آلاینده‌های آلی پایدار تهدیدی برای اکوسیستم‌ها

اثرات سوء این مواد بر سلامت جانداران و محیط‌زیست به اثبات رسیده و با توجه به ابعاد جهانی معضلات ناشی از این مواد، تلاش برای همکاری بین‌المللی در زمینه مهار آثار زیانبار آنها از سالیان گذشته آغاز شده است. تاکنون 12 ماده شیمیایی بسیار سمی به عنوان آلاینده‌های آلی پایدار شناخته شده‌اند که حتی در غلظت کم نیز اثرات سوئی بر جانداران و محیط زیست می‌گذارند.

این مواد که همگی از ترکیبات ارگانوکلره هستند در 3‌دسته سموم، دی اکسین‌ها و برخی ترکیبات شیمیایی صنعتی تقسیم بندی شده‌اند.

به این ترتیب پیمان آلاینده‌های آلی پایدار (POPs) که کنوانسیون استکهلم نیز نامیده می‌شود، در تاریخ 23 ماه می سال 2001 در استکهلم سوئد برای امضا افتتاح شد و تاکنون حدود 126 کشور جهان این پیمان را امضا کرده‌اند.

این کنوانسیون آلاینده‌های پایدار یا پاپس با هدف حذف یا کاهش‌ آلوده‌کننده‌های آلی پایدار وممنوع کردن تولید، مصرف، صادرات و واردات و فروش آنها، ایجاد قابلیت‌های ساختاری در کشورهای در حال توسعه که فاقد امکانات و توان لازم برای مدیریت این مواد هستند و مساعدت و ترغیب کشورها به انجام اقدامات ملی و منطقه‌ای برای کاهش خطرات مواد مزبور شکل گرفت.

به دنبال آن کشورهای عضو نیز تعهداتی را در قبال این کنوانسیون بر عهده گرفتند.

کشورهای عضو ملزم به استفاده از مواد جایگزین در هر مورد ممکن هستند؛ درخصوص صنایع و منابع آزادکننده این مواد، کشورها ملزم به استفاده از تکنیک‌های قابل قبول و روش‌های سازگار با محیط زیست هستند و باید راهبردهای شناسایی و مدیریت ایمن محصولات و پسماندهای حاوی آلاینده‌های آلی را گسترش داده و به اجرا گذارند.

همچنین کشورهای عضو باید مرجع یا مسوول ملی را به دبیرخانه کنوانسیون معرفی کنند و در خصوص ارائه و اجرای یک طرح اجرایی و نیز ارتقای آگاهی‌های عمومی و مسوولان و همچنین ارائه گزارش به شورای کشورهای عضو (COP) اقدام کنند.

زهرا فرضی