گسترش فضای بی‌اعتمادی با تمدید سیاست تحریم

13 آبان در تاریخ معاصر کشورمان منشأ تحولات متعدد و عمیقی شده است. بازداشت امام خمینی(ره) و تبعید ایشان از کشور، تجمع دانش‌آموزی در مقابل دانشگاه تهران و حمله نیروهای دولتی به این تجمع و سرانجام تسخیر لانه جاسوسی ایالات متحده در سالگرد به شهادت رساندن دانش‌آموزان در مقابل دانشگاه تهران هریک به تنهایی یا در پیوستگی باهم سرآغاز اتفاقات مهم و تاریخ‌سازی در کشورمان شده‌اند. تداوم و حتی افزایش میزان اموال و دارایی‌های توقیف شده ایران در آمریکا و نیز تمدید مداوم تحریم‌ها علیه کشورمان سیاستی بوده است که همه روسای جمهور آمریکا بعد از 13 آبان 58 اعم از دموکرات و جمهوریخواه و جنگ‌طلب و مدعی توسعه و ترویج دموکراسی، همه دستور به تمدید صادر کرده‌اند.

23 آبان 1358، یعنی 10 روز پس از تسخیر سفارت آمریکا در تهران توسط دانشجویان، کارتر رئیس‌جمهور وقت آمریکا با اعلام وضعیت فوق‌العاده در روابط ایران و آمریکا طی دستوری دارایی‌ها و اموال دولت، سازمان‌ها و شرکت‌های وابسته به جمهوری اسلامی ایران در ایالات متحده و نزد بانک‌های آمریکایی خارج از این کشور را مسدود کرد. از آن تاریخ به این سو هر ساله در 23 آبان حکم انسداد دارایی‌های ایران روی میز روسای جمهور آمریکا گذاشته می‌شود و آنان تمدید حکم توقیف اموال ایران را مجددا امضا می‌کنند.

تعقیب دوباره تحریم‌های اقتصادی علیه ایران، موضوعی است که هم در کاخ سفید در تعامل با دیگر کشورهای غربی است و هم در پارلمان ایالات متحده مطرح شده است.

این تحریم‌ها که از ابتدای شکل‌گیری انقلاب اسلامی به دلیل داعیه استقلال‌خواهی جمهوری اسلامی از کشورهای شرقی و غربی تاکنون اجرا شده است، در حال حاضر به خاطر وجود رویکرد مذاکره‌ای، اهمیت ویژه‌ای یافته است.

آمریکا که از زمان حضور اوباما در کاخ سفید با تاکید بر سیاست تغییر به دنبال ایجاد و برقراری رابطه با دولت‌های دیگر بخصوص دولت‌های مخالف ایالات متحده آمریکا بوده است، اکنون در شرایطی که ایران با پذیرش مذاکرات بدون پیش‌شرط‌رویکردی جدید در برابر دولت آمریکا در پیش گرفته است؛ همچنان تحریم‌های قدیمی را علیه ایران دنبال می‌کند.

برخی کارشناسان مسائل سیاسی معتقدند پیگیری مجدد این تحریم‌ها نشان از این دارد که آمریکا قصد دارد در شرایطی که ایران در گفت‌وگو با کشورهای 1+5 رویکرد صلح آمیز فعالیت‌های هسته‌ای خود را به اثبات رسانده است، پیشروی مذاکرات هسته‌ای ایران را به نفع خود به پایان برساند.

در این زمینه طی هفته‌های گذشته پس از برگزاری نشست ژنو، کنگره آمریکا بحث تحریم بنزین را در رابطه با ایران طرح و پیگیری کرد تا ایران در مذاکرات هسته‌ای خود و سیاست‌های در‌پیش‌گرفته وادار به عقب‌نشینی شود. آمریکا به دنبال آن است تا با افزایش تحریم‌ها علیه ایران در مذاکرات احتمالی دو کشور از این تحریم‌ها به عنوان برگ برنده بازی استفاده کرده و با پیش کشیدن توقیف‌ها و تحریم‌های متعدد علیه کشورمان که بسیاری از آنها فقط روی کاغذ است، شرط لغو و حذف آنها را تامین خواسته‌های خود از سوی ایران عنوان کند.

سیاست تحریم و توقیف اموال البته روشی بوده که علیه بسیاری از مخالفان آمریکا کارگر افتاده و حداقل آن کشورها را دچار گرفتاری‌های زیادی کرده اما از آنجا که این سیاست علیه ایران موثر واقع نشده است، تداوم این سیاست علیه کشورمان در فضای فعلی که بی‌اعتمادی گسترده و طولانی بین 2 کشور مهم‌ترین مانع در راه عادی شدن روابط است، فقط باعث افزایش فاصله بین دو کشور شده و قطعا استفاده از این تحریم‌ها به عنوان برگ‌های برنده برای آمریکا در سر میز مذاکره سرابی‌بیش نخواهد بود.

وحید عسکری