رویای شیرین بدون قند!

خوردن مواد غذایی شیرین برای اغلب ما آنقدر دلچسب است که حتی گاهی بعضی جای شام و ناهارشان هم شیرینی و شکلات می خورند. اگر شما هم از این دسته هستید ، احتمالا راجع به شیرین کننده های

کد خبر: ۲۹۹۸۳

جایگزین قند که تازگی ها از آنها به میزان زیادی در نوشابه ها و آدامس ها و شکلات ها استفاده می شود، مطالبی شنیده اید. این گونه مواد جایگزین قند که از سالهای دور مورد مصرف قرار گرفته اند، برای خود حکایت جالبی دارند که خواندن آن خالی از لطف نیست . در حدود سالهای 1879 - 1880 بود که براساس آزمایش ها و تحقیقات مختلف بر روی دهان و دندان ، به طور دقیق مشخص شد که شکر، ماده ای پوسیدگی زاست و مصرف مداوم آن ولو با مقادیر اندک ، موجب از بین رفتن دندان ها می شود. دقیقا از همان زمان به فکر افتادند ماده ای پیدا کنند که در عین داشتن طعم خوشایند، از آسیب رساندن به دندان ها هم جلوگیری کند. حل این مساله به همین سادگی ها هم نبود؛ چراکه یک ماده جایگزین قند باید علاوه بر زیان نرساندن به سلامت بدن ، از نظر ساخت و تهیه و استفاده در انواع غذاها و مرباجات و شیرینی ها هم مشکلی ایجاد نمی کرد. اصولا آنچه باعث پوسیدگی زایی شکر می شود ، تخمیر آن به وسیله باکتری های موجود در دهان و تبدیل به اسیدهایی است که تماس مداوم آنها با سطح دندان موجب از بین بردن و تحلیل اجزای آن می شود. پس ماده جایگزین قند می بایست خواصی داشته باشد که باکتری های دهان نتوانند آن را تخمیر کنند. ساخارین ، نخستین ماده ای بود که به عنوان جانشین قند مورد استفاده قرار گرفت . مهمترین امتیاز آن این بود که تا دلتان بخواهد شیرین تر از شکر بود و در عین حال کالری چندانی هم تولید نمی کرد بنابراین استفاده از آن در نگاه اول بسیار جذاب می نمود. ایراد آن ، این است که بلافاصله پس از خوردن ، مختصر طعم تلخی از خود باقی می گذارد و به همین علت اغلب آن را با مواد دیگری مخلوط کرده و به کار می بردند. سیکلامات ها دومین گروه جایگزین قند به شمار می روند. این گروه غذایی هم فاقد کالری بوده و از ساخارین پایدارترند. سیکلامات ها 30 برابر بیشتر از شکر شیرینند. در سال 1965 شیمیدان ها مشغول پژوهش روی مواد موثر بر زخم بودند که به صورت کاملا تصادفی ترکیب جدید دیگری به عنوان آسپارتام کشف شد. این ماده از نظر ایجاد کالری مساوی شکر بود؛ اما از لحاظ شیرینی 180 تا 200 برابر قوی تر بود. گروه دیگری از مواد جانشین قند شکر الکل ها هستند که شامل سوربیتول ، مانیتول ، زایلیتول و لایکازین است . با انجام آزمایش های مختلف مشخص شده که این دسته از شیرین کننده ها جزو کم ضررترین مواد بر روی دندان ها محسوب می شوند تا آنجا که در کشورهای اروپایی بر روی موادی که سوربیتول دارند ، برچسب بی ضرر برای دندان نصب شده و حتی گفته می شود این نوع شیرین کننده ها ترشح بزاق را نیز تحریک کرده و به تمیزکردن سطح دندان ها کمک می کنند. با توجه به آنچه گفته شد شاید این تصور پیش بیاید که چرا علی رغم این همه مزایایی که شیرین کننده های جانشین شکر دارند ، هنوز هم که هنوز است در غالب فرآورده های غذایی از همان شکر معمولی استفاده می شود. این در حالی است که جایگزین های قند هم طعم شیرین تری دارند و هم اثرات مخرب کمتری بر دندان ها می گذارند. باید گفت که موضوع به همین سادگی ها هم نیست ؛ چون گرچه میکربهای دهان نمی توانند ساخارین ، سیکلامات و آسپارتام را تبدیل به اسید کنند و از این نظر در حفظ سلامت دندان ها مفیدند؛ ولی به دلیل طعم خاص قوام ، مسائل تکنیکی و عوارض احتمالی که در انسان ایجاد می کنند، هنوز مقبولیت پیدا نکرده اند و تنها در گروه خاصی از محصولات که به نام Suger Free معروفند مورد استفاده قرار می گیرند. از سوی دیگر، برخی از این شیرین کننده ها موجب ایجاد عوارض خطرناکی در بخشهایی از بدن می شوند؛ مثلا سوربیتول باعث اسهال اسمزی شده و ساخارین احتمال ابتلا به سرطان مثانه را زیاد می کند. همچنین نکته بسیار با اهمیت در استفاده از شیرین کننده های غیرکالریک ، مساله رشدونمو کودکان است . استفاده بچه ها از نوشابه هایی که شیرینی غیرکالریک دارند سبب بی اشتهایی و سیری کاذب شده و به طور غیرمستقیم کودک را از خوردن مواد مغذی محروم می کنند؛ نوشابه ها و شیرینی های معمولی لااقل قند دارند و به کودک انرژی می دهند اما این محصولات جدید واقعا دیگر هیچ چیزی ندارند! بنابراین سازمان بهداشت جهانی در سال 1962 به طور رسمی اعلام کرد که حتی المقدور نباید از ساخارین و سیکلامات در غذای کودکان استفاده شود. از طرف دیگر با مصرف طولانی مدت برخی از شیرین کننده ها ، باکتری های دهان خود را با شرایط جدید تطبیق داده و مجددا مینا را تخریب می کنند. بنابراین با وجود تمام تلاش های صورت گرفته در زمینه جایگزین های قند ، بعید به نظر می رسد که به همین زودی ها بتوان شکر را از برنامه غذایی حذف کرد. بویژه این که در خیلی از موارد، منع مصرف مطلقی برای این گونه شیرین کننده ها وجود دارد. پس با همه این اوصاف ، بهتر است برای اطمینان پیدا کردن از سلامت دندان ها و پیشگیری از بروز پوسیدگی فقط و فقط باید به اصول پیشگیری و قوانین مربوط به بهداشت دهان اتکاء کرد. مصرف این گونه شیرین کننده ها تنها به صورت محدود می تواند در برنامه روزانه قرار گیرد. مطمئن باشید که این روش بهترین راه برای داشتن دندان هایی سالم است .