ناآرامی‌های پس از انتخابات در گابن

تنها چند ساعت پس از آن که علی بن‌بونگو، وزیر دفاع سابق گابن برنده انتخابات ریاست‌جمهوری با کسب 42 درصد آرا معرفی شد، نیروهای پلیس ضد شورش با مخالفان در لیبرویل، پایتخت این کشور غرب آفریقا درگیر شدند. شدت تظاهرات به حدی بود که پلیس برای متفرق کردن معترضان ناچار به استفاده از گاز اشک‌آور و در پاره‌ای موارد درگیری فیزیکی با آنان شد.

مردم خشمگین در شهر نفتی پورت‌جنتیل کنسولگری فرانسه را به آتش کشیدند. این اقدام موجب شد نیروهای ارتش به این شهر اعزام شوند. معترضان ادعا دارند فرانسه که زمانی گابن را تحت استعمار خود داشت در نتایج انتخابات به نفع پسر یکی از نزدیک‌ترین متحدان سابقش در قاره سیاه دستکاری کرده است. معترضان همچنین با حمله به زندان شهر تقریبا تمامی زندانی‌ها را آزاد کردند.

در حالی که ساکنان خشمگین پایتخت روز پنجشنبه با تظاهرات در این شهر شعار «مرگ بر سفیدها» سر دادند، سفارت فرانسه با انتشار پیامی رادیویی به 10 هزار شهروند فرانسه که در لیبرویل سکونت دارند، توصیه کرد در خانه‌ها بمانند.

علی بن‌بونگوی 50 ساله پس از اعلام نتایج انتخابات طی نطقی تلویزیونی که از شبکه «تله آفریقا» متعلق به خانواده او پخش شد، گفت: من رئیس‌جمهور همه گابنی‌ها هستم. او در این سخنان که به‌طور زنده مخابره می‌شد با اشاره به این که براساس نتایج اعلام شده نزدیک‌ترین رقیبش 25 درصد آرا را کسب کرده است، افزود: مخالفان باید نتایج انتخابات را بپذیرند و مانع از متشنج شدن اوضاع شوند.

علی بن‌بونگو که پدرش تا پیش از مرگش در ژوئن سال جاری میلادی برای دهه‌ها سکان هدایت سرزمین نفت‌خیز گابن را بر عهده داشت از دیرباز برای رسیدن به مقام ریاست‌جمهوری در نظر گرفته شده بود. با این حال او با رقابت سرسختانه و دور از انتظار آندره امبا اوبامه، از وزرای کشور پیشین و دشمن دیرینه پدرش و همچنین مقاومت پی‌یر مامبوندو، نامزدی مستقل که هیچ ارتباطی با رژیم حاکم ندارد، روبه‌رو شد.

جالب آن که هر سه نامزد پس از پایان انتخابات اعلام پیروزی کردند. روند اعلام نتایج انتخابات با بروز ناآرامی‌های پراکنده در شهرهای مختلف گابن متوقف شد و کمیسیون انتخابات این کشور اعلام کرد در حال بررسی صحت و سلامت انتخابات قبل از اعلام نتایج نهایی است.

انتخابات در فضایی آرام برگزار شد. در روز رای‌گیری شهروندان گابن در صف‌هایی طولانی در برابر حوزه‌های رای‌گیری به انتظار ایستاده بودند تا جانشین قدیمی‌ترین زمامدار آفریقایی که در دوران حیاتش تقریبا همه وجوه زندگی آنان را تحت‌الشعاع قرار داده بود، انتخاب کنند. تصویر عمر بن‌بونگو روی اسکناس‌ها نقش بسته است در حالی که فرودگاه بین‌المللی پایتخت و همچنین خیابان‌های شهرها، اسامی دانشگاه‌ها و حتی روستای زادگاهش بعدها به بنگو ویل تغییر نام داد نام او را یدک می‌کشند.

رئیس‌جمهور فقید یکی از ثروتمندترین زمامداران دنیا بود. او که رابطه نزدیکی با رهبران فرانسه داشت مالک مستغلات متعدد در فرانسه بود و نقشی کلیدی در حفظ نفوذ پاریس در‌ آفریقای‌مرکزی ایفا کرد. فرانسوی‌ها در مقابل حمایت از بونگو با عقد قراردادهای نان و آب‌دار نفتی و واگذاری امتیازات دیگر پاداش حمایت خود از او را می‌گرفتند.

پاریس نه‌تنها چشمان خود را به روی عدم مشروعیت حاکمیت طولانی بونگو و اعتراضات عمومی به او بسته بود که روی اتهاماتی که به دولت گابن پیرامون نقض حقوق بشر و ناکامی در مهار فقر به‌رغم برخورداری از منابع سرشار نفت وارد می‌آمد، سرپوش می‌گذاشت.

اگر چه گابن به‌عنوان کشوری کوچک با 4/1 میلیون نفر جمعیت درآمد قابل توجهی از محل صدور نفت و فلزات گرانبها دارد اما بخش اعظم شهروندان این کشور زیر خط فقر و زندگی می‌کنند.

آنچه باعث شده فریاد اعتراض مردم گابن بیش از پیش بلند شود هزینه‌های سنگینی است که خانواده بونگو روی دست خزانه کشور می‌گذارند. در حالی که اکثر مردم گابن با درآمد کمتر از 2 دلار در روز زندگی می‌کنند اعضای خانواده رئیس‌جمهور پیشین به سفرهای دور و دراز می‌رفتند، در دانشگاه‌های گران و معتبر خارجی درس می‌خواندند و از معتبرترین فروشگاه‌های فرانسه خریدهای نجومی می‌کردند.

علی بن‌بونگو تنها آقازاده‌ای نیست که در آفریقا به جای پدر تکیه می‌زند. ژوزف کابیلا در سال 2001 میلادی ریاست جمهوری دموکراتیک کنگو را به فاصله چند روز پس از ترور پدرش لوران کابیلا به دست گرفت. فوره اموزیا ناسینگبه در سال 2005 میلادی به دنبال درگذشت پدرش ناسینگبه اسادما، رئیس‌جمهور توگو سکان هدایت کشور را بر دست گرفت.

شاید آقازاده بعدی که به ریاست‌جمهوری کشوری آفریقایی می‌رسد، سیف‌الاسلام قذافی پسر معمر قذافی، رهبر کنونی لیبی باشدقذافی بارها گفته در حال آموزش دادن سیف‌الاسلام با هدف کسب آمادگی برای قبول مسوولیت رهبری لیبی است.آنچه او فراموش کرده، جویا شدن نظر مردم لیبی در این رابطه است.

منبع: تایمز