حال و روز سرو باستانی ابرکوه

یافث پسر نوح بود یا زردشت، اسطوره‌ها شفاف نمی‌گویند، اما سروی که سال‌هاست نگین کویر ایران شده، شهادت می‌دهد آدم بزرگ و خوشفکری که نگاهی دوراندیش داشته است نهال آن را در دل داغ و شور بیابان کاشته تا در بستر تاریخ قد بکشد و نام ایران را بلند کند. سرو ابرکوه را می‌گویم، پیرترین موجود زنده جهان که قرن‌هاست هاله‌ای از اسطوره‌ به دورش پیچیده شده است. می‌گویند زردشت چون در موسم اسپند (اسفند)‌ به ابرکوه رسید با دست خود بذر سرو بر این دشت فشاند و بر مردمان نوید داد که درختی در‌ آن میان بماند تا صبحدم رستاخیز.

کد خبر: ۳۱۸۱۳۵

اما مردم ابرکوه حکایتی دیگر دارند و می‌گویند سرو ابرکوه یکی از 12 درختی است که اصحاب رس می‌پرستیدند. آنها قومی درخت‌پرست بودند که به دعوت پیامبرشان اعتنایی نکردند تا عذاب الهی از بادهای سرخ تا شعله‌ور شدن زمین زیر پایشان، دامنشان را گرفت. شاید همین اسطوره‌هاست که نشستن در کنار این سرو باستانی را وهم‌آلود می‌کند و به تماشای قامت 25 متری‌اش هیجان کنکاش در عمق افسانه‌ها را می‌دهد. اما وقتی نزهت القلوب حمدالله مستوفی (740 ه . ق)‌ را ورق می‌زنی که می‌نویسد: «در ابرکوه سروی است که در جهان شهرتی عظیم دارد چنانچه سرو کشمیر و بلخ شهرتی داشته و اکنون این از آنها بلندتر و بزرگ‌تر است.» یا وقتی می‌شنوی که الکساندر روف از دانشمندان روسی عمر این درخت را بیش از 4000 سال می‌داند، اما برخی دیگر از دانشمندان جهان آن را 8000 ساله می‌دانند آن وقت احترامت به ابرکوه با آن سرو افسانه‌ای‌اش بیشتر می‌شود.

اما این «گوشه تاریخ» که در کنار قناتی قدیمی لمیده است، اگرچه سبز و پا برجاست، اما او هم مانند بیشتر آثار تاریخی ما به خاطر خودخواهی یادگاری‌نویس‌ها زخمی شده است. اسم‌های گوناگون، سالشمار پاییز و بهار و زمستان و تابستان، اسپری‌های قرمز رنگ، ‌دست مالیدن‌های پی در پی به تنه درخت و بالا رفتن از شاخه‌های قطور و پرابهت باستانی‌اش همه اتفاقاتی است که برای سرو خوش اندام ابرکوه افتاده است.

اما قرار نبود این‌طور بشود، قرار بود دست‌کم از سال 82 که این درخت در فهرست آثار ملی قرار گرفت، دیگر زخمی خودخواهی مردم نشود، ولی کسی نیست تا این زربین (نام فارسی درخت)‌ کویر را حفظ و به گردشگران گوشزد کند که سرو ابرکوه نه فقط درختی برای تماشا که تاریخ کهنی است برای حفظ کردن و به آن بالیدن.