«پروانه حمایت» آموزش و پرورش برای فیلم‌ها

رابطه میان سینما و دانش آموزان رابطه چندان گرمی در ایران نیست. چند ماه قبل حمیدرضا حاجی‌بابایی وزیر آموزش و پرورش گفته بود «باید کرسی ویژه آموزش و پرورش در سینمای کودک ایجاد شود» اما در پاسخ به این مساله مسعود احمدیان دبیر جشنواره فیلم کودک از وزیر انتقاد کرده و گفته بود: «وزیر حرف‌های قشنگی می‌زند، اما تاکنون آموزش و پرورش هیچ قدم جدی در عرصه اکران و تولید فیلم انجام نداده و این درحالی است که آموزش و پرورش امکانات خوبی در عرصه تولید و توزیع فیلم کودک دارد؛ اما متاسفانه دغدغه آموزش و پرورش سینمای کودک نیست و بعید می‌دانم تا صد سال آینده هم در این زمینه قدمی بردارد.»

آموزش و پرورش سال‌هاست جشنواره‌ای با نام «رشد» را برگزار می‌کند. جشنواره‌ای که عنوان «قدیمی‌ترین جشنواره سینمایی ایران» را به خاطر عمری چهل ساله به خود اختصاص داده است. این جشنواره عصر روز جمعه به کار خود پایان داد و در مراسم اختتامیه آن بار دیگر وزیر آموزش و پرورش گفت: «گاهی ایراد می‌گیرند و از این وزارتخانه می‌خواهند که به زمینه نمایش فیلم‌ها ورود کند. ما در زمینه تولید فیلم‌ها با تهیه‌کنندگان و کارگردانان مشارکت می‌کنیم و زمینه اکران همین فیلم‌ها را نیز فراهم خواهیم آورد.»

حتی اگر آموزش و پرورش مشارکت مالی مستقیمی هم در تولید فیلم نداشته باشد، فقط با بردن بخشی از دانش‌آموزان به سینماهای نمایش دهنده فیلم‌های کودک می‌تواند سینمای ایران را به آن رقم رویایی نزدیک کند اما این کار نیازمند مجوز خاصی است و به همین سادگی مدارس دانش آموزان را به تماشای فیلم نمی‌برند. این کار نیازمند مجوز خاصی است که صادر نشدن آن برای اغلب فیلم‌های کودک، گلایه فیلمسازان را به دنبال داشته است.

مجوزی که حمیدرضا کفاش، دبیر جشنواره رشد و معاون وزیر آموزش و پرورش در دفتر علمی و پژوهشی وزارت آموزش و پرورش درخصوص آن می‌گوید: «مشکل فیلمسازان این است که معمولا پس از ساخت فیلم به سراغ آموزش و پرورش می‌آیند و آن موقع تقاضای حمایت مطرح‌می‌کنند. کفاش می‌افزاید:«گاه در فیلم‌های آنها ایرادها و اشکال‌هایی وجود دارد که به همین دلیل نمی‌توان آن را برای کودکان نمایش داد حال آنکه اگر پیش از این به ما مراجعه کنند، مباحث موجود در فیلمنامه در قالب شوراهای روانشناسی و مشاوره مورد بحث و بررسی قرار می‌گیرد و در آن صورت پروانه حمایت برای فیلم صادر می‌شود و در چنین شرایطی مدارس نیز منعی برای بردن دانش آموزان به سینما ندارند.

پوران درخشنده این روزها فیلم «خواب‌های دنباله‌دار» را روی اکران دارد. فیلم در گونه سینمای کودک ساخته شده و در حدود 10 سالن سینما نمایش داده می‌شود. او یکی از فیلمسازانی است که به این شورا در آموزش و پرورش مراجعه کرده است. درخشنده درباره این تجربه خود می‌گوید: من همیشه در فیلم‌هایم نگاه آموزشی و پرورشی دارم و به دلیل پژوهش‌هایی که هنگام ساخت فیلم‌هایم انجام می‌دهم، هیچ گاه مشکلی در این خصوص نداشته ام و به همین دلیل آموزش و پرورش برای فیلم خواب‌های دنباله دار پروانه حمایت صادر کرده و مدارس استان تهران می‌توانند فیلم را تماشا کنند.

درخشنده با تاکید بر مفید بودن چنین اقدامات حمایتی می‌گوید: وقتی صحبت از فیلم کودک می‌شود، باید حمایت‌ها از همه سمت و به شکل همه جانبه صورت بگیرد و دانش‌آموزان و اولیای آنها موظف به تماشای آن فیلم باشند. این مساله به نفع آموزش و پرورش است که دانش‌آموزان مخاطب سینما باشند و بخشی از دغدغه‌های خود را در قالب فیلم‌های سینمایی تماشا کنند.

قدم‌های مثبت در زمینه سینمای کودک کم نیست اما در این بخش شکاف میان فیلم‌ها و مخاطبان آنقدر عمیق است که نه با قدم‌های کوچک و بزرگ، بلکه فقط با یک «جهش» می‌توان نتیجه‌ای قابل قبول گرفت. این نکته‌ای است که آمار و ارقام فروش فیلم‌های کودک نشان می‌دهد. فیلم «نخودی» بعد از 30 روز نمایش در 6 سالن سینما فقط 50میلیون تومان فروخته که با قیمت متوسط 3 هزار تومان می‌شود 16700 مخاطب. خواب‌های دنباله دار هم در دو روز نمایش در 10 سالن سینما رقم فروش خود را به یک میلیون تومان رسانده. یعنی فقط 333 مخاطب!

رضا استادی / گروه فرهنگ و هنر‌