مناسب‌سازی فضا برای معلولان

بر این اساس همه دستگاه‌ها و نهادهای دولتی موظف شده‌اند در طراحی، تولید و احداث ساختمان‌ها، اماکن عمومی، معابر و وسایل خدماتی به گونه‌ای عمل کنند که امکان دسترسی و بهره‌مندی معلولان مانند سایر افراد جامعه فراهم شود، اما متاسفانه در حال حاضر معلولان جز در بعضی از این مکان‌ها از این تسهیلات بی‌بهره‌اند؛ به گونه‌ای که به جرات می‌توان گفت در اغلب موارد ورود افراد معلول به بیشتر ساختمان‌های اداری غیرممکن است.

برای معلولان به عنوان افرادی با «توانمندی‌های ویژه» مناسب‌سازی بیشتر اهمیت پیدا می‌کند، چرا که معلولان بیش از آن که نیازمند نگاه ترحم‌آمیز دیگران باشند به فضا‌های مناسب شهری و اجتماعی نیاز دارند، به همین دلیل باید مناسب‌سازی اماکن و معابر عمومی در اولویت قرار گیرد.

دور از انتظار نیست که معلولان، شهری بدون مانع داشته باشند، البته برای رسیدن به این هدف نباید تنها به سازمان بهزیستی تکیه کرد. زمانی‌که صحبت از نهضت مناسب‌سازی به میان می‌آید باید تمام سازمان‌ها و نهادها، مناسب‌سازی را اولویت خود قرار دهند.

هرچند طی سال‌های اخیر در برخی از مناطق اقداماتی برای مناسب‌سازی صورت گرفته است، با این حال تا نقطه مطلوب فاصله زیادی وجود دارد.

مجهز نبودن ساختمان‌ها به آسانسور برای حمل ویلچر و وجود پله‌های متعدد تنها بخش ناچیزی از نارسایی‌های محیطی و شهری برای حضور معلولان در جامعه است؛ در حالی که در آیین‌نامه مناسب‌سازی محیطی این گونه آمده است که اصلاح محیط و تدارک وسایل حمل و نقل باید به گونه‌ای باشد که افراد معلول بتوانند آزادانه و بدون خطر در محیط پیرامون اعم از اماکن عمومی، معابر، محیط شهری و ساختمان‌های عمومی تردد کنند و از تسهیلات محیطی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی با حفظ استقلال فردی لازم بهره‌مند شوند، اما بیشتر معابر شهری فاقد این تسهیلات برای عبور و مرور افراد معلول هستند و مناسب‌سازی محیط توسط سازمان‌های مسوول در حد بسیار محدود انجام شده است.

به گفته سرپرست سازمان بهزیستی کشور براساس آخرین بررسی‌ها در تابستان سال 89 ، میزان امکان دسترسی افراد معلول به ساختمان‌ها و اماکن عمومی در سراسر کشور 27 درصد بوده است که استان چهارمحال‌ و بختیاری با کمترین میزان‌11درصد، مناسب‌سازی اماکن و استان آذربایجان‌شرقی با بیشترین میزان‌ 39 درصد و استان تهران نیز 24 درصد مناسب‌سازی اماکن و معابر شهری را به خود اختصاص دادند.

بیشترین میزان مناسب‌سازی در دستگاه‌های دولتی و اماکن عمومی مربوط به مراکز بهداشتی ـ‌ درمانی و کمترین میزان مناسب‌سازی مربوط به اماکن و معابر شهری بوده است؛ همچنین بنیاد شهید و امور ایثارگران با 42 درصد بیشترین میزان مناسب‌سازی و جهاد کشاورزی با 24 درصد کمترین میزان مناسب‌سازی را به خود اختصاص داده‌اند که در این میان سهم سازمان بهزیستی 39 درصد بوده است.

و سخن آخر این که ناخوشایند است در قرن بیست‌و‌یکم، با وجود پیشرفت‌های بی‌شمار بشر، دنیا هنوز برای افراد معلول هموار نیست.

شمار زیادی از معلولان همچنان با موانع زیادی به شکل اقدامات تبعیض‌آمیز، نگرش‌های ناشی از ناآگاهی و موانع مختلف دیگر در برابر فعالیت در بیرون از خانه مواجه هستند که آنان را از مشارکت کامل در فعالیت‌های زندگی بازمی‌دارند.