هفته خورشید در انقلاب تابستانی

عید نوروز ما که آغاز سال خورشیدی است، زمانی اتفاق می‌افتد که خورشید بر یکی از این نقاط تقاطع دایره البروج و استوا قرار گرفته باشد. در آن روز طول روز و شب (بدون در نظر گرفتن اثر شکست جو) با یکدیگر برابر است. اما از آن پس خورشید روی این مسیر ظاهری شروع به اوج گرفتن می‌کند و از صفحه استوایی دورتر می‌شود.

با افزایش ارتفاع خورشید از استوا، طول روز (در نیمکره شمالی) نیز بیشتر شده تا زمانی که خورشید به ارتفاع
5‌/‌23 درجه‌ای از استوا برسد.

در این زمان بلندترین روز در نیمکره شمالی و کوتاه‌ترین روز در نیمکره جنوبی به وقوع خواهد پیوست. از آن پس خورشید مسیر نزولی خود را شروع می‌کند تا با گذر از اعتدال پاییزی در ابتدای پاییز به حداکثر ارتفاع منفی خود (انقلاب زمستانی ـ شب یلدا) برسد تا دوباره مسیر بازگشت خود را در پیش بگیرد.

دوشنبه 31 خرداد ماه، خورشید در نقطه اوج خود و انقلاب تابستانی قرار خواهد گرفت تا ساکنان نیمکره شمالی طولانی‌ترین روز خود را جشن بگیرند.

رسیدن خورشید به هر یک از این 4 نقطه مهم مداری، همواره در طول تاریخ مورد توجه ویژه بوده و مردم با برپایی جشن‌، آنها را گرامی می‌داشته‌اند؛ جشن‌هایی که از مهم‌ترین آنها در ایران می‌توان به نوروز (اعتدال بهاری) و یلدا (انقلاب زمستانی) اشاره کرد.

در سال‌های اخیر نیز همزمان با انقلاب تابستانی جشنواره‌ای به نام ساعت‌های آفتابی به صورت منطقه‌ای یا ملی در کشور برگزار می‌شود.

این جشنواره به بهانه طولانی‌ترین روز سال به معرفی دوباره ساعت‌های آفتابی و ابزارهای علمی کهن می‌پردازد.

مرجان مرادی