ازدواج ‌گریزی ؛ یک معادله چندوجهی

مسوولان سازمان ملی جوانان در واکنش به فضایی که منجر شده جوانان سال‌ها از تجربه زندگی مشترک دور شوند، بیشتر بر عوامل فرهنگی پافشاری می‌کنند. به عبارتی ورود مظاهر فرهنگ غیربومی بر افزایش روحیه ازدواج‌گریزی جوانان دامن زده است.

این در حالی است که تجربه بسیاری از ما از متن جامعه چیز دیگری را نشان می‌دهد، تجربه عمومی نبود شغل، مسکن مناسب و درآمد مکفی و گاهی هم عدم توانایی جوانان در تامین مخارج عروسی و مهریه‌های سنگین را از جمله علل تاخیر در ازدواج عنوان می‌کند.

اما مسوولان اعلام کرده‌اند فقط 20 درصد ازدواج‌ها برای تنگناهای اقتصادی به تاخیر می‌افتد یا رئیس سازمان ملی جوانان از تریبون عمومی اذعان می‌کند: «جوانان بالای شهر تهران که معمولا از وضعیت اقتصادی مناسبی برخوردارند یا شغل خوبی دارند یا حداقل پدر آنها خانه مناسبی را برای ازدواج در اختیارشان قرار می‌دهد، چندان تمایلی برای ازدواج ندارند و نرخ ازدواج در مناطق شمال تهران از نرخ ازدواج در مناطق جنوبی تهران پایین‌تر است.»

آن روی سکه تاخیر در ازدواج، اتکا بر پژوهش‌های سازمانی است که مسوولان آن همچنان بر عوامل فرهنگی در بی‌رغبتی جوانان به ازدواج سخن می‌گویند، براساس نتایج این پژوهش‌ها، مهم‌ترین علل عدم تمایل دختران به ازدواج، افزایش سطح تحصیلات، اشتغال و توانایی اقتصادی است و از آن سو پسران نداشتن مسکن مناسب، نداشتن شغل و کسب و کار مناسب و بالاخره نداشتن درآمد مکفی را از علل مهم تاخیر در ازدواج می‌دانند.

واقعیت این است که تاخیر در سن ازدواج نه یک پدیده بومی که یک مساله جهانی و البته چند وجهی است، مساله‌ای که شاید تنها متکی به تنگناهای معیشتی نباشد، اما با وجود تاکید دولت برعواملی مانند فرار از مسوولیت، تنوع‌طلبی و آزادیخواهی که باعث بی‌رغبتی به ازدواج شده، نمی‌توان بسادگی از کمبود شغل و مسکن و درآمد برای تشویق جوانان به ازدواج گذشت. به طور قطع جمعیت اندک جوانان شمال شهر تهران نمی‌تواند معیار دقیقی برای سنجش عدم تمایل به ازدواج باشد که در این صورت مرکز ثقل برنامه‌های دولت بر تامین مسکن، وام‌های ازدواج، تامین تالار و جهیزیه ارزان و... قرار نمی‌گرفت. به نظر می‌رسد در برنامه‌ریزی کلان کشور بحث ازدواج و مشوق‌های آن باید چند وجهی دیده شود.

کتایون مصری 
گروه جامعه