عزم دولت کنگو برای مقابله با شورشی‌های تحت‌الحمایه روآندا

شورشی‌ها ابتدا هر چه را قابل حمل بود با خود بردند و سپس بازگشتند. آنان ابتدا همسر ماسیکا را که مردی خودساخته بود و به طور متناوب برای معامله به دبی و شانگهای سفر می‌کرد در برابر چشمان همسر و فرزندانش کشتند. سپس به دو دختر او تجاوز کردند، در حالی که او را وادار می‌کردند به صحنه‌های وحشتناکی که از برابر چشم او می‌گذشتند، نگاه کند. سپس خود او را در همان اتاق که جنازه شوهرش روی زمین افتاده بود مورد تعرض قرار دادند.

باوجود همه این وحشیگری ماسیکا از پا ننشست و تسلیم ناامیدی نشد. او اکنون مدیریت یک مجموعه حمایتی - بازپروری و مزرعه‌ای بزرگ را برعهده دارد که درست در حومه گوما، پایتخت جمهوری دموکراتیک کنگو قرار گرفته است. این مجموعه در واقع پناهگاهی برای زنانی است که مورد تعرض قرار گرفته‌اند تا غرور و اعتماد به نفس خود را با مراقبت‌های پزشکی، مراسم مذهبی، کار کردن و مصاحبت با کسانی که تجربیات وحشتناکی چون خودشان دارند، بازیابند.

ده‌ها هزار کودک و زن طی یک دهه گذشته در شرق کنگو ربوده شده و مورد تعرض قرار گرفته‌اند. آنان به واقع قربانی تلاشی خشونت‌آمیز برای به متابعت واداشتن ساکنان منطقه توسط شورش‌هایی هستند که از سوی دولت روآندا حمایت می‌شوند.

با وجود کاهش خشونت‌ها طی سال‌های اخیر تعداد قربانیانی که برای درمان به بیمارستان‌ها، کلینیک‌ها و پناهگاه‌های خصوصی و دولتی مراجعه می‌کنند رو به فزونی گذاشته است. مرکز دایر شده توسط کاتسوا به تنهایی طی 9 سال گذشته 6 هزار نفر را تحت پوشش قرار داده و تعداد مراجعه‌کنندگان هر ساله افزایش پیدا می‌کند.

کاتسوا که در حال حاضر 41 ساله است، می‌گوید: دولت ادعا دارد جنگ رسما پایان یافته است. او با اشاره به ادامه روند کشتار مردم و تعدی به زنان و کودکان محلی می‌افزاید: واقعیت این است که جنگ همچنان ادامه دارد.

در شرایطی که دولت مرکزی قادر به تامین امنیت شهروندانش در مناطق شرقی نیست تلاش‌های افرادی چون کاتسوا به پر کردن خلا‌‡ ناشی از فقدان امنیت با فراهم آوردن سرپناهی موقت و ارائه خدماتی هر چند کوچک به قربانیان شورشی‌ها کمک می‌کند.

فعالان مدنی بیشماری از پزشکان، وکلا و قربانیان اقدامات بی‌رحمانه شورشی‌ها گرفته تا نهادهای امدادرسان خارجی با تعریف برنامه‌های متعدد به دنبال مقابله با ادامه تجاوز و تعدی شورشی‌ها در مناطق شرقی کنگو هستند با این حال اکثر این گروه‌ها جرات فعالیت در مناطق بحران‌زده را ندارند و ترجیح می‌دهند با استقرار در پایتخت و سایر مناطق امن خدماتشان را به قربانیان ارائه دهند.

در پاره‌ای موارد واحدهای سیار با مراجعه به مناطق بحران‌زده به قربانیان خدمات سرپایی ارائه کرده یا امکان انتقال آنها به مراکز درمانی و حمایتی در مناطق امن را فراهم می‌آورند. یکی از مشکلات جدی این است که همسران زنان مورد تعرض قرار گرفته در اکثر موارد آنها را از خود می‌رانند.

همیشه قصه‌های وحشتناک و دلهره‌آور هم قهرمانان خاص خود را دارند. دکتر دنیس موکوگه، متخصص و جراح زنان یکی از این قهرمانان است. او موسس بیمارستان پانزدی در کی‌وو، مرکز استان باکاوو است.

درون بیمارستان به شکلی عجیب ساکت است. در محوطه بیرون ده‌ها کودک و زن در حال قدم‌ زدن در محوطه بیمارستان هستند. اکثر آنان و البته گاهی کودکانشان از سوی شورشی‌‌ها مورد تعرض قرار گرفته‌اند. بیمارستان پانزی بابت خدماتی که ارائه می‌دهد پولی از مراجعان دریافت نمی‌کند. بخشی از هزینه‌های این بیمارستان توسط موسسه‌ای خیریه در ایالات‌متحده تامین می‌شود.

موسسه خیریه Heal Africa هم که در شرق کنگو مشغول فعالیت است طیف وسیعی از خدمات را به زنانی که مورد تعرض جنسی قرار گرفته‌اند، ارائه می‌دهد. مراقبت‌های پزشکی، روانپزشکی، مذهبی و حتی کارگاهی برای ارائه آموزش‌های شغلی از جمله خیاطی بخشی از خدماتی است که توسط این موسسه ارائه می‌شود.

چای فرانک، از اهالی ایالت مینه‌سوتا در آمریکا یکی از داوطلبانی است که درHeal Africa کار می‌کند. او طی مدت کوتاهی زبان‌های فرانسوی و سواحیلی را فراگرفت و در حال حاضر مدیر مرکز آموزش خیاطی و مرکز خیریه این موسسه در حومه گوماست.

فرانک که سومین دهه زندگی خود را پشت سر می‌گذارد، می‌گوید: این زنان با مهارت‌هایی که تجربه می‌کنند، پس از ترک مرکز می‌توانند از عهده تامین زندگی خود برآیند. او می‌افزاید: آنچه آنها در مرکز می‌دوزند به نفع خود آنها به فروش می‌رسد.

به فروش رسیدن هر قطعه به معنای نزدیک‌تر شدن زنان به امکان خرید یکدستگاه چرخ خیاطی دستی است که می‌تواند سرمایه کار آنان به عنوان خیاط باشد و به آنها در تامین معاش کمک کند.

به اعتقاد مردم و کارشناسان تنها راهکار مقابله با تجاوز شورشی‌ها به زنان تشکیل نیروی پلیس حرفه‌ای است. با وجود قوانین سرسختانه‌ای چون مجازات زندان 20 ساله به ندرت پیش می‌آید که متجاوزان به مکافات عمل خود برسند. پلیس‌ها به حد کافی آموزش ندیده‌اند، تعداد نیروهای پلیس کافی نیست و قضات در برابر دریافت رشوه‌های کوچک، پرونده‌های تجاوز را مختومه کرده و به نفع متهمان رای می‌دهند.

هونواین مونیول، اولین پلیس زنی که مسوول رسیدگی به پرونده‌های تجاوز به عنف شده، قصد دارد این روند را تغییر دهد. او که در ابتدا به تنهایی مسوول رسیدگی به این پرونده‌ها بود اکنون ریاست گروهی 30 نفره را بر عهده دارد که برای رسیدگی به این پرونده‌ها آموزش‌های ویژه‌ای را پشت سر گذاشته‌اند.

مونیول می‌گوید: مادامی که شورشی‌ها مطمئن هستند اقدامات آنان بی‌مکافات باقی می‌ماند از اقدامات غیرقانونی خود دست نمی‌کشند. او می‌افزاید: اکنون می‌دانند مکافاتی در کار نیست اما از بین رفتن این مصونیت به معنای کاهش موارد بزه خواهد بود.

منبع: گاردین