مردان سالمند ،خوش‌عاقبت‌تر از زنان

مقایسه وضعیت طاهره و طاهر زن و مرد سالمندی که هر دو همسر خود را در سنین 45 تا 50 سال از دست داده‌اند، مبین همین واقعیت است.

طاهره بانویی مجرد است که در سن 45 سالگی بیوه شد. او یک فرزند داشت که در خانه با او زندگی می‌کرد و فرزند دیگرش ازدواج کرده بود.

او می‌گوید:‌ پس از مدتی که ایام سوگواری را پشت‌سر گذاشتم زمزمه‌ها شروع شد. بعضی‌ها می‌گفتند: حالا می‌رود و شوهر می‌کند و بیچاره بچه این وسط قربانی می‌شود. بعضی‌ها هم می‌گفتند عزیزم یک وقت فکر ازدواج مجدد نیفتی‌ها! ‌تو دیگر پا به سن گذاشته‌ای و این چیزها توی این سن و سال زشت است، بخصوص که یک پسر 12 ساله داری و باید برایش هم پدر باشی و هم مادر.

در حالی که چند سال بعد وقتی در سن 50 سالگی برادرم طاهر همسرش را از دست داد درست یک سال بعد همه به او گفتند که باید دوباره ازدواج کنی، تو هنوز جوانی و باید همسری داشته باشی تا از دو دخترت سرپرستی کند. او یک دختر 18 ساله و یک دختر 14 ساله در خانه داشت.

وی می‌افزاید: تفاسیر و تعابیری که مردم و خانواده در مورد موقعیت زن و مرد می‌کنند یکسان نیست و سرنوشت ما را رقم می‌زند.

نتایج آخرین سرشماری در ایران (1385) نشان می‌دهد که تنها 75/49 درصد زنان سالمند کشورمان دارای همسر هستند در حالی که تعداد مردان سالمند دارای همسر 22/90 درصد است.

نتایج بررسی‌های انجام شده روی آمار و ارقام به دست آمده در سرشماری سال 85 در مقایسه با حدود یک دهه قبل نشان می‌دهد که تعداد زنان و مردان سالمند بدون همسر و تنها در ایران روند صعودی داشته، به نحوی که تعداد زنان و مردان سالمندی که در سال 73 به تنهایی زندگی می‌کردند به ترتیب8/12 درصد و 5/2 درصد به ثبت رسیده است.

این در حالی است که زنان سالمند نسبت به مردان از وضعیت مالی و اقتصادی بدتری برخوردار هستند و بیش از مردان نیاز به حمایت دارند و در معرض آسیب‌های گوناگون قرار دارند.

مرضیه بانویی 75 ساله است. او پس از مرگ همسرش چیز زیادی به ارث نبرده بود که بتواند با آن زندگی خود را تامین کند. وقتی 10 سال پیش او بیوه شد با دریایی از اضطراب و نگرانی مواجه شد که شامل مکان زندگی، خرجی و حمایت‌های عاطفی می‌شد. او با آنچه از همسرش به ارث رسیده بود تنها توانست یک خانه رهن کند.

همسرش مستمری نداشت و او ناچار شد به چیزی که از طرف فرزندانش داده می‌شد قناعت کند. خیلی زود بیماری قلبی دامن او را گرفت و ناچار شد با پسر بزرگش زندگی کند و پول رهن را به او بدهد تا مخارجش را تامین کند.

اکنون که سال‌ها از این موضوع می‌گذرد مرضیه می‌گوید: ‌اگر کمی سواد داشتم و عقلم می‌رسید می‌توانستم دست‌کم خیاطی کنم تا بعد از مرگ همسرم برای خودم پس‌انداز داشته باشم، اما من هیچ وقت فکر خودم نبودم و پول جمع می‌کردم برای بچه‌ها، اما عاقبت دست نگاه‌کن فرزندان شدم. هیچ کس به فکر من نبود و همسرم چیزی برایم نگذاشت که زندگی‌ام تامین باشد.

نتایج بررسی‌هایی که روی وضعیت جسمی و فرهنگی سالمندان در سال 78 خورشیدی صورت گرفته، حاکی از آن است که میزان بیسوادی در میان زنان سالمند ایرانی، بویژه زنان سالمند ساکن روستاهای ایران به نحو چشمگیری بیشتر از مردان سالمند کشورمان است و 1/79 درصد زنان سالمند ساکن شهرهای ایران و 95 درصد زنان سالمند روستاهای کشورمان بیسواد بوده‌اند.

نتایج سرشماری سال 85 حکایت از بهبود وضعیت سواد در میان زنان و مردان سالمند ایران می‌کند، اما تعداد زنان سالمند بیسواد ساکن روستاها نسبت به 7 سال قبل هیچ تغییری نکرده و روی رقم 95 درصد باقی مانده است.

نتایج بررسی‌های انجام شده در رابطه با وضعیت جسمانی و تندرستی سالمندان ایرانی حاکی از آن است که با افزایش سن میزان معلولیت نیز در میان سالمندان زن و مرد افزایش یافته، به طوری که در گروه سنی 70 سال به بالا 4/12 درصد زنان معلول هستند و شایع‌ترین نوع معلولیت در میان زنان و مردان سالمند در ایران نیز معلولیت چشم و گوش است.

آمار و ارقام به دست آمده در سرشماری سال 85 یا آخرین سرشماری انجام شده در ایران نشان می‌دهد که جمعیت گروه سنی 60 سال به بالا در ایران 3/7 درصد کل جمعیت کشور است و طی 20 سال گذشته این رقم بیش از 2 برابر افزایش یافته و این افزایش بیش از رشد کلی جمعیت ایران طی این دوره بوده است.

جمعیت زنان ایرانی بالاتر از 60 سال 48 درصد از کل جمعیت این گروه سنی را تشکیل می‌دهد و تاکنون شمار مردان بالاتر از 60 سال در ایران بیش از زنان بوده است.

این در حالی است که افزایش امید به زندگی در میان زنان ایران 73 سال و در مردان 68 سال است که با توجه به این ارقام انتظار می‌رود که نسبت جمعیت زنان به مردان اکنون بیشتر باشد و در آینده نیز باز هم افزایش یابد.

نسبت جمعیت زنان بالای 60 سال به کل جمعیت زنان ایران از 3 درصد در دهه 60 خورشیدی به 1/4 درصد در دهه 70 و به 7 درصد در سرشماری سال 85 افزایش یافته است.

در بخش دیگری از این گزارش در رابطه با وضعیت جسمانی و تندرستی سالمندان ایران آمده است که شایع‌ترین بیماری‌ها در زنان بیش از 40 سال به ترتیب فشار خون، اختلالات عصبی و زخم اثنی‌عشر است و در زنان بالاتر از 70 سال نیز ابتلا به پرفشاری خون به بیش از دو برابر زنان بالاتر از 40 سال و آب‌مروارید به ترتیب شایع‌ترین بیماری‌هاست.

شیوع پرفشاری خون و بیماری دیابت در زنان گروه سنی بالاتر از 70 سال دو برابر مردان این گروه سنی می‌باشد و درد مفاصل، لگن و شانه‌ها در میان زنان گروه سنی 50 سال به بالا، نزدیک به 6 برابر مردان این گروه است.

میزان مصرف دارو نیز در میان زنان گروه سنی 40 تا 69 سال نزدیک به دو برابر مردان این گروه سنی است و 56 درصد زنان و 7/16 درصد مردان گروه سنی 60 تا 69 سال مبتلا به پوکی استخوان هستند.

بررسی‌های انجام شده حاکی از آن است که علت مرگ زنان گروه سنی بالاتر از 50 سال در بیشتر نقاط کشور به ترتیب بیماری‌های قلبی و عروقی، سرطان و حوادث و سوانح غیرمترقبه و تصادفات بوده، زنان سالمند بیش از مردان سالمند دچار سکته قلبی شده‌اند.

سالمند و سلا‌متی

غذای سلامتی

عدس از نظر مقدار پروتئین بسیار غنی است و در بین گیاهان فقط لوبیای سویا بیشتر از عدس پروتئین دارد.

مواد موجود در 100 گرم عدس:‌ فولات 50/148 میکروگرم

فیبر 64/15 گرم، ‌تریپتوفان 16/0 گرم، منگنز 98/0 میلی‌گرم ،آهن 59/6 میلی‌گرم، پروتئین 86/17 گرم، فسفر 40/356 میلی‌گرم، مس 50/0 میلی‌گرم، ویتامین1B 33/ 0 میلی‌گرم ، پتاسیم 62/730 میلی‌گرم

عدس‌ها منبع بسیار خوبی از فیبرهای کاهش‌دهنده کلسترول‌اند که نه‌تنها کمک به کاهش کلسترول می‌کنند بلکه خاصیت تنظیم قندخون هم دارند زیرا فیبر بالای آنها از افزایش قندخون بعد از خوردن یک وعده غذایی جلوگیری می‌کنند.

کالری موجود آن چقدر است؟ در یک فنجان عدس پخته فقط 230 کالری وجود دارد. این ماده ریز بسیار اشتهاآور است.

اگر جدول فیبرهای موجود در غذاها را بررسی کنید، می‌بینید که گیاهان بنشنی در صدر جدول قرار دارند. عدس‌ها مثل دیگر حبوبات غنی از فیبرهای غذایی هستند چه از نوع قابل جذب و چه از نوع غیرقابل جذب. فیبرهای قابل جذب، یک ماده ژله‌مانندی در دستگاه گوارش ایجاد می‌کنند که سبب دفع صفرا (حاوی کلسترول) می‌گردد و آن را به خارج از بدن می‌برد.

بررسی تحقیقات نشان داده ‌است که فیبر غیرقابل جذب نه‌تنها کمک به افزایش مقدار مدفوع و جلوگیری از یبوست می‌کند بلکه کمک به جلوگیری از بیماری‌های گوارشی مانند سندرم روده‌ای تحریک‌پذیر و التهاب روده‌ای نیز می‌کند.

بنشن گیاهان بنشنی 82 درصد خطر بیماری‌های قلبی و عروقی را کاهش می‌دهند. نقش عدس در سلامتی قلب نه‌تنها به دلیل فیبرهای آن بلکه به علت مقادیر قابل ملاحظه‌ای از فولات)Folate( و منیزیم آن است.

منیزیم عدس مزایای دیگری برای قلب دارد. منیزیم خود یک ضد رسوب کلسیم به شمار می‌آید. هنگامی‌ که مقدار منیزیم به اندازه کافی است، سیاهرگ‌ها و سرخرگ‌ها به راحتی تنفس می‌کنند که باعث کاهش سختی رگ می‌شود و خون، اکسیژن و مواد غذایی در کل بدن جریان می‌یابد. مطالعات نشان داده است که کمبود منیزیم نه‌تنها باعث حمله قلبی می‌شود بلکه به دنبال حمله قلبی، کمبود منیزیم باعث آزاد شدن رادیکال آزاد می‌شود که صدمه به قلب را در پی دارد.

اگر شما مقاومت به انسولین، کاهش قندخون یا دیابت دارید، گیاهان بنشنی مثل عدس برای تنظیم قند خون موثر هستند که انرژی پایداری را باعث می‌شوند. بررسی غذاهایی با فیبر بالا و میزان قند خون نشان داده‌است که این غذاها فواید چشمگیری دارند.

با تمام این تفاسیر این روزها که هوا خنک‌تر شده است برای صبحانه ما به شما عدسی را پیشنهاد می‌کنیم که غذایی ساده و راحت است.

یکی از روش‌های تهیه آن این است که عدس را بپزید و کمی پیاز هم داخل آن بریزید.

کدوی حلوایی و کمی سیب‌زمینی از دیگر چیزهایی است که به عدسی اضافه می‌کنند.