کارنامه ناموفق دانشگاه‌های بین‌المللی داخل

در حال حاضر حدود 15 واحد بین‌المللی دانشگاه‌های کشور به جذب دانشجو از طریق کنکور سراسری می‌پردازند و افراد در انتخاب نهایی خود در برگه انتخاب رشته با توجه به میزان توان مالی و علاقه به رشته‌های تحصیلی و همچنین رتبه‌ای که کسب کرده‌اند، رشته مورد نظر را در واحد بین‌الملل انتخاب می‌کنند و در آن پذیرفته می‌شوند.

توان مالی دانشجویانی که در واحدهای بین‌المللی پذیرفته می‌شوند از اهمیت برخوردار است چرا که شهریه‌ این واحدها براساس رشته‌ها و مقاطع تحصیلی مختلف متفاوت بوده و از حدود 30 میلیون ریال تا 100 میلیون ریال در هر نیمسال متغیر است.

واحدهای بین‌المللی در ابتدای ثبت‌نام چک‌های تضمینی یا سفته از دانشجویان دریافت می‌کنند تا مشکلی در عدم پرداخت شهریه‌ این واحدها پیش نیاید.

از سوی دیگر به نظر می‌رسد هزینه‌های گزافی که دانشجویان برای تحصیل در واحدهای بین‌المللی دانشگاه می‌پردازند باید تناسبی با رشته‌های خاص و ویژه تحصیلی داشته باشد، اما رشته منحصربه‌فردی در این مراکز آموزشی تدریس نمی‌شود و همان رشته‌هایی که در داخل و در اقصی‌نقاط کشور آموزش داده می‌شود، در این واحدها تدریس می‌شود.

دانشگاه‌های مادر که واحدهای بین‌المللی به آنها وابسته هستند، درآمدزایی از این واحدها را تایید نمی‌کنند اما اظهارات دانشجویان این واحدها نشان می‌دهد، درآمدزایی دانشگاه‌های دولتی کشور از ایجاد واحدهایی در مناطق آزاد تجاری است.

در حالی که دانشگاه‌های دولتی ملزم به آموزش رایگان دانشجویان هستند واحدهای بین‌المللی امکان مناسبی برای این دانشگاه‌ها ایجاد کرده که بتوانند ضمن جلوگیری از خروج گروه زیادی از علاقه‌مندان به تحصیل در خارج از کشور، این توان مالی را در داخل هزینه کنند.

به گزارش مهر، یکی از دانشجویان شاغل به تحصیل در یکی از واحدهای بین‌المللی می‌گوید: شهریه‌های میلیونی این واحدهای بین‌المللی با توجه به هزینه زندگی در مناطق آزاد تجاری و رفت و آمدهایی که باید با هواپیما انجام گیرد، هزینه‌ای به مراتب بیش از انتظار اولیه به خانواده‌ها تحمیل می‌کند.

وی می‌افزاید: مسوولان می‌گویند هدف ما کسب درآمد نیست اما اگر شهریه واریز نشود ثبت‌نامی صورت نمی‌گیرد. اگر کسی پول پانسیون دانشگاه را نداشته باشد نمی‌داند با چه وضعیتی باید در داخل جزیره بماند. علاوه بر آن هزینه‌هایی از جمله خورد و خوراک یا بیماری و بعد مسافت از شهرهای اصلی کشور را هم اضافه کنید.

نکته دیگر درباره واحدهای بین‌المللی آن است که طبق اساسنامه اولیه واحدهای بین‌المللی، این دانشگاه‌ها موظف هستند که برای این واحدها 50 درصد اعضای هیات علمی را به صورت مقیم به‌کار گیرند اما با گذشت چندین سال هنوز بسیاری از این واحدها از استادان پروازی استفاده می‌کنند.

با وجود این برخی واحدها اعلام کرده اند که قرار است در آینده اعضای هیات علمی مقیم را جذب کنند اما تا آن زمان مشخص نیست وضعیت تدریس در این واحدها چه زمان سامان یابد. از سوی دیگر به دلیل وضعیت‌پروازی بودن استادان این واحدها، بیشتر کلاس‌های این واحدها روزهای آخر هفته برگزار می‌شود که بمراتب بر توان استادان تاثیرگذار خواهد بود.

امکانات رفاهی و آموزشی واحدهای بین‌المللی دانشگاه‌های کشور از دیگر مواردی است که با اهدافی که برای جذب دانشجویان خارجی در نظر گرفته شده فاصله طولانی دارد. تعداد دانشجویان خارجی که درخواست پذیرش به این واحدها داده‌اند مشخص نیست و هیچ آماری از ورود این گروه از دانشجویان به واحدهای بین‌المللی دانشگاه‌های داخل کشور نیز ارائه نشده است.

در حالی که کشورهای حاشیه خلیج فارس از بیشترین امکانات آموزشی و رفاهی برای جذب دانشجو استفاده می‌کنند و سعی دارند با تبلیغات متعدد و کاهش هزینه‌های تحصیلی، تعداد بیشتری از دانشجویان از جمله دانشجویان ایرانی را جذب کنند، ساختمان‌های آموزشی واحدهای بین‌المللی با استانداردهای آموزشی فاصله دارند و تنها چند واحد توانسته‌اند تا حدودی استانداردهای لازم را داشته باشند.به نظر می‌رسد هدف اولیه پیشگیری از خروج دانشجویان ایرانی جهت تحصیل در دانشگاه‌های بی‌کیفیت خارج از کشور تنها با ایجاد واحدهای بین‌المللی دانشگاه‌های داخل کشور تامین شده است، اما نحوه تامین این هدف جای سوال دارد. این موضوع که آیا صرفاً دانشجوی شهریه‌ای در مناطق آزاد تجاری داخل کشور در رشته‌های معمول دانشگاه‌ها توانسته اهداف بلند واحدهای بین‌الملل را تامین کند؟

رئیس کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس با تشریح مشکلات شعب بین‌المللی دانشگاه‌ها در مناطق آزاد گفت: کسب درآمد، یکی از اهداف راه اندازی شعب بین‌المللی دانشگاه‌ها شده است.علی عباسپور تهرانی‌فرد با اشاره به بازدیدی که توسط نمایندگان مجلس از شعب بین‌المللی دانشگاه‌ها در مناطق آزاد کیش و قشم صورت گرفته است، گفت: بجز شعبه بین‌المللی دانشگاه آزاد در قشم و شعبه دانشگاه صنعتی شریف در کیش، بقیه شعب را نمی‌توان جزو آموزش عالی محسوب کرد.

وی اظهار کرد: به عنوان مثال دانشگاه شیراز در شعبه بین‌المللی خود تعداد زیادی رشته ارائه می‌کند و بیش از 1100 دانشجو دارد، اما کمتر از 30 نفر از این تعداد در قشم تحصیل می‌کنند و بقیه در دانشگاه شیراز مشغول به تحصیل هستند.

به گفته عباسپور، بسیاری از جوانان ما برای ادامه تحصیل راهی کشورهای خارجی با هزینه‌های بالا و کیفیت بسیار پایین می‌شوند و یکی از اهداف راه‌اندازی شعب بین‌المللی جلوگیری از این هرزروی بود، اما چنین حرکتی از شعب بین‌المللی دیده نشد.

رئیس کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس درباره وضعیت فرهنگی شعب بین‌المللی دانشگاه‌ها نیز گفت: علی‌الاصول برنامه‌ریزی مطلوبی برای این شعب در نظر گرفته نشده و رها شده‌اند.

معاون آموزشی دانشگاه تهران نیزبا اشاره به برخی مشکلات واحدهای بین‌المللی دانشگاه‌ها گفت: تدریس زبان فارسی در این واحدها انگیزه را برای دانشجویان خارجی کم کرده است.

مهدی قمصری افزود: واحدهای بین‌المللی در ابتدا با هدف جذب دانشجوی خارجی، افزایش ظرفیت‌پذیرش دانشجو و جلوگیری از خروج داوطلبان دانشگاه برای تحصیل در دانشگاه‌های کشورهای اطراف خلیج فارس راه‌اندازی شدند.

وی گفت: از ابتدا قرار بود این واحدها به زبان بین‌المللی تدریس داشته باشند، اما با مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی درباره تدریس به زبان فارسی، بتدریج انگیزه دانشجویان خارجی برای ورود به این واحدها کم شد.

معاون آموزشی دانشگاه تهران با بیان این‌که هر طرحی در شروع، مشکلات خود را دارد، به برخی مشکلات موجود در واحدهای بین‌المللی دانشگاه‌ها نظیر پروازی بودن استادان اشاره کرد و گفت: جذب عضو هیات علمی در این واحدها زمان می‌برد اما دانشگاه تهران در نظر دارد براساس معیارها و نیازها نسبت به جذب اعضای هیات علمی در واحد بین‌المللی کیش این دانشگاه اقدام کند.

اما وزارت علوم تمام اشکالات وارد بر این دانشگاه‌ها را می‌پذیرد و وزیر علوم اعلام کرده است که باید واحدهای بین‌المللی دانشگاه‌ها به صورت واقعی بین‌المللی باشند نه این‌که فقط شکل دیگری از‌پذیرش باشند، از این رو باید مراکز بین‌المللی دانشگاه‌ها تلاش کنند به معنای بین‌المللی دانشجوی خارجی جذب کنند و ارتباطات بین‌المللی داشته باشند.رجبعلی برزویی، مدیرکل دفتر گسترش آموزش عالی در این باره گفت: وزارت علوم به طور جدی این موضوع را دنبال می‌کند و برای بازنگری در این دوره‌ها می‌کوشد.

وی درباره برخی مشکلات و انتقادهایی که به واحدهای بین‌المللی دانشگاه‌ها در خصوص پروازی بودن استادان و مقیم نبودن مدیران این دانشگاه‌ها مطرح می‌شود، افزود: همه این موارد در طرح بازنگری واحدهای بین‌المللی مد نظر قرار می‌گیرد تا مأموریت اصلی واحدهای بین‌المللی انجام شود.