های اسباب‌بازی‌فروشی رفت و از صورت عروسک‌ها عکسبرداری کرد. او می‌گوید: «توضیح دادن این که ما مشغول انجام چه کاری هستیم به فروشندگان خیلی جالب بود. در برخی موارد فروشندگان به طرز عجیبی به من نگاه می‌کردند.» سپس لوسر تصاویر صورت عروسک‌ها را با تصویر یک صورت انسان مشابه جفت و با استفاده از نرم‌افزار کامپیوتری، آنها را با یکدیگر ترکیب کرد. با این کار، او پیوستاری از صورت‌ها تهیه کرد که بخشی از آن متعلق به صورت عروسک و بخش دیگر متعلق به صورت انسان بود.

سپس تصاویر به تعدادی داوطلب نشان داده شدند و داوطلبان باید تشخیص می‌دادند کدام صورت‌ها متعلق به انسان و کدام متعلق به عروسک است.

لوسر و ویتلی دریافتند نقطه تمایز در پیوستار که در آن شرکت‌‌کنندگان تصمیم می‌گرفتند چهره‌ها زنده‌اند یا نه، در حدود دوسوم از طرف عروسکی و یک‌سوم از طرف انسانی فاصله داشت. آزمایشی دیگر مشخص کرد که چشم‌ها نقش بسیار مهمی در تشخیص حیات ایفا می‌کنند.

نتایج نشان می‌دهند افراد صورت و بخصوص چشم‌ها را به دقت بررسی می‌کنند تا علائم زنده بودن را در آنها بیابند. اجسام دارای صورت ممکن است شبیه انسان باشند، اما توانایی تمایز آنها ما را قادر می‌سازد انرژی اجتماعی را برای صورت‌هایی ذخیره کنیم که قادر به فکر کردن، احساس کردن و ارتباط برقرار کردن هستند.

ویتلی می‌گوید: فکر می‌کنم همه ما به دنبال برقراری ارتباط با دیگران هستیم. او می‌گوید وقتی ما علائم حیات را در یک صورت می‌بینیم، با خود فکر می‌کنیم: من می‌توانم با این ذهن ارتباط برقرار کنم.