از سن 23 سالگی پا به رادیو گذاشت و حالا مدتی است که تجربه کارهای تصویری را هم به پروندهاش اضافه کرده و چند ماهی است که با سریال «به کجا چنین شتابان» و نقش مرتضی مهمان خانههای شماست. او ورودش به رادیو را یک اتفاق نمیداند، بلکه به پیشنهاد استادش حمید منوچهری به این عرصه وارد شد و امروز حتی اگر در تلویزیون هم حضور دارد، باز رادیو را عشق اول کار هنریاش میداند و میگوید این تجربه رادیویی را راحت از دست نمیدهد.
برخی از بازیگران عرصه تصویر، تئاتر را جایگاه آموزش بازیگری میدانند، شما که فن بازیگری را در رادیو آموختید، آیا نسبت به رادیو هم چنین نظری دارید؟
به نظر من کسی که خودش را بازیگر خطاب میکند، باید توانایی این را داشته باشد که در عرصههای مختلفی که به نمایش مربوط میشود فعالیت کند، بله من کارم را با رادیو شروع کردم و اگر بازیگر رادیو هستم باید توانایی کار کردن در عرصههای مختلف دیگر را هم داشته باشم. در حقیقت بازیگری شاخههای مختلفی دارد که یکی از آنها تئاتر است و یکی هم سینما ، رادیو، تلویزیون و ... حالا اگر کسی در همه این عرصهها یا در بعضی از اینها فعالیت داشته باشد به نظر من آن شخص یک بازیگر واقعی است.
البته هرکدام از عرصههای بازیگری شرایط و مشخصه ویژهای دارد که شاید هر کسی توانایی کار در همه آنها را نداشته باشد؟ مثلا همین شرایط بازی در رادیو نسبت به تلویزیون به نظر شما متفاوت نیست؟
به نظر من کار تصویر خیلی آسانتر است، به این دلیل که در تصویر لباس، گریم و فضای داخلی به بازیگر کمک میکند که نقشاش را بهتر اجرا کند؛ اما در رادیو چنین شرایطی برای یک بازیگر مهیا نیست و فقط استودیو و یک میکروفن است، که بازیگر باید به وسیله تخیل خود همه شرایط داستان را تداعی کند، اگر بازیگری در رادیو نتواند از قدرت تخیل کافی برخوردار باشد یا از آن به شکل صحیح استفاده نکند، شنونده هم نمیتواند آن طور که باید با آن نمایش ارتباط برقرار کند.
آیا حضور در سریال به کجا چنین شتابان اولین کار تلویزیونی شما بود؟
نه. اولین سریال تلویزیونی که بازی کردم، ستاره سهیل بود که در نقش اویس قرنی در 5 مرحله سنی از نوجوانی تا کهنسالی را بازی کردم که در 7 اپیزود به کارگردانی امیر قویدل پخش شد.
چطور شد که برای بازی در سریال به کجا چنین شتابان دعوت شدید؟
آقای طالبی بخشهای پایانی سریال ستاره سهیل و نقش اویس قرنی که من بازی کرده بودم را دیده بودند و متوجه شدند که بازیگر این نقش که اینقدر پیرش کردهاند یک جوان است. برایش جالب بود، این که چطور چهره یک جوان شرایط چندین نوع گریم متفاوت را دارد و به همین بهانه خواستند که از نزدیک با هم ملاقاتی داشته باشیم و در همین جلسه آشنایی پیشنهاد بازی در سریال به کجا چنین شتابان و نقش مرتضی مطرح شد. آقای طالبی گفتند که خیلی به آن نقش نزدیکم و دقیقا از نظر چهره همان کسی هستم که دنبالش بودند.
چطور با مطالعه فیلمنامه، به نقش مرتضی علاقهمند شدید؟
من نقش مرتضی را خیلی دوست داشتم، در فیلم میبینم که مرتضی تازه در سن اول جوانی است و در شرایط بعد از تحصیل و ازدواج و کار گرفتار شده و در این میان خیلی پخته عمل میکند. این نقش جذابیتهای زیادی داشت که باعث شد من تمام توانم را به کار گیرم. البته اعتقادم این است که یک بازیگر جدای از نقش خودش باید نقشهای دیگر را هم مطالعه و بررسی کند، تا در حین کار بهتر بتواند به عنوان نقش مقابل عکسالعمل نشان دهد. من هم زمانی که فیلمنامه طولانی این سریال را مطالعه میکردم در حین بررسی نقش خودم، سعی میکردم، خودم را جای تکتک نقشهای دیگر بگذارم تا بتوانم عکسالعمل مختلف آنها را هم تجربه کنم.
دوست نداشتید یکی از نقشهای منفی به شما پیشنهاد میشد؟
بدم نمیآمد یکی از نقشهای منفی را بازی کنم. به هر حال نقش منفی هم شرایط خاص خودش را دارد و باید شرایط شخصیت بازیگر در آن نقش باورپذیر باشد، چون نقش منفی باید از خودش خیلی فاصله بگیرد. البته این طور هم نیست که اگر بازیگری چهره مثبتی دارد فقط باید نقش مثبت بازی کند. من برای بازی در تلهفیلمی به کارگردانی آقای عباس رنجبر دعوت شدم که نقش منفی آن فیلم به من واگذار شد. با توجه به این که خودم معتقد بودم آن نقش خیلی منفی است و من همیشه نقشهای مثبت بازی کردهام، اما کارگردان اینگونه مرا توجیه کرد که اگر یک آدم با چهره منفی بیاید نقش منفی را بازی کند، نمیتواند در جهت تحقق فیلمنامه باشد، چون در فیلمنامه این شخصیت منفی قرار است چند جوان را گول بزند، مسلما اگر بازیگری با چهره منفی انتخاب شود، دیگر نمیتواند در ابتدا اعتماد جوانها را جلب کند و بعد آنها را فریب بدهد بنابراین بازیگری با چهره مثبت، بهتر میتواند نقش منفی را بازی کند.
بیشتر هنرمندانی که در این سریال با شما همبازی بودند به نوعی رادیوییاند. این مساله چقدر به شما در حین کار کمک کرد؟
به هر حال بیتاثیر نیست. این موضوع خیلی به تیم کمک میکرد. من همیشه به این اعتقاد دارم، که چه در اجرا چه در بازیگری رادیو یا تلویزیون و سینما اگر هر کسی عاشقانه کار کند و همه را دوست داشته باشد، به کلیت کار خیلی کمک میکند و اگر نسبت به کسی دید خوبی نداشته باشد این مساله حتما به نوعی در کار تاثیرگذار است و این ارتباط صمیمانه رادیویی در این بخش خیلی کمک کرد.
محمودرضا قدیریان: کسی که خودش را بازیگر خطاب میکند، باید توانایی این را داشته باشد که در عرصههای مختلفی که به نمایش مربوط میشود فعالیت کند
تکیهکلامهای شما و برخی از عوامل از جمله تکیهکلام «فرماندار زنجان» از طرف خودتان بود یا نویسنده و کارگردان؟
گاهی کارگردان عقیده دارد کار فقط باید براساس متن نویسنده پیش برود و به هیچگونه بداههگویی اعتقاد ندارد، اما گاهی عقیده دارد اگر بازیگر در شرایطی قرار گیرد که در ادامه دیالوگ نوشته شده فیالبداهه جملهای زیبا و خاص به ذهنش آمد، میتواند به متن اضافه کند که آقای طالبی هم از این دسته از کارگردانها هستند که به بازیگر یک آزادی عمل نسبی میدهند که به نوعی از استعداد آنها نیز بهره لازم را بگیرد، ولی باید اضافه کنم که این جمله فرماندار زنجان در متن نبود، اما به پیشنهاد آقای طالبی مطرح شد.
آیا زمانی که فیلمنامه را خواندید، فکر میکردید این سریال بتواند چنین جایگاهی را میان مخاطبان پیدا کند؟
نه به هیچ وجه حتی موقع فیلمبرداری و یکسال پس از زمان فیلمبرداری هم چنین تصوری نداشتم. فکر میکردم یک کار معمولی است مثل خیلی از سریالهای دیگری که از تلویزیون پخش میشود.
چرا چنین تصوری داشتید؟
چون این کار به دلیل طولانی شدن زمان تولید و فیلمبرداری و سختیهای زیادی که داشت این تصور را در ما به وجود آورده بود که کارگردان چگونه میخواهد قصه را جمع و جور کند، اما زمان پخش دیدیم که سریال، کار خوبی شده است که این برمیگردد به قدرت و توان آقای زندباف که تدوین سریال را به عهده داشت و توانست کار را به این زیبایی به مرحله نهایی برساند.
کار در کنار خانم خردمند چطور بود و چقدر توانستید از تجربیاتشان استفاده کنید؟
بسیار لذتبخش و عالی بود، البته برای آموختن حتما نیاز نیست که از آنها سوال کنیم بلکه در کار هنر همین که بتوانی در حین کار به نوع بازی، حرکت و تکنیک و فن بیان یک هنرمند پیشکسوتی مثل آهو خردمند دقت کنید و با تمام وجود بتوانی به تکنیکهای کار او آشنا شوی و با هوش و استعداد حتما میتوانید آن تکنیک را یاد بگیرید.
شما در زندگی واقعیتان چقدر به مرتضی نزدیک بودید؟
من خیلی با مرتضی فرق دارم. مرتضی در آن سن کم خیلی پخته و باتجربه عمل میکرد، اما من خیلی اشتباه در زندگیام داشتم و دارم و اصلا به پختگی او نیستم.
کمی به کار شما در رادیو بپردازیم. شما که الان برنامه طنز رادیو جوان را اجرا میکنید، نظرتان درباره برنامه طنز رادیو چیست؟
در برنامهسازی رادیو 2 نوع طنز استفاده میشود؛ اول برنامههای طنزی که توسط طنزنویسان مطرح، نوشته و اجرا میشود و دوم برنامههایی که به صورت فیالبداهه طنز در آنها اتفاق میافتد مثل همین برنامه هفتشنبه یا هفت تایی که ما در رادیو جوان داریم.
زینت پستادست
گروه رادیو و تلویزیون
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم