لزوم نگاه برون‌مرزی به شبکه استانی خراسان رضوی

فعالیت صداوسیمای مرکزخراسان رضوی از کی آغاز شده است؟

در 12 دی ماه 1328، رادیو مشهد به‌طور رسمی کار خود را آغاز کرد و اتاقی در باشگاه افسران به عنوان اولین استودیوی پخش آماده شد. پس از پیروزی انقلاب اسلامی فرستنده 100 کیلوواتی شهید هاشمی‌نژاد و به دنبال آن فرستنده‌های دیگری به مجموعه فرستنده‌های رادیویی خراسان اضافه شدند و تقریباً تمام استان خراسان بزرگ زیرپوشش رادیویی موج متوسط قرار گرفت. در تاریخ دوم اردیبهشت ماه سال 1375 مصادف با عید سعید قربان شبکه استانی صدای خراسان راه‌اندازی شد و در حال حاضر روزانه 18 ساعت برنامه تولید، تأمین و پخش می‌کند. این شبکه هم‌اکنون بیش از 98 درصد جمعیت استان را تحت‌پوشش دارد و در حوزه برون‌مرزی هم با 3 رادیوی دری، ازبکی و تاجیکی مخاطبان خارج از کشور را در افغانستان، ازبکستان و تاجیکستان پوشش می‌دهد.

در مهر ماه سال 1350 ساختمان رادیو و تلویزیون فعلی خراسان افتتاح و پخش برنامه‌های تلویزیونی با روزی 5 ساعت آغاز شد. در خرداد ماه سال 1371 سیمای مرکز تبدیل به سیستم رنگی و در 19 اسفند ماه سال 1376 شبکه استانی سیما افتتاح شد و متجاوز از 50 درصد از جمعیت استان را تحت‌پوشش قرار داد. در حال حاضر تولید و پخش برنامه‌های سیمای استانی به 12 ساعت در روز افزایش یافته و پوشش جمعیتی نیز تا آذر ماه سال 1389 به 5‌/‌98 درصد رسیده است.

مخاطبان برنامه‌های صداوسیمای خراسان رضوی در 2 بخش مخاطب عام و مخاطب خاص در نظر گرفته شده است که شامل کودک و نوجوان، جوان، زن و خانواده، فرهیختگان و سایر قشرهای جامعه است. براساس آخرین نظرسنجی انجام شده در تابستان سال 89 میزان مخاطبان شبکه استانی سیما 62 درصد و میزان مخاطبان شبکه استانی صدا 22?درصد است.

البته برنامه‌های صداوسیمای مرکز خراسان رضوی به سبب پخش از ماهواره در سایر استان‌های کشور و همچنین برخی کشورهای منطقه و همسایه قابل مشاهده است که آماری از این‌گونه مخاطبان در دست نیست. مخاطبان برنامه‌های صدای برون‌مرزی مرکز خراسان رضوی هم شامل مخاطبان رادیو دری در افغانستان، رادیو تاجیکی در تاجیکستان و رادیو ازبکی در ازبکستان هستند.

مشهد پایگاه ولایت است و ضروری است معارف و اندیشه‌های حضرت رضا(ع) از این منطقه برای جهان اسلام منتشر شوند. برای تحقق این هدف رسانه استانی تلاش دارد با برنامه‌ریزی ویژه ابزاری برای ترویج معارف و آموزه‌های دینی در قالب هنر باشد. به همین لحاظ در صداوسیمای خراسان رضوی گروه معارف اسلامی و فرهنگ رضوی تشکیل، اما در دوره مدیریت جدید این مرکز مقدمات تشکیل گروه فرهنگ و معارف رضوی به صورت مستقل فراهم شده است و بزودی فعالیت خود را آغاز می‌کند و امیدواریم با توجه خاصی که نماینده محترم ولی فقیه و تولیت آستان قدس رضوی به صداوسیما دارند با همکاری این دو نهاد و برخورداری از گنجینه بسیار غنی و باعظمت آستان قدس رضوی بتوانیم با تولید برنامه‌های فاخر معرفتی، گام‌های مفید و مؤثرتری برای تأمین نیازهای فطری و معنوی مخاطبان شبکه استانی صداوسیمای خراسان رضوی برداریم.

تحول را رشد قابل توجه در عرصه تولید پیام و محتوا به همراه جهش در این زمینه تعریف کرده‌ایم. طبیعی است که تغییر در نوع نگاه به شبکه استانی در میان مسوولان و عوامل تولید به عنوان پایگاه فرهنگی جهان تشیع و پایتخت معنوی ضرورت تحول است. ما در 2 بخش تغییراتی را سامان دادیم. یکی در زمینه زیرساخت‌های تولید، دوم در زمینه فضای تولید. در زمینه زیرساخت‌ها، با هدف تولید ایده، شورای مشاوران، کارشناسان و متخصصان را تأسیس کردیم که خود پشتوانه علمی و تجربی برای تولیدات خواهد بود. ارتباط این شورا با 2 مدیریت نظارت و ارزیابی و نیز مدیریت اطلاعات و برنامه‌ریزی می‌تواند هدف ما را برای تشدید نظارت‌های قبل و حین تولید برآورده کند تا بر کیفیت برنامه‌ها، مهندسی پیام و محتوای آن بیفزاید. اقدام دیگر ما در زمینه زیرساخت‌ها تأسیس شورای فیلمنامه‌نویسان و نویسندگان بود که این خود هم به تأسیس بانک اطلاعاتی نویسندگان خواهد انجامید و هم روش‌های تولید پیام برای رسانه هدفمند و ساماندهی خواهدشد.

همچنین با هدف ارتقای فرهنگ شهروندی و رشد و تعالی مهارت‌های ارتباط اجتماعی شهروندان و به دلیل نیاز شهروندان به تبیین مسائل شهری و اجتماعی گروه فرهنگ شهروندی را راه‌اندازی کردیم. درخصوص تولیدات رسانه‌ای ما ادعا داریم همان‌طور که تاکنون در این زمینه جزو مراکز مطرح بوده‌ایم می‌توانیم قطب انیمیشن شرق کشور باشیم. در همین زمینه سعی شد جلساتی با متخصصان و بویژه نسل جوان انیماتور استان داشته باشیم که حاصل آن تفاهمات قابل قبولی بوده است.

مستندسازان مطرح استان در جشنواره‌ها مقامات خوبی کسب کرده‌اند، بنابراین ادعا داریم با ساماندهی وضعیت موجود و با استفاده از نیروی انسانی متخصص و ماهر استان می‌توانیم قطب تولید مستند شرق کشور باشیم. طبیعی است توجه به مزیت‌های فرهنگی، اجتماعی، مذهبی، اقتصادی و... استان می‌تواند موجب تقویت این بخش از برنامه‌ها شود.

در بخش نمایش یک اصل داریم و آن این‌که محصول نهایی باید موجب ارتقای ایمان روشن بینانه مخاطب و رشد و هدایت فرد و جامعه گردد، البته طبیعی است که اثرگذاری بر همه مخاطبان یکسان نخواهد بود با همین هدف شورای طرح و برنامه در مدت کوتاهی 2 تله فیلم و یک سریال به تصویب رساند. در همین خصوص و با هدف تقویت تولیدات در شکل و محتوا گروه مشاوران حرفه‌ای بخش نمایش با حضور کارگردانان برجسته سینما و تلویزیون آقایان مجید مجیدی، حسن برزیده، رضا میرکریمی و مجتبی راعی تشکیل شد که جهت همکاری اعلام آمادگی کردند.

موضوع نظارت همواره در مدیریت از اهمیت خاصی برخوردار بوده است و استقرار نظام‌های کارآمد نظارتی از اهداف مهم مدیران برای تحقق برنامه‌های سازمانی به شمار می‌رود. همان‌گونه که در سازمان چند واحد کار نظارت بر نحوه اجرای سیاست‌ها و برنامه‌های سازمان را در تهران و مراکز استان‌ها به عهده دارد، در مراکز استان‌ها هم کمیته‌های طرح و برنامه و ارزیابی، مسوولیت نظارت و ارزیابی تولیدات را قبل، حین و بعد از تولید بر عهده دارند، اما در مرکز خراسان رضوی علاوه بر این کمیته‌ها، مدیریت نظارت و ارزیابی متشکل از کارشناسان با تجربه و متخصص به عنوان یک ابزار نظارتی، مدیریت مرکز را در پیشبرد اهداف سازمانی همراهی می‌کند. علاوه بر این، شورای مشاوران مرکز هم در دوره مدیریت جدید تشکیل شده است تا ضمن نظارت بر روند اجرای برنامه‌های تدوین شده، نظر و پیشنهادهای خود را برای تسهیل و تسریع در اجرای این برنامه‌ها به مدیریت مرکز ارائه کند.

با توجه به مأموریت‌های مشخص شده برای صداوسیمای مراکز استان‌ها ضروری است مجموعه‌ای از برنامه‌های متنوع و جذاب برای پاسخگویی به نیازهای مختلف و متفاوت مخاطبان در جدول پخش برنامه‌ها قرار گیرد، لذا مراکز براساس موضوع و محتوای هر برنامه ساختار مناسب آن را نیز انتخاب می‌کنند. اگرچه ساختارهای نمایشی از جذابیتی خاص برخوردارند، اما به تنهایی نمی‌توانند پاسخگوی نیاز مخاطب باشند.

مرکز خراسان رضوی در زمینه ساختارهای نمایشی مانند انیمیشن، سریال و داستان از مزیت‌های نسبی برخوردار است و برنامه‌ریزی کرده‌ایم از این ظرفیت‌ها بخوبی استفاده شود تا تولیدات نمایشی هم از شبکه استان پخش شود و هم در اختیار شبکه‌های سراسری و استانی دیگر قرار گیرد.

اگر چه وجود بارگاه ملکوتی حضرت رضا(ع) بالاترین جاذبه برای زندگی و فعالیت در کنار مضجع شریف آن حضرت را دارد، اما بسیاری از هنرمندان خراسان علت مهاجرت خود به تهران را کمبود امکانات و اعتبارات فرهنگی در استان و مساعد بودن شرایط در تهران برای رشد و افزایش فعالیت‌های فرهنگی و هنری در عرصه‌های سینما، تلویزیون و موسیقی می‌دانند.

البته در سال‌های اخیر مسوولان استان برای توسعه امکانات فرهنگی و افزایش فعالیت‌های هنری و جلوگیری از مهاجرت هنرمندان، اقدامات خوبی انجام داده‌اند.

در همین زمینه صداوسیمای استان با توجه به تخصیص اعتبارات ویژه برای تولید برنامه‌های فاخر تلاش می‌کند با تعامل بیشتر با نخبگان فرهنگی و هنری استان از پتانسیل هنرمندان بومی برای ارتقای کیفیت برنامه‌های تولیدی استفاده و از این طریق بستری مناسب برای جذب هنرمندان خراسانی فراهم کند. به نظر من باید به شبکه استانی خراسان رضوی به دلایل مختلف نگاه ویژه با مأموریت‌های شبکه‌های سراسری و برون مرزی داشت.

بله، تعامل بیشتر با جامعه فرهنگی و هنری استان از برنامه‌های جدید مدیریت مرکز در جهت تحقق شعار تحول در تولید و شکوفایی در محتواست که تلاش می‌کنیم با شناسایی هنرمندان نخبه و موسسه‌های فرهنگی و هنری فعال و موفق در تولید آثار تلویزیونی، استعدادهای هنری استان را جذب کنیم.