نگاهی به نوع بازی‌ها در سریال‌های نوروزی

آتیلا پسیانی در چاردیواری نشان داد هنوز هم خلاقیت، محور اصلی کارش است. او هنوز هم قدرت دارد نقشی را که می‌توانست به نقشی خنثی یا تکراری تبدیل شود به نقش اول تبدیل کند. آتیلا پسیانی در سریال چاردیواری نقش تقی تاکسی را بازی می‌کرد.

تقی تاکسی، پدر نادر بود که با بازی امیر جعفری، شخصیت اول داستان چاردیواری بود. اما واقعیت این است که آتیلا پسیانی با نوع بازی خود و تیپ‌سازی مناسب به شخصیت اول این سریال تبدیل شد.

امیر جعفری تلاش کرد تا بتواند امیر را جوانی مظلوم و بی‌آزار به نمایش بگذارد، اما واقعیت این است که نوع بازی او بیشتر این شبهه را ایجاد می‌کرد که نسبت به نقش خود بی‌تفاوت است البته جعفری پس از بازی در سریال «میوه ممنوعه» و فیلم‌های «کیفر» و «پستچی سه بار درنمی‌زند» که هر سه ساخته حسن فتحی هستند کلیشه خود در زمینه بازی‌های کمیک را شکست و چنان قدرتمند در این آثار ظاهر شد که اکنون مخاطبان تلویزیون بیشتر او را با بازی‌هایش در این نقش‌ها مقایسه می‌کنند و به همین دلیل است که نمی‌توانند از نوع بازی او در سریال چاردیواری ابراز رضایت بکنند اما در کنار جعفری، سعید آقاخانی در نقش خیری خوب ظاهر شد و توانست نظر مخاطبان را به خود جلب کند.

شاید به این دلیل که مردم از آقاخانی بازی کمی‌ دیده‌اند و در واقع معیار خاصی برای قضاوت در نوع بازی او ندارند و او را فقط در نقش خیری پذیرفته‌اند.

خیلی‌ها بر این باورند که بازیگران سریال «زن بابا» نوع بازی خود را در این سریال تکرار کرده‌اند و چیز جدیدی برای مخاطبان نداشته‌اند. سیروس گرجستانی هر چند نوع بازی کمیک خود را در سریال زن بابا مثل دیگر آثار تکرار کرد، اما در این سریال ظرایفی را هم به نمایش گذاشت که نمی‌توان آنها را نادیده گرفت، مثلا در پلان‌هایی که عصبانی می‌شد یا در پلان‌هایی که تنها و سرخورده می‌ماند.

می‌گویند علی صادقی در کارهایش آنقدر خود را تکرار کرده است که می‌توان چشم بسته پیش‌بینی کرد او چگونه واکنش‌هایی از خود نشان می‌دهد. اما واقعیت این است مردم صادقی را همین‌گونه که هست دوست دارند و پذیرفته‌اند، چون اگر او و نوع بازیش برای بیننده تکراری می‌شد، مخاطب او را پس می‌زد و مجبور می‌شد در نوع بازی خود تجدیدنظر کند وگرنه مسلما از عرصه بازیگری خط می‌خورد یا کم‌ کار می‌شد. وجه بارز بازی صادقی، صداقتی است که او با نوع بازی خود به مخاطب ارائه می‌کند.

مثلا در همین سریال زن بابا، هنگام ابراز عشق و محبت به آقاجون، واقعا این حس را به بیننده منتقل می‌کرد یا زمانی که با دایی خود بر سر پریسا یا پدرش بحث می‌کرد و داد و فریاد راه می‌انداخت، مخاطب نوع واکنش او را باور داشت. صادقی از بازیگرانی است که در اصطلاح می‌گویند خودشان مقابل دوربین هستند، آنها خیلی سریع نقش را از آن خود می‌کنند و بیننده را وادار می‌کنند تا آنها را بپذیرند.

بازیگرانی که تلاش می‌کنند در بازی‌های خود سبک‌های مشخصی را اجرا کنند مقابل چنین بازیگرانی به اصطلاح کم می‌آورند چون بازیگرانی مانند علی صادقی هر لحظه آماده هستند تا واکنشی مناسب از خود نشان دهند، بداهه‌پردازی کنند یا حتی با نوع میمیک خود مخاطب را همراه کنند و در مقابل او کم نیاورند.

مهران غفوریان را هم می‌توان تا حدودی در همین دسته از بازیگران جای داد با این تفاوت که او کمتر از صادقی می‌تواند نقش را از آن خود کند و جاهایی می‌توان مچ او را گرفت و گفت او دارد نقش بازی می‌کند. البته غفوریان هم در سریال زن بابا واکنش‌های سریعی داشت و می‌توانست خیلی سریع خنده را به گریه و شوخی را به جدی تبدیل کند.

با نگاهی به بازی بازیگر کمدی معروفی مانند جیم کری که در سطح جهان صاحب نام، رسم و سبک است هم برخی ویژگی‌های خود را در تمام کارهایش تکرار می‌کند، چون آنها را ذاتا همراه خود دارد، بنابراین نمی‌توان گفت بازیگرانی مانند گرجستانی، صادقی یا غفوریان چون مختصات بازی خود را در آثار مختلف تکرار می‌کنند، کارشان ارزش ندارد. این بازیگران با داشتن همین ویژگی‌ها معروف شده‌اند و مردم برای همین خصوصیات آنها را دوست دارند.

سریال «دارا و ندار» را می‌توان به نوعی سوزاندن بازیگران دانست. بجز فتحعلی اویسی که از سریال «بدون شرح» تاکنون فقط خودش را تکرار کرده است، حضور در سریال دارا و ندار تمام زحمت‌های بازیگرانی مانند رضا رویگری و مرجانه گلچین را از بین برد.

گلچین در سریال‌های «بزنگاه» و «شمس‌العماره» آنقدر خوب ظاهر شد که همه را متقاعد کرد که پس از این با سبک و سیاقی که مختص خود اوست در سریال‌های طنز تلویزیون ظاهر خواهد شد، اما شرایط ساختاری و فیلمنامه‌ای دارا و ندار حتی نگذاشت او بازی خود را در کارهای قبلی تکرار کند چه رسد به این‌که خواسته باشد سبک خاصی را هم به نمایش بگذارد.

مدتی است بازی خوب رویگری را در سریالی مانند «به کجا چنین شتابان» شاهد هستیم، اما رویگری باید بپذیرد که در سریال دارا و ندار بازیگر نبود. البته سریال دارا ‌ ندار این امکان را به وجود آورد تا بازیگرانی مانند ماشاء‌الله شاهمرادی‌زاده نشان دهند که می‌توانند بازیگر مناسبی برای سریال‌های تلویزیونی باشند.

طاهره آشیانی 
گروه رادیو و تلویزیون